Kê khai thiếu hơn 112 tỷ đồng tiền thuế, trích lập quỹ không đúng quy định

Thanh tra Chính phủ vừa công bố Thông báo Kết luận thanh tra số 3568/TB-TTCP về việc chấp hành pháp luật trong quản lý, sử dụng ngân sách, hoạt động sự nghiệp, công tác đầu tư mua sắm và quản lý tài sản công tại Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM (IUH). Kết quả thanh tra cho thấy nhiều thiếu sót, vi phạm nghiêm trọng trong công tác quản lý tài chính, thực hiện nghĩa vụ thuế, quản lý tài sản và đầu tư xây dựng tại đơn vị này.

Theo báo cáo tài chính, tổng thu giai đoạn 2021–2025 của IUH đạt trên 5.757 tỷ đồng. Tuy nhiên, qua kiểm tra, cơ quan thanh tra phát hiện nhà trường áp dụng phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) theo tỷ lệ % trên doanh thu nhưng kê khai thiếu, dẫn đến nộp thiếu số tiền thuế TNDN tạm tính lên tới hơn 112,985 tỷ đồng. Trong đó, kê khai thiếu từ nguồn thu học phí là hơn 99,683 tỷ đồng, từ cho thuê ký túc xá là hơn 655 triệu đồng và từ lãi tiền gửi ngân hàng là hơn 12,646 tỷ đồng. (Đến ngày 5/6/2026, nhà trường đã nộp đủ số tiền thuế TNDN tạm tính còn thiếu này vào ngân sách Nhà nước).

Bên cạnh vi phạm về thuế, IUH còn mắc nhiều sai phạm trong quản lý nguồn thu và chi, gồm: Hạch toán 2 khoản thu dịch vụ, khai thác cơ sở vật chất (phí luyện thi, phí Trung tâm Thể dục thể thao) hơn 1,131 tỷ đồng vào khoản mục phí, lệ phí là không đúng chế độ kế toán; Trường trích thiếu Quỹ Khoa học công nghệ hơn 67,342 tỷ đồng và trích thiếu Quỹ Hỗ trợ sinh viên năm 2021 hơn 13,827 tỷ đồng; Dùng Quỹ Hỗ trợ sinh viên chi thưởng cho cộng tác viên Đoàn Thanh niên 93,7 triệu đồng; dùng Quỹ Khen thưởng phúc lợi chi hơn 5,635 tỷ đồng tiền học phí nghiên cứu sinh cho giảng viên; Năm 2022, trường tự ý dừng hỗ trợ chi phí học tập đối với sinh viên dân tộc thiểu số, gây gián đoạn chính sách của Nhà nước (đã cấp bù vào năm 2023); Khoản chi phí chuẩn bị đầu tư Dự án SAHEP-IUH tại Quận 12 hơn 10,199 tỷ đồng tồn đọng kéo dài từ năm 2013 đến nay chưa được xử lý dứt điểm.

Kết quả thanh tra giai đoạn 2021–2025 chỉ ra nhiều thiếu sót, vi phạm trong quản lý tài chính và tài sản công tại Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM. Ảnh: IUH

Thanh lý tài sản trái thẩm quyền, chi sai hàng chục tỷ đồng tiền thuê cơ sở

Trong công tác quản lý và sử dụng tài sản công, Thanh tra Chính phủ xác định Đề án sử dụng tài sản công giai đoạn 2021–2025 cũng như phương án sắp xếp, xử lý 6 cơ sở nhà đất do trường quản lý đều chưa được Bộ Công Thương phê duyệt theo quy định.

Đáng chú ý, nhà trường đã hạch toán sai nguồn kinh phí khi chi trả hơn 62,966 tỷ đồng tiền thuê 2 cơ sở đào tạo (số 10 Nguyễn Văn Dung và số 14 Phạm Văn Chiêu, TP.HCM) từ nguồn chi thường xuyên thay vì phải dùng Quỹ Phát triển hoạt động sự nghiệp.

Ngoài ra, trường tự tổ chức thanh lý 10 tài sản có nguyên giá trên 500 triệu đồng (trong tổng số 2.560 tài sản thanh lý) khi chưa có quyết định của Bộ trưởng Bộ Công Thương, vi phạm thẩm quyền quy định. Công tác mua sắm tài sản với 23 gói thầu tổng trị giá 307,021 tỷ đồng cũng bộc lộ nhiều vi phạm về trình tự, thủ tục, hồ sơ nghiệm thu và đăng tải kết quả lựa chọn nhà thầu.

Ngoài ra, công tác đào tạo và nghiên cứu khoa học tại IUH ghi nhận những con số đáng chú ý. Trường thanh toán tổng cộng 10.310 giờ giảng dạy vượt giờ cho giảng viên, vượt mức trần 300 giờ/năm/người theo Bộ luật Lao động, trong đó có trường hợp vượt cao nhất lên tới 700 giờ/năm, và có tới 112 đề tài nghiên cứu khoa học chậm hoàn thành so với hợp đồng và 18 đề tài bị hủy bỏ.

Trong lĩnh vực đầu tư xây dựng và cải tạo sửa chữa, các dự án đầu tư tại tỉnh Đồng Nai phải hủy bỏ chủ trương hoặc tạm dừng triển khai, dẫn đến không giải ngân được nguồn vốn đầu tư công năm 2025 do Bộ Công Thương giao. Tại Dự án Hàng rào, đường giao thông nội bộ, hồ sơ đã xác nhận nghiệm thu phần việc trị giá hơn 1,919 tỷ đồng không đúng thực tế thi công. Đồng thời, trường chi sai nguồn chi thường xuyên hơn 15,45 tỷ đồng cho dự án hàng rào và hạ tầng ngoài nhà. Hàng loạt dự án sửa chữa, cải tạo khác cũng vi phạm quy định về PCCC, hồ sơ quản lý chất lượng và đấu thầu.

Chỉ rõ trách nhiệm và kiến nghị xử lý nghiêm

Thanh tra Chính phủ kết luận trách nhiệm đối với các tồn tại, vi phạm trên thuộc về Hội đồng trường, Ban Giám hiệu, Hiệu trưởng IUH, các đơn vị cá nhân liên quan thuộc trường và Bộ Công Thương.

Trên cơ sở đó, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM rà soát, ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật; điều chỉnh hạch toán đúng nguồn kinh phí đối với các khoản chi sai; trích bổ sung 67,342 tỷ đồng cho Quỹ KHCN và 13,827 tỷ đồng cho Quỹ Hỗ trợ sinh viên. Tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm các tập thể, cá nhân liên quan.

Bộ Công Thương chỉ đạo kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm các tập thể, cá nhân; chỉ đạo khắc phục triệt để các sai phạm tài chính, đất đai, đầu tư. Kịp thời chuyển cơ quan chức năng xử lý nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự.

Bộ Tài chính chỉ đạo Cục Thuế rà soát việc kê khai, nộp thuế TNDN giai đoạn 2021–2025 của IUH và các đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực giáo dục để tránh thất thoát ngân sách.