Đoàn Thị Minh Trâm (thứ hai từ trái sang), Giám đốc Công ty TNHH Vinh Lương Biogreen, giới thiệu sản phẩm tại Ngày Phụ nữ khởi nghiệp TP Đồng Nai năm 2026. Ảnh: Phụ nữ Việt Nam.

Trong quy trình mà Vinh Lương Biogreen đang theo đuổi, củ nghệ không kết thúc sau khi lấy được tinh bột. Phần nguyên liệu tiếp tục được phối hợp với lợi khuẩn, lên men rồi tạo thành các dạng sản phẩm khác nhau; bã và vỏ nghệ được tính tiếp cho một vòng sử dụng khác thay vì bỏ đi. Cách làm này vừa giúp Đoàn Thị Minh Trâm phát triển thêm sản phẩm từ nghề gia đình, vừa đặt ra một câu hỏi quan trọng hơn đối với một startup thực phẩm: công nghệ mới tạo ra khác biệt đến đâu và phần nào đã có dữ liệu chứng minh.

Ngày 9/9, dự án “Nghệ - Nâng giá trị nông sản bản địa, tạo sinh kế xanh bằng kinh tế xanh và chuyển đổi số” của chị Trâm đoạt giải Nhất cuộc thi Phụ nữ Đồng Nai khởi nghiệp sáng tạo với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh năm 2026. Cuộc thi nhận 36 ý tưởng, dự án; tám hồ sơ được chọn vào chung kết và bảy dự án trực tiếp thuyết trình. Mốc này diễn ra sau khi hoạt động kinh doanh của chị đã chuyển từ một cơ sở chế biến nghệ sang doanh nghiệp có người điều hành và sản xuất thực tế.

Đoàn Thị Minh Trâm hiện là Giám đốc Công ty TNHH Vinh Lương Biogreen tại phường Chơn Thành, Đồng Nai. Tháng 8 vừa qua, chính quyền địa phương giới thiệu chị trong một chương trình hỗ trợ thanh niên, phụ nữ khởi nghiệp, nơi chị chia sẻ kinh nghiệm phát triển sản phẩm và hướng dẫn các chủ thể chuẩn bị hồ sơ OCOP. Trước đó, chị bắt đầu làm sản phẩm từ nghệ, gừng và chuối từ năm 2023; cuối năm 2025, chị rời công việc trong khu vực nhà nước để tập trung cho hoạt động khởi nghiệp.

Thêm một công đoạn sau khi tách tinh bột

Quy trình mà dự án công bố bắt đầu từ nghệ tươi được xử lý, lọc và tách để thu tinh bột. Từ phần nguyên liệu này, nhóm phối hợp lợi khuẩn theo công thức riêng, thực hiện quá trình lên men, sau đó tạo viên, sấy hoặc tiếp tục chế biến thành những dạng sản phẩm khác. Danh mục hiện được giới thiệu gồm bột nghệ hòa tan có probiotic, viên nghệ mật ong, mật ong nghệ và một số sản phẩm dinh dưỡng từ nghệ.

Điểm cần chú ý nằm ở công nghệ lên men, chứ không phải việc củ nghệ có curcumin. Curcumin đã được nghiên cứu trong thời gian dài và cũng từng xuất hiện trên Phụ Nữ Mới ở một hướng hoàn toàn khác. Với Vinh Lương, câu hỏi mới là quá trình lên men và việc bổ sung lợi khuẩn có làm thay đổi ổn định đặc tính của nguyên liệu, chất lượng sản phẩm và khả năng sử dụng hay không.

Đây cũng là chỗ cần tách quảng bá sản phẩm khỏi bằng chứng khoa học. Dự án giới thiệu lợi khuẩn như một giải pháp giúp sản phẩm dễ sử dụng, cải thiện khả năng phân tán và hòa tan. Nhưng những tài liệu công khai hiện chưa cho phép kiểm tra đầy đủ chủng vi sinh được sử dụng, lượng vi sinh còn sống sau chế biến và bảo quản, điều kiện lên men, biến động hàm lượng curcuminoid giữa các mẻ hay kết quả so sánh với sản phẩm không qua lên men.

Dự án chế biến nghệ của Đoàn Thị Minh Trâm nhận giải Nhất Cuộc thi Phụ nữ Đồng Nai khởi nghiệp sáng tạo với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh năm 2026. Ảnh: Phụ nữ Việt Nam.

Vì vậy, việc sản phẩm “có probiotic” không thể tự động chuyển thành kết luận rằng curcumin được cơ thể hấp thu tốt hơn. Các nghiên cứu quốc tế cho thấy sinh khả dụng của curcumin phụ thuộc mạnh vào công thức và nền thực phẩm đi kèm. Một nghiên cứu năm 2021 trên các nanoformulation thậm chí ghi nhận Bifidobacterium lactis Bb-12 làm giảm sinh khả dụng của curcumin trong điều kiện thử nghiệm đó; ngược lại, một thử nghiệm lâm sàng công bố năm 2025 lại ghi nhận một loại đồ uống probiotic làm tăng mức hấp thu của một công thức curcuminoid cụ thể. Hai kết quả khác nhau cho thấy không thể suy từ một nhóm sản phẩm sang sản phẩm khác.

