Thông tin được công bố trong bối cảnh Chính phủ New Zealand đang thúc đẩy ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện sớm ung thư vú, căn bệnh ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ tại quốc gia này.

Trước đó, chính phủ nước này đã đưa ra yêu cầu cung cấp thông tin để khảo sát về các giải pháp AI hỗ trợ đọc ảnh chụp tuyến vú. Hiện cơ quan chức năng đang lựa chọn công cụ phù hợp để bước vào giai đoạn thử nghiệm và xác thực.

Theo Bộ trưởng Y tế New Zealand Simeon Brown, AI sẽ không thay thế bác sĩ mà đóng vai trò hỗ trợ trong quá trình chẩn đoán. “Mọi quyết định chẩn đoán và theo dõi vẫn sẽ do các chuyên gia y tế có trình độ chuyên môn thực hiện”, ông nhấn mạnh.

Hiện nay, mỗi kết quả chụp X-quang tuyến vú tại New Zealand cần được 2 chuyên gia đọc độc lập để tăng độ chính xác. Với mô hình mới này, công cụ AI sẽ đảm nhiệm vai trò của một trong hai người đọc này.

Công nghệ AI hoạt động bằng cách phân tích ảnh chụp tuyến vú (mammogram), đối chiếu với kho dữ liệu hình ảnh dương tính và âm tính trước đó để xác định nguy cơ xuất hiện khối u. Kết quả có thể được phân loại thành phát hiện rõ ràng, không phát hiện bất thường hoặc chưa đủ chắc chắn và cần kiểm tra lại.

Nhiều nghiên cứu quốc tế cho thấy việc kết hợp AI trong tầm soát giúp tăng khả năng phát hiện sớm ung thư vú. Các chuyên gia nhận định công nghệ này cũng có thể giảm tải áp lực cho đội ngũ bác sĩ X-quang, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu tầm soát ngày càng tăng.

Mỗi năm, New Zealand ghi nhận khoảng 3.400 ca ung thư vú mới. Khoảng 270.000 phụ nữ trong độ tuổi từ 45 đến 69 tham gia chương trình tầm soát quốc gia BreastScreen Aotearoa hàng năm. Chính phủ nước này hiện cũng đang từng bước mở rộng độ tuổi tầm soát lên 74.

“Chúng tôi biết rằng phát hiện sớm giúp cải thiện đáng kể khả năng sống sót và hiệu quả điều trị”, ông Brown nói. “Mục tiêu là xây dựng tương lai cho chương trình tầm soát ung thư vú tại New Zealand, giúp phát hiện nhiều ca bệnh hơn ở giai đoạn dễ điều trị nhất”.

Cơ quan Y tế New Zealand sẽ phối hợp với các bác sĩ lâm sàng, chuyên gia X-quang và các đơn vị cung cấp dịch vụ tầm soát trong quá trình thử nghiệm công nghệ mới.

Bên cạnh hiệu quả chẩn đoán, vấn đề quyền riêng tư dữ liệu bệnh nhân cũng được đặt lên hàng đầu. Bộ trưởng Simeon Brown cho biết các tổ chức bảo vệ quyền lợi bệnh nhân cùng Quỹ Ung thư Vú New Zealand đã tham gia thảo luận về cơ chế truy cập và bảo mật dữ liệu trong quá trình triển khai AI.

Chi phí cụ thể của chương trình sẽ được công bố sau khi quy trình đấu thầu hoàn tất.

Theo ông Brown, trong tương lai lý tưởng, AI có thể được tích hợp vào mọi ca chụp tuyến vú nhằm hỗ trợ bác sĩ X-quang rút ngắn thời gian đưa ra chẩn đoán, đồng thời nâng cao khả năng phát hiện sớm ung thư.