Thống đốc Josh Green cho biết trận hỏa hoạn đã biến phần lớn Lahaina thành đống đổ nát âm ỉ là thảm họa thiên nhiên tồi tệ nhất trong lịch sử của bang, khiến hàng nghìn người mất nhà cửa và san bằng khoảng 1.000 tòa nhà.

"Sẽ mất nhiều năm để xây dựng lại Lahaina", Green nói trong một cuộc họp báo, khi các quan chức bắt đầu vạch ra kế hoạch cho những người mới vô gia cư trú ẩn trong các khách sạn và nhà cho thuê dành cho khách du lịch.

"Đó sẽ là một Lahaina mới mà Maui xây dựng theo hình ảnh của riêng mình với những giá trị riêng", Green nói về thành phố thu hút 2 triệu khách du lịch mỗi năm, tương đương khoảng 80% du khách trên đảo.

Ngọn lửa di chuyển nhanh, bắt đầu vào thứ Ba, lan rộng từ bụi cây bên ngoài thị trấn và tàn phá thành phố lịch sử Lahaina, nơi từng là thủ đô của Vương quốc Hawaii.

Đây là một trong ba đám cháy rừng lớn ở Maui và lửa vẫn đang cháy, được thúc đẩy bởi điều kiện khô hạn, tích tụ nhiên liệu và gió giật 60 dặm/giờ (100 kph).

Ngay cả khi các nhân viên cứu hỏa tiếp tục dập tắt các đám cháy nhỏ hơn và các đội tìm kiếm cứu nạn gần như chắc chắn vẫn chưa thu hồi được tất cả những người đã chết, thì liên bang đã bắt đầu hỗ trợ tiền cùng với một loạt vật tư và thiết bị.

Các quan chức cho biết trong số những hỗ trợ sắp tới có chó nghiệp vụ từ California và Washington sẽ hỗ trợ các đội tìm kiếm và cứu nạn rà soát đống đổ nát.

"Hãy hiểu điều này: Thị trấn Lahaina là vùng đất linh thiêng, linh thiêng ngay bây giờ", Cảnh sát trưởng Maui John Pelletier nói, đề cập đến những hài cốt vẫn chưa được tìm thấy. "Chúng ta phải đưa họ ra ngoài".

Hàng nghìn khách du lịch và người dân địa phương đã được sơ tán khỏi phía Tây Maui, nơi có dân số khoảng 166.000 người, một số trú ẩn trên đảo hoặc trên đảo Oahu lân cận. Khách du lịch cắm trại ở sân bay Kahului, chờ chuyến bay trở về nhà.

Green cho biết phạm vi của thảm họa sẽ vượt qua phạm vi của năm 1960, một năm sau khi Hawaii trở thành một tiểu bang của Hoa Kỳ, khi một trận sóng thần giết chết 61 người trên Đảo Lớn của Hawaii.

Một số người chạy trốn ngọn lửa bằng cách nhảy xuống Thái Bình Dương.

Trong số đó có Vixay Phonxaylinkham, một du khách đến từ Fresno, California, cho biết anh bị mắc kẹt trong một chiếc ô tô thuê cùng vợ con khi đám cháy đến gần, buộc cả gia đình phải bỏ xe và trú ẩn trong nước.

"Chúng tôi đã trôi nổi trong khoảng bốn giờ", Phonxaylinkham nói từ sân bay trong khi chờ chuyến bay rời đảo, mô tả cách họ bám vào các mảnh gỗ để nổi. "Kỳ nghỉ đó biến thành cơn ác mộng. Tôi nghe thấy tiếng nổ khắp nơi, tiếng la hét và một số người không qua khỏi. Tôi cảm thấy rất buồn", anh nói.

Nhiều người khác bị bỏng, ngạt khói và các vết thương khác.

Nicoangelo Knickerbocker, một cư dân 21 tuổi ở Lahaina, cho biết từ một trong bốn nơi trú ẩn khẩn cấp được mở trên đảo: "Xung quanh tôi rất nóng, tôi cảm thấy như áo mình sắp bốc cháy".

Knickerbocker nghe thấy tiếng ô tô và một trạm xăng phát nổ, ngay sau đó cùng cha bỏ trốn khỏi thị trấn, chỉ mang theo bộ quần áo đang mặc và con chó của gia đình.

"Có vẻ như một cuộc chiến đang diễn ra", anh nói.

Số phận của một số kho tàng văn hóa của Lahaina vẫn chưa rõ ràng. Theo một nhân chứng của Reuters, cây đa lịch sử cao 60 foot (18 mét) đánh dấu vị trí nơi có cung điện thế kỷ 19 của Vua Hawaii Kamehameha III vẫn đứng vững, mặc dù một số cành của nó đã bị cháy thành than.

Quận Maui cho biết trong một tuyên bố rằng đám cháy Lahaina đã được khống chế 80%, vì các nhân viên cứu hỏa đã bảo vệ chu vi của các khu vực đất hoang bị cháy.

Ngọn lửa Pulehu, cách Lahaina khoảng 20 dặm (30 km) về phía Đông, đã được khống chế 70%. Quận Maui cho biết không có ước tính nào về đám cháy Upcountry ở trung tâm phía Đông của hòn đảo.

Những cảnh tàn phá rực lửa đã trở nên quá quen thuộc ở những nơi khác trên thế giới trong mùa hè này. Cháy rừng, thường do nhiệt độ kỷ lục gây ra, buộc hàng chục nghìn người ở Hy Lạp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và các khu vực khác ở châu Âu phải sơ tán. 

Ở phía Tây Canada, một loạt đám cháy nghiêm trọng bất thường đã tạo ra những đám khói bao trùm một vùng rộng lớn của Hoa Kỳ, gây ô nhiễm không khí.

Các nhà khoa học cho biết biến đổi khí hậu do con người gây ra, được thúc đẩy bởi việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch, đang làm tăng tần suất và cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan như vậy, từ lâu đã cảnh báo rằng các quốc gia phải cắt giảm lượng khí thải để ngăn chặn thảm họa khí hậu.

Vụ cháy rừng ở Maui dường như là một trong những vụ cháy rừng nguy hiểm nhất trong lịch sử Hoa Kỳ hiện đại. Theo CalFire, đám cháy đã được xếp hạng là vụ cháy nguy hiểm thứ hai trong 100 năm qua, sau vụ cháy Camp ở California, khiến 85 người thiệt mạng vào tháng 11/2018.

Trong khi đám cháy rừng nhấn chìm Lahaina, một trung tâm kinh tế ở phía Tây Maui, hiện đã được khống chế 80%, các đội đang phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng.

(Nguồn: Reuters/CNN)