Trong nhịp sống ngày càng gấp gáp, rất nhiều bậc cha mẹ mang trong mình cảm giác "không thể chậm trễ". Ai cũng sợ con mình thua kém bạn bè, nên chỉ mong con có thể đi trước một bước. Chính vì vậy, các lớp học thêm mọc lên khắp nơi, dần trở thành "trang bị mặc định" của không ít gia đình.

Thế nhưng, một câu hỏi lớn đặt ra là học thêm có thực sự hiệu quả như quảng cáo? Hay đôi khi, nó lại vô tình trở thành gánh nặng âm thầm đối với trẻ?

Hôm nay, hãy cùng bàn thẳng thắn về chuyện này.

1. Học thêm quá sớm, quá nhiều có thể khiến trẻ mất hứng thú học tập

Không ít phụ huynh cho con học trước chương trình ngay từ khi còn học mẫu giáo, nào là học cộng trừ, học âm nhạc, luyện tiếng Anh… Nhìn bề ngoài, trẻ tiếp thu nhanh, làm được nhiều bài hơn bạn bè, cha mẹ cũng phần nào cảm thấy yên tâm và tự hào.

Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia giáo dục, việc học trước không đồng nghĩa với học sâu. Trẻ có thể "làm được" trong thời gian ngắn, nhưng phần lớn chỉ dừng lại ở ghi nhớ máy móc, chưa thực sự hiểu bản chất. Lâu dần, khi việc học trở nên khô khan và áp lực, trẻ rất dễ mất đi sự tò mò và động lực khám phá.

Ngay xung quanh chúng ta cũng có không ít ví dụ như vậy. Có những đứa trẻ tiểu học từng đứng top đầu lớp nhờ học thêm dày đặc, nhưng đến các lớp trên lại bắt đầu chững lại, thậm chí chán học. Khi bài toán không còn chỉ là áp công thức, mà đòi hỏi tư duy và khả năng hiểu sâu, các em trở nên lúng túng.

Đó cũng là lý do nhiều giáo viên lâu năm vẫn thường nói: thà để con tiến chậm một chút, còn hơn ép con chạy sai hướng.

Ảnh minh họa

2. Học thêm không phải "thuốc tiên", hiệu quả phụ thuộc vào từng đứa trẻ

Rất nhiều cha mẹ đăng ký học thêm cho con chỉ vì... thấy nhà khác cũng làm vậy. Nhưng trên thực tế, học thêm không có tác dụng giống nhau với mọi đứa trẻ.

Với những học sinh khá giỏi, học thêm có thể giúp củng cố kiến thức hoặc mở rộng tư duy. Nhưng với những trẻ nền tảng còn yếu, việc chưa hiểu bài trên lớp mà đã phải tiếp nhận thêm kiến thức bên ngoài chỉ khiến các em thêm rối và mệt mỏi.

Một giáo viên tiểu học từng chia sẻ thẳng thắn rằng điều khiến cô lo nhất là những phụ huynh cứ thấy con điểm kém là lập tức cho đi học thêm, trong khi gốc rễ vấn đề nằm ở việc con chưa hiểu bài trên lớp. Kết quả là trẻ vừa không theo kịp, vừa mất dần sự tự tin.

Học thêm, suy cho cùng, chỉ là công cụ hỗ trợ. Nếu trẻ chưa có phương pháp học phù hợp, chưa có hứng thú, thì càng học nhiều lại càng dễ phản tác dụng.

3. Cha mẹ cần nhìn lại mục tiêu thật sự của việc học

Một sai lầm phổ biến của nhiều phụ huynh là đồng nhất việc học với điểm số và kỳ thi. Nhưng giá trị cốt lõi của việc học không nằm ở con số trên bài kiểm tra, mà ở khả năng tư duy, tự học và giải quyết vấn đề.

Nếu trẻ học chỉ để thi, thì sau kỳ thi, kiến thức cũng rất nhanh bị quên lãng.

Có những phụ huynh từng chia sẻ rằng, khi con còn nhỏ, thay vì cho học thêm toán sớm, họ chọn kể chuyện toán học, chơi trò logic, khơi gợi sự tò mò. Kết quả là khi vào tiểu học, trẻ không hề thua kém, thậm chí còn tiếp thu rất nhanh vì đã có nền tảng tư duy.

Điều này cho thấy, quá trình quan trọng hơn kết quả. Một đứa trẻ biết suy nghĩ, biết đặt câu hỏi và hứng thú với việc học sẽ đi đường dài tốt hơn nhiều so với việc chỉ chạy theo điểm số.

Ảnh minh họa

4. Nếu học thêm, hãy học một cách tỉnh táo và khoa học

Không thể phủ nhận rằng, trong một số trường hợp, học thêm là cần thiết. Đó là khi trẻ bị hổng kiến thức ở một môn cụ thể, khi cần ôn tập giai đoạn nước rút hoặc khi trẻ có khả năng tự quản lý thời gian tốt.

Tuy nhiên, nếu quyết định cho con học thêm, cha mẹ nên cân nhắc kỹ:

Trước hết, cần hiểu rõ con đang gặp khó khăn ở đâu. Không phải lúc nào điểm kém cũng do không hiểu bài, đôi khi chỉ là thiếu tập trung hoặc chưa có thói quen học tốt.

Thứ hai, chọn hình thức học phù hợp. Lớp học nhỏ hoặc học kèm cá nhân thường giúp trẻ được hỗ trợ sát sao hơn so với lớp đông người.

Thứ ba, tránh tình trạng học thêm quá tải. Trẻ không chỉ cần học, mà còn cần thời gian nghỉ ngơi, vui chơi và phát triển cảm xúc.

Cuối cùng, hãy lắng nghe cảm nhận của con. Nếu trẻ tỏ ra mệt mỏi, chán nản, cha mẹ cần điều chỉnh kịp thời, thay vì ép buộc.

5. Đôi khi, chính sự lo lắng của người lớn mới là áp lực lớn nhất

Thực chất, làn sóng học thêm hiện nay phản ánh rất rõ nỗi lo của cha mẹ: sợ con thua kém, sợ "chậm chân"... Nhưng giáo dục không phải cuộc đua nước rút, mà là một hành trình dài.

Điều cha mẹ có thể làm tốt nhất không phải là đăng ký thật nhiều lớp học thêm, mà là giúp con hình thành thói quen học tập tốt, biết tự đọc, tự suy nghĩ và tự điều chỉnh.

Học thêm không xấu, nhưng cũng không phải "chìa khóa vạn năng". Điều quyết định vẫn là cách học và thái độ học của trẻ.

Thay vì dồn hết thời gian và tiền bạc để chạy theo thành tích ngắn hạn, có lẽ cha mẹ nên dành nhiều hơn sự kiên nhẫn và đồng hành, giúp con nuôi dưỡng sự tò mò, khả năng tự học và tinh thần học hỏi suốt đời.

Theo Aboluowang