Nghệ nhân Lê Thị Thiết, Phó Chủ tịch Hiệp Hiệp Văn hóa Ẩm thực Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Ninh Binh ( thứ 3 từ phải) dâng hương tri ân công đức Hoàng tử Lang Liêu - Hùng Chiêu Vương tại Đình Dữu Lâu.

Dữu Lâu là vùng đất cổ thuộc kinh đô Văn Lang thời đại các Vua Hùng dựng nước. Nơi đây còn lưu giữ nhiều dấu tích văn hóa thời Hùng Vương cùng các di tích thờ tự linh thiêng, trong đó có ngôi miếu cổ thờ Lang Liêu. Trải qua bao biến thiên lịch sử, vùng đất này vẫn bền bỉ lưu giữ mạch nguồn văn hóa cội nguồn của dân tộc.

Các đại biểu dâng hương

Theo truyền thuyết, khi muốn chọn người kế vị, Vua Hùng thứ 6 đã yêu cầu các hoàng tử dâng lễ vật ý nghĩa nhất để mừng thọ vua cha. Trong khi nhiều người đi tìm của ngon vật lạ khắp nơi, Lang Liêu lại chọn chính hạt gạo nếp do mình làm ra để sáng tạo nên bánh chưng và bánh dày, hai lễ vật tượng trưng cho trời đất, chứa đựng triết lý âm dương, ngũ hành và tư tưởng coi trọng nền văn minh lúa nước của người Việt cổ.

Ý nghĩa sâu sắc ấy đã khiến Vua Hùng cảm kích bởi “bánh thì ngon, ý thì hay, tâm đức thì trong sáng” và truyền ngôi cho Lang Liêu, trở thành Hùng Chiêu Vương. Từ đó, bánh chưng, bánh dày không chỉ là món ăn mà còn trở thành biểu tượng văn hóa, hiện diện trong đời sống tâm linh và phong tục thờ cúng tổ tiên của người Việt suốt hàng nghìn năm qua.

Điểm nhấn của lễ dâng hương năm nay là sự hiện diện của gần 100 mâm lễ sản vật đến từ các nghệ nhân và tổ chức văn hóa ẩm thực trên cả nước như Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Việt Nam, các hiệp hội văn hóa ẩm thực Ninh Bình, Phú Thọ, Bắc Ninh… cùng hội đầu bếp nhiều địa phương.

Những mâm lễ được chuẩn bị công phu với bánh chưng, bánh dày truyền thống, nếp thơm, trái cây, sản vật địa phương và nhiều món ăn dân gian đặc sắc vùng miền. Không đơn thuần là lễ vật dâng cúng, đó còn là sự trình hiện sinh động của tinh hoa ẩm thực Việt Nam, nơi mỗi sản vật đều mang theo câu chuyện về đất đai, mùa màng và bản sắc văn hóa của từng vùng quê.

Giữa nhịp sống hiện đại, khi ẩm thực ngày càng mang tính thương mại và hội nhập quốc tế mạnh mẽ, lễ dâng hương tưởng nhớ Lang Liêu càng cho thấy giá trị bền vững của văn hóa ẩm thực truyền thống. Đó không chỉ là câu chuyện về món ăn mà còn là câu chuyện của cội nguồn, của đạo hiếu, của tinh thần trân trọng hạt gạo và lao động.

Việc các nghệ nhân, đầu bếp từ nhiều địa phương cùng hội tụ về đất Tổ để dâng lễ cũng thể hiện sự trân trọng đối với di sản ẩm thực dân tộc. Những người làm nghề hôm nay không chỉ sáng tạo món ăn mà còn đang góp phần gìn giữ ký ức văn hóa, bảo tồn tinh thần Việt trong từng hương vị truyền thống.

Các nghệ nhân ẩm thực, đầu bếp nhiều tỉnh thành trong cả nước chụp ảnh lưu niệm tại Lễ dâng hương.

 Lễ dâng hương tưởng nhớ Lang Liêu vì thế không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn là dịp lan tỏa nhận thức về việc bảo tồn và phát huy giá trị ẩm thực Việt Nam. Trong mỗi chiếc bánh chưng xanh, mỗi mâm lễ sản vật truyền thống là chiều sâu văn hóa dân tộc, là thông điệp về lòng biết ơn tổ tiên và niềm tự hào về nền văn minh lúa nước đã nuôi dưỡng tâm hồn người Việt qua bao thế hệ.