Ảnh minh họa: AI

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Alzheimer's & Dementia, với sự tham gia của gần 3.000 người được theo dõi trong 16 năm. Các nhà khoa học lập bản đồ không gian xanh xung quanh nơi ở của những người tham gia, đồng thời theo dõi sức khỏe nhận thức và tình trạng sa sút trí tuệ trong suốt thời gian nghiên cứu.

Kết quả cho thấy mối liên hệ giữa không gian xanh và nguy cơ sa sút trí tuệ rõ rệt nhất ở những khu vực cách nhà dưới 100m. Khi khoảng cách từ nơi ở đến các khu vực có cây xanh tăng lên, mối liên hệ này có xu hướng yếu dần.

Theo bà Cecilia Stenfors, trưởng nhóm nghiên cứu và đồng tác giả chính, kết quả trên cho thấy môi trường xung quanh nơi ở là một yếu tố cần được quan tâm nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho sức khỏe não bộ và quá trình lão hóa lành mạnh.

Các nhà nghiên cứu cho rằng không gian xanh có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe não bộ thông qua nhiều cơ chế. Việc tiếp xúc với thiên nhiên có thể giúp giảm căng thẳng, cải thiện sức khỏe tinh thần, đồng thời khuyến khích hoạt động thể chất, hỗ trợ giấc ngủ và tạo điều kiện để mọi người giao tiếp, gắn kết xã hội.

Bên cạnh đó, cây xanh còn có thể góp phần hạn chế tác động của một số yếu tố bất lợi đối với sức khỏe, như tiếng ồn giao thông, ô nhiễm không khí và nắng nóng gay gắt.

“Môi trường tự nhiên có thể hỗ trợ quá trình phục hồi tâm lý, giảm căng thẳng và cải thiện cảm giác hạnh phúc”, bà Stenfors nói. Đây là những yếu tố có ý nghĩa đối với sức khỏe tổng thể, trong đó có sức khỏe não bộ.

Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu cho thấy mối liên hệ giữa mức độ bao phủ cây xanh và nguy cơ sa sút trí tuệ chưa đủ để khẳng định không gian xanh trực tiếp ngăn ngừa căn bệnh này.

Theo các số liệu được dẫn trong nghiên cứu, năm 2025, Liên minh châu Âu có khoảng 9 triệu người sống chung với chứng sa sút trí tuệ. Con số này được dự báo tăng lên hơn 14 triệu người vào năm 2050.

Trước xu hướng đó, các nhà nghiên cứu cho rằng việc bảo vệ những khu vực có cây xanh hiện có và phát triển thêm không gian xanh dễ tiếp cận là một trong những hướng đi cần được chú trọng. Những không gian này không chỉ giúp cải thiện sức khỏe cộng đồng mà còn góp phần ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo tồn đa dạng sinh học.

"Môi trường sống trực tiếp và cách tổ chức không gian dân cư đều có tác động đến giấc ngủ và cả sức khỏe não bộ", bác sĩ thần kinh Ulf Kallweit, đồng chủ tịch nhóm công tác về ảnh hưởng của môi trường thuộc Viện Thần kinh học châu Âu, cho biết.

Các chuyên gia cho rằng việc phát triển môi trường sống xanh, lành mạnh và dễ tiếp cận là một hướng đi cần được quan tâm trong quy hoạch đô thị, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và hỗ trợ quá trình lão hóa khỏe mạnh.