Từ chính sách hỗ trợ đến năng lực đi đường dài

Việc triển khai Đề án “Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2026–2035” (Đề án 2415) mở ra một giai đoạn mới trong hoạt động hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế và tham gia hệ sinh thái khởi nghiệp. Tại TP.HCM, câu chuyện này càng đáng chú ý hơn khi thành phố đang thúc đẩy các chính sách dành cho đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hỗ trợ các dự án khởi nghiệp.

Bà Mã Thanh Loan – Tổng Giám đốc Auxesia Holdings, Phó chủ tịch thường trực CLB Doanh nghiệp Tư vấn TP. HCM

Phóng viên Tạp chí Phụ Nữ Mới đã có cuộc trao đổi với bà Mã Thanh Loan – Tổng Giám đốc Auxesia Holdings, Phó chủ tịch thường trực CLB Doanh nghiệp Tư vấn TP. HCM xoay quanh vấn đề: giá trị lớn nhất của chính sách chỉ thực sự được phát huy khi người thụ hưởng có đủ năng lực để tiếp nhận và chuyển hóa nguồn lực hỗ trợ thành năng lực phát triển.

PV: Theo bà, điều gì đáng chú ý nhất khi Đề án 2415 được triển khai trong giai đoạn hiện nay?

Bà Mã Thanh Loan: Tôi cho rằng điểm quan trọng là chúng ta đang chuyển dần từ việc khuyến khích tinh thần khởi nghiệp sang xây dựng năng lực khởi nghiệp một cách bài bản hơn. Phụ nữ Việt Nam có rất nhiều ý tưởng tốt. Từ thực phẩm, nông nghiệp, giáo dục, chăm sóc sức khỏe, dịch vụ, thương mại đến những mô hình ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số…, ở đâu cũng có thể bắt gặp những phụ nữ rất năng động. Nhưng có ý tưởng mới chỉ là điểm bắt đầu. Để đi đường dài, người khởi nghiệp phải hiểu thị trường, biết quản trị tài chính, tổ chức vận hành, xây dựng mô hình kinh doanh, quản trị rủi ro, phát triển thương hiệu và từng bước chuẩn hóa doanh nghiệp. Vì vậy, theo tôi, hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp trong giai đoạn mới cần hướng mạnh vào việc nâng năng lực để chính người phụ nữ có thể làm chủ hành trình phát triển của doanh nghiệp mình.

Bà Mã Thanh Loan thường xuyên làm diễn giả các chuyên đề hỗ trợ phụ nữ và cộng đồng về công tác xây dựng, phát triển doanh nghiệp

PV: TP.HCM đã có thêm những chính sách hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, trong đó có Nghị quyết số 23/2026/NQ-HĐND. Theo bà, doanh nghiệp nữ cần chuẩn bị gì để khai thác những cơ hội này?

Bà Mã Thanh Loan: Một chính sách dù tốt đến đâu cũng cần có đối tượng đủ điều kiện và đủ năng lực để tiếp nhận. Tôi thường gọi đó là “năng lực hấp thụ chính sách”. Người khởi nghiệp trước hết phải biết chính sách nào liên quan đến mình, mình thuộc nhóm đối tượng nào, dự án đang ở giai đoạn nào và cần chuẩn bị những điều kiện gì. Nhưng chúng ta cũng phải nhìn nhận thực tế rằng: nhiều bắt đầu kinh doanh nhưng chưa có đủ kiến thức về hồ sơ dự án, tài chính, pháp lý, sở hữu trí tuệ, công nghệ hay phương án thương mại hóa. Đây chính là khoảng trống mà hệ sinh thái hỗ trợ phải cùng nhau giải quyết. Các tổ chức cần giúp phụ nữ khởi nghiệp hiểu chính sách, đánh giá dự án, chuẩn hóa hồ sơ và nâng năng lực để có thể tiếp cận nguồn lực đó một cách đúng đắn, minh bạch và hiệu quả.

Ông Huỳnh Khánh Hiệp - Chủ tịch CLB Doanh nghiệp tư vấn TP. HCM và bà Mã Thanh Loan thường xuyên tổ chức diễn đàn, hội thảo giới thiệu chính sách và hoạt động đầu tư

“Người nối các nguồn lực”

Đây cũng là cách bà Mã Thanh Loan xác định vai trò của mình khi tham gia các hoạt động hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp và phụ nữ khởi nghiệp. Không nhất thiết trở thành người trực tiếp giải quyết mọi vấn đề của doanh nghiệp, bà lựa chọn vai trò kết nối: đưa đúng nhu cầu đến đúng nguồn lực. Đó có thể là kết nối một dự án với chuyên gia pháp lý; một doanh nghiệp với chuyên gia quản trị; một sản phẩm với đơn vị tư vấn thị trường; một mô hình có tiềm năng với nguồn vốn phù hợp; hay khi doanh nghiệp đã đủ trưởng thành, kết nối họ với nhà đầu tư và các cơ hội thị trường trong nước, quốc tế. Một chuỗi giá trị hỗ trợ vì thế dần hiện rõ: Chính sách → Phụ nữ → Năng lực doanh nghiệp → Chuyên gia tư vấn → Vốn → Nhà đầu tư → Thị trường.

