Một tiết Hoạt động trải nghiệm với chủ đề Gia đình tưởng như chỉ là khoảng thời gian nhẹ nhàng trước kỳ nghỉ Tết, lại trở thành khoảnh khắc khiến một giáo viên không khỏi bàng hoàng.

Giữa những lời chúc, những mong ước quen thuộc của học sinh lớp 6, cô nhận được một mảnh giấy nhỏ, nét chữ nguệch ngoạc nhưng nội dung nặng trĩu: một em học sinh bày tỏ sự ghét bỏ chính bản thân mình, cảm giác bị đối xử bất công trong gia đình, sự tổn thương kéo dài mỗi ngày và cả mong muốn “được chết đi nhưng không đau”.

Giữa những lời chúc, những mong ước quen thuộc của học sinh lớp 6, cô nhận được một mảnh giấy nhỏ, nét chữ nguệch ngoạc nhưng nội dung nặng trĩu

Điều khiến cô giáo lo lắng hơn cả là tờ giấy ấy không ghi tên. Sau giờ học, cảm giác sốc và bất an vẫn đeo bám, bởi phía sau những dòng chữ non nớt ấy là một đứa trẻ đang chịu đựng nỗi đau tinh thần nghiêm trọng. Cô hiểu rằng, nếu bỏ qua, có thể sẽ là một sự chậm trễ nguy hiểm; nhưng nếu xử lý vội vàng, cũng có thể vô tình làm tổn thương thêm một học sinh vốn đã rất mong manh.

Đó là kết quả của sự dồn nén cảm xúc kéo dài

Câu chuyện nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, thu hút nhiều ý kiến từ giáo viên, phụ huynh và những người làm công tác giáo dục. Phần lớn đều chung một cảm nhận: thương xót cho đứa trẻ và lo lắng cho thực trạng tâm lý học sinh hiện nay. Không ít người cho rằng, những dòng chữ ấy không thể xuất hiện một cách ngẫu nhiên. Đó là kết quả của sự dồn nén cảm xúc kéo dài, khi trẻ không tìm được nơi an toàn để bộc lộ, không có người đủ kiên nhẫn lắng nghe.

Nhiều giáo viên chia sẻ, ở lứa tuổi trung học cơ sở, học sinh bắt đầu bước vào giai đoạn biến động mạnh về tâm lý. Các em nhạy cảm hơn với lời nói, ánh nhìn, cách đối xử của người lớn. Một lời mắng vô tình, một sự so sánh quen miệng, hay cảm giác bị bỏ rơi trong chính gia đình… đều có thể trở thành vết xước sâu trong tâm hồn trẻ.

Từ câu chuyện này, nhiều giải pháp được đặt ra. Có ý kiến cho rằng, giáo viên cần tiếp tục tổ chức các hoạt động trải nghiệm tương tự như vẽ tranh về gia đình, viết cảm nhận về bản thân, hoặc các bài tập sáng tạo không ghi tên. Qua đó, người dạy có thể dần nhận diện học sinh đang gặp khó khăn tâm lý, khoanh vùng và tiếp cận một cách thận trọng. Việc quan sát thái độ, hành vi, sự thay đổi trong học tập và giao tiếp hằng ngày cũng được xem là manh mối quan trọng.

Một hướng khác được nhấn mạnh là vai trò phối hợp với phụ huynh. Thay vì chỉ đích danh một học sinh khi chưa đủ cơ sở, nhà trường có thể thông tin chung về việc lớp có dấu hiệu học sinh gặp khủng hoảng tâm lý, khuyến nghị các gia đình quan tâm nhiều hơn đến cảm xúc con trẻ. Sự đồng hành kín đáo, không tạo áp lực, không quy kết lỗi lầm, được cho là yếu tố then chốt để bảo vệ lòng tự trọng của học sinh.

Bên cạnh đó, nhiều người cho rằng, giáo dục cảm xúc cần được coi trọng không kém thành tích học tập. Trẻ em có thể bị la mắng, bị uốn nắn hành vi, nhưng vẫn cần được yêu thương, được ôm, được nghe những lời khẳng định rằng mình có giá trị. Khi những nhu cầu cảm xúc cơ bản không được đáp ứng, trẻ rất dễ rơi vào trạng thái tự phủ định bản thân.

Câu chuyện của tờ giấy nhỏ ấy không chỉ là nỗi trăn trở của riêng một cô giáo. Nó là lời cảnh tỉnh về những “vết nứt” âm thầm trong đời sống tinh thần của trẻ em hiện nay. Đằng sau vẻ ngoài bình thường, phía sau lớp học đông đúc, có thể là những tâm hồn đang kêu cứu mà người lớn chưa kịp nhận ra.

Phát hiện sớm, lắng nghe đúng cách và hành động kịp thời, đó không chỉ là trách nhiệm của giáo viên, mà còn là trách nhiệm chung của gia đình và toàn xã hội. Bởi đôi khi, chỉ cần một người lớn đủ tinh tế dừng lại, một đứa trẻ có thể được giữ lại trước khi nỗi đau vượt quá giới hạn chịu đựng của em.