Điều này không phủ nhận hướng nghiên cứu của Vinh Lương. Nó chỉ xác định đúng giai đoạn của sản phẩm. Muốn biến tuyên bố “lên men giúp cải thiện khả năng hấp thu” thành kết quả có thể kiểm chứng, dự án cần có dữ liệu đối chứng trên chính công thức của mình, kèm phương pháp phân tích và điều kiện thử nghiệm đủ rõ để người khác có thể đánh giá.

Bã nghệ không kết thúc ở thùng rác

Một phần khác của dự án ít gây chú ý hơn các sản phẩm đóng hộp nhưng lại đáng theo dõi là cách xử lý phần còn lại sau chế biến. Bã nghệ, vỏ nghệ và một số phụ phẩm thực vật được dự án đưa qua xử lý vi sinh để làm phân hữu cơ quay lại vùng trồng. Việc sử dụng bã nghệ làm thức ăn chăn nuôi mới được mô tả ở mức đang nghiên cứu, vì vậy chưa thể coi đây là một đầu ra đã hoàn thiện.

Cách tiếp cận này đặt Vinh Lương vào một dòng khởi nghiệp đang ngày càng rõ hơn: coi phụ phẩm nông nghiệp là một dòng nguyên liệu thay vì chỉ là phần phải xử lý. Khác với BUYO dùng phụ phẩm để phát triển vật liệu sinh học, dự án của chị Trâm giữ dòng vật chất trong chính chuỗi sản xuất nông nghiệp, trước hết thông qua phân hữu cơ.

Công đoạn đóng gói các sản phẩm từ nghệ tại cơ sở của Vinh Lương. Ảnh: Phụ nữ Việt Nam.

Đây mới là hướng tuần hoàn ở quy mô của một doanh nghiệp nhỏ, chưa phải căn cứ để khẳng định toàn bộ chu trình đã “không phát thải” hoặc giúp giảm một tỷ lệ cụ thể chi phí, rác thải hay phát thải carbon. Muốn đo những tác động đó cần số liệu về khối lượng nguyên liệu đầu vào, lượng phụ phẩm phát sinh, tỷ lệ được tái sử dụng, năng lượng dùng cho chế biến và đầu ra thực tế qua từng kỳ sản xuất.

Hoạt động sản xuất của Vinh Lương đã vượt qua mức một ý tưởng dự thi. Hình ảnh tại cơ sở cho thấy sản phẩm đang được đóng gói; các nguồn địa phương trước đó cũng ghi nhận cơ sở đã đầu tư thiết bị ủ, sấy và đóng gói, đồng thời sử dụng nền tảng số để tiếp cận khách hàng. Tuy nhiên, chưa có số liệu tài chính được kiểm chứng độc lập để kết luận quy mô thị trường, tốc độ tăng trưởng hay hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Sau giải thưởng là bài toán chuẩn hóa

Giải Nhất ngày 9/9 giúp dự án có thêm một mốc nhận diện, nhưng giải thưởng không thay cho kiểm nghiệm sản phẩm. Với một doanh nghiệp đưa lợi khuẩn và quá trình lên men vào thực phẩm từ nghệ, bước phát triển tiếp theo có ý nghĩa hơn sẽ là chuẩn hóa từng mẻ sản xuất: xác định rõ chủng vi sinh, điều kiện lên men, chỉ tiêu vi sinh sau thời gian bảo quản, hàm lượng curcuminoid trước và sau chế biến, cũng như độ ổn định của sản phẩm khi sản xuất với quy mô lớn hơn.

Đoàn Thị Minh Trâm, Giám đốc Công ty TNHH Vinh Lương Biogreen, chia sẻ tại chương trình hỗ trợ thanh niên, phụ nữ khởi nghiệp ở Chơn Thành tháng 8/2026. Ảnh: Trang thông tin điện tử phường Chơn Thành.

Đó cũng là ranh giới giữa một sản phẩm có câu chuyện công nghệ và một sản phẩm có công nghệ được chứng minh. Chị Trâm đã có nguyên liệu bản địa, cơ sở sản xuất, dòng sản phẩm, hoạt động thị trường và một mốc mới từ cuộc thi năm 2026. Phần còn thiếu trong thông tin công khai chính là bộ dữ liệu đủ mạnh để trả lời xem quá trình lên men tạo ra thay đổi gì có thể đo được, mức thay đổi đó có ổn định giữa các lô hay không và giá trị nào thực sự đến được người dùng.

Với củ nghệ, bán thêm một dạng sản phẩm mới không phải phần khó nhất. Phần khó nằm ở việc chứng minh rằng công đoạn được đưa thêm vào quy trình thực sự tạo ra giá trị mà cách chế biến cũ chưa có. Nếu Vinh Lương Biogreen làm rõ được điểm đó bằng dữ liệu sản phẩm thay vì chỉ bằng mô tả công nghệ, dự án của Đoàn Thị Minh Trâm sẽ có thêm cơ sở để đi từ một mô hình khởi nghiệp địa phương sang một sản phẩm chế biến sâu có khả năng cạnh tranh bằng chính quy trình của mình.