Cộng đồng doanh nghiệp luôn rất cần tiếp cận các chính sách và nguồn đầu tư để khởi nghiệp, đổi mới, sáng tạo để phát triển doanh nghiệp bền vững

PV: Vì sao bà lựa chọn vai trò kết nối thay vì đơn thuần tư vấn tài chính hay đầu tư?

Bà Mã Thanh Loan: Vì doanh nghiệp không phát triển chỉ bằng một nguồn lực. Một người có chuyên môn về tài chính không thể thay thế chuyên gia công nghệ. Người làm đầu tư không thể thay thế chuyên gia pháp lý, marketing hay sản xuất. Điều hệ sinh thái cần là làm sao các nguồn lực đó gặp nhau. Nếu tôi biết một doanh nghiệp nữ đang có sản phẩm tốt nhưng thiếu năng lực quản trị, tôi muốn kết nối họ với người có thể giúp họ giải quyết đúng vấn đề đó. Khi họ đủ nền tảng và cần vốn, chúng tôi có thể tiếp tục hỗ trợ ở một tầng khác.

Tôi nghĩ giá trị của người kết nối không nằm ở việc mình xuất hiện ở bao nhiêu nơi, mà ở chỗ sau mỗi kết nối, doanh nghiệp có tiến thêm được một bước hay không. Từ “được hỗ trợ” đến trở thành đối tác của nhà đầu tư.

Bà Mã Thanh Loan trong vai trò diễn giả về các chuyên đề đầu tư khởi nghiệp

Đề án 2415 có thể tạo nền tảng tổ chức và cộng đồng. Những chính sách như Nghị quyết 23/2026/NQ-HĐND mở thêm công cụ hỗ trợ cho các dự án đáp ứng điều kiện. Các chuyên gia và doanh nghiệp tư vấn có thể tham gia nâng năng lực. Hệ thống tài chính cung cấp vốn. Nhà đầu tư mở thêm cơ hội tăng trưởng. Và cuối cùng, thị trường chính là nơi kiểm chứng giá trị của mô hình kinh doanh. Khi những mắt xích ấy được kết nối, chính sách mới có khả năng đi sâu vào đời sống doanh nghiệp.

PV: Nếu gửi một thông điệp tới những phụ nữ đang chuẩn bị khởi nghiệp, bà muốn nói điều gì?

Bà Mã Thanh Loan: Tôi muốn nói rằng: phụ nữ đừng quá lo lắng nếu hôm nay mình chưa có tất cả mọi thứ. Điều quan trọng là phải biết mình thiếu gì, chủ động học hỏi và tìm đúng người có thể đồng hành. Chính sách có thể mở một cánh cửa. Chuyên gia có thể giúp chúng ta tránh những đoạn đường vòng. Nguồn vốn có thể giúp doanh nghiệp tăng tốc. Nhưng người quyết định doanh nghiệp đi được bao xa cuối cùng vẫn là chính người sáng lập. Phụ nữ khởi nghiệp cần phải xây dựng năng lực biến ý tưởng thành mô hình kinh doanh có thể tồn tại và phát triển. Chính sách mở ra cơ hội, chuyên gia giúp chuẩn hóa năng lực, vốn tạo sức bật, nhưng thị trường mới là nơi kiểm chứng giá trị của doanh nghiệp.

Bà Mã Thanh Loan có trách nhiệm với sứ mệnh "Người kết nối nguồn lực"

Vì vậy, điều tôi muốn làm là kết nối những nguồn lực ấy “để phụ nữ không chỉ khởi nghiệp, mà có thể đi đường dài và từng bước trở thành đối tác bình đẳng của nhà đầu tư.” Tôi mong phụ nữ khởi nghiệp không chỉ có một ý tưởng để bắt đầu, mà từng bước xây dựng đủ năng lực để đi đường dài.

Đó cũng là điểm gặp nhau giữa chính sách và những người đang nỗ lực xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ phụ nữ hôm nay: không làm thay phụ nữ, mà kết nối những nguồn lực cần thiết để phụ nữ có thể tự đứng vững, trưởng thành và bước ra thị trường bằng chính năng lực của mình.