Ảnh minh họa: AI

Trong nghiên cứu được đăng tải trên tạp chí Cretaceous Research, nhóm các nhà khoa học Đại học Cairo do nhà cổ sinh vật học Tarek Yassin dẫn đầu đã xác định ít nhất 7 loài cá mập từng xuất hiện tại vùng biển cổ đại này trong kỷ Phấn Trắng.

Khoảng 145-66 triệu năm trước, phần lớn Bắc Phi nằm dưới vùng biển Tethys. Khí hậu ấm và mực nước biển cao đã tạo điều kiện cho một hệ sinh thái biển phát triển mạnh. Các lớp phosphat thuộc hệ tầng Duwi tại Abu-Tartur hiện lưu giữ dấu tích của môi trường biển giàu dinh dưỡng này.

Trước đó, nhóm nghiên cứu đã xác định được hai loài cá mập từ một số răng hóa thạch. Trong đợt khảo sát tiếp theo, các nhà khoa học phát hiện thêm 14 chiếc răng, thuộc ít nhất 5 loài cá mập tuyệt chủng khác.

Các loài mới được ghi nhận tại Abu-Tartur gồm Cretalamna cf. maroccana, Scapanorhynchus cf. raphiodon, Serratolamna cf. serrata, Squalicorax bassanii và Squalicorax pristodontus. Trong đó, loài Serratolamna cf. serrata và Squalicorax bassanii lần đầu được ghi nhận tại Ai Cập.

Đặc biệt, loài Scapanorhynchus cf. raphiodon với những chiếc răng dài và mảnh như kim có thể là ghi nhận đầu tiên của nhóm này tại châu Phi. Mẫu vật cũng có thể thuộc nhóm xuất hiện muộn nhất từng được biết đến trong hồ sơ hóa thạch của loài.

Theo các nhà nghiên cứu, sự đa dạng của các loài cá mập cho thấy vùng biển cổ đại này từng có nhiều ngách sinh thái khác nhau. Một số loài có thể sống ở vùng nước nông ven bờ, trong khi những loài khác thích nghi với môi trường nước sâu hơn ở thềm lục địa.

Nhóm nghiên cứu cho rằng hiện tượng nước ngoi có thể là yếu tố tạo nên hệ sinh thái phong phú tại đây. Các dòng nước giàu dinh dưỡng từ tầng sâu dâng lên bề mặt đã thúc đẩy sự phát triển của sinh vật phù du, từ đó nuôi dưỡng cá nhỏ, động vật không xương sống và các loài săn mồi lớn như cá mập.

Tuy nhiên, các nhà khoa học lưu ý những chiếc răng không nhất thiết chứng minh cả 7 loài cá mập cùng sống và chết tại Abu-Tartur vào một thời điểm. Lớp phosphat chứa hóa thạch được hình thành trong một khoảng thời gian dài, khiến các mẫu vật có thể được tích tụ từ nhiều giai đoạn và môi trường sống khác nhau.

Dù vậy, phát hiện này bổ sung thêm bằng chứng cho thấy rìa phía bắc châu Phi từng là một khu vực biển giàu tài nguyên và đa dạng sinh học trong kỷ Phấn Trắng Muộn.