TS. Nguyễn Thị Hoa Huyền trình bày nghiên cứu tại Hội nghị Giáo dục Y học Toàn quốc lần thứ IX năm 2025. Ảnh: VinUniversity.

Rời bệnh viện sau đợt điều trị không có nghĩa những vấn đề của người bệnh ung thư đã kết thúc. Mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ, giảm vận động, những triệu chứng kéo dài và cả nỗi lo bệnh tái phát có thể tiếp tục ảnh hưởng tới đời sống hàng ngày. Với phụ nữ Việt Nam, khoảng thời gian trở về nhà cũng đặt ra một câu hỏi thực tế: làm sao duy trì việc theo dõi sức khỏe mà không biến mỗi thay đổi nhỏ thành một lần quay lại bệnh viện?

Đó là khoảng trống mà nhóm của TS. Nguyễn Thị Hoa Huyền tại VinUniversity đang thử giải quyết bằng một mô hình kết hợp thiết bị đeo, ứng dụng trên điện thoại, giáo dục sức khỏe và sự theo dõi của nhân viên y tế.

TS. Nguyễn Thị Hoa Huyền hiện là Giám đốc Chương trình Điều dưỡng của VinUni và chủ nhiệm đề tài tại Trung tâm Nghiên cứu Đổi mới Khoa học Sức khỏe. Hồ sơ học thuật của VinUni cho biết bà có bằng Tiến sĩ Điều dưỡng tại Queensland University of Technology, Australia; hướng nghiên cứu tập trung vào sức khỏe phụ nữ, chăm sóc sau điều trị ung thư, quản lý triệu chứng, sức khỏe tâm thần và y tế số.

Chiếc vòng chỉ là một mắt xích

Nền tảng i-CanManage được phát triển trong Chương trình Chăm sóc Sức khỏe Ung thư. Thay vì coi chiếc Fitbit như thiết bị đo vận động đơn thuần, nhóm nghiên cứu đưa dữ liệu từ thiết bị đeo vào một hệ thống gồm ứng dụng cho người bệnh và bảng điều khiển dành cho nhân viên y tế.

Giao thức thử nghiệm được công bố trên tạp chí Digital Health năm 2024 cho thấy chương trình được thiết kế kéo dài 12 tuần. Người tham gia nhóm can thiệp sử dụng Fitbit Charge 5 cùng ứng dụng CWP/i-CanManage; dữ liệu được thu tại các thời điểm tuần 0, 6 và 12 để đánh giá hoạt động thể chất, mức độ triệu chứng, khả năng tự quản lý, tự chăm sóc và chất lượng sống.

Ứng dụng có thể tiếp nhận các chỉ số như số bước chân, nhịp tim, giấc ngủ cùng những dữ liệu sức khỏe khác, trong khi người dùng tiếp cận nội dung giáo dục và chương trình vận động được cá nhân hóa. Điểm khác với một ứng dụng sức khỏe thông thường nằm ở việc dữ liệu không chỉ quay trở lại màn hình của người đeo mà còn được tổ chức để nhân viên y tế theo dõi và trao đổi với người bệnh.

TS. Nguyễn Thị Hoa Huyền, Giám đốc Chương trình Điều dưỡng, VinUniversity. Ảnh: VinUniversity.

Cách tiếp cận này nằm trong xu hướng rộng hơn của Femtech trong chăm sóc sức khỏe phụ nữ, nhưng i-CanManage có một điểm đáng chú ý: đối tượng thử nghiệm là phụ nữ Việt Nam sau điều trị ung thư, thay vì sử dụng một giải pháp được phát triển từ dữ liệu và hành vi của nhóm dân số khác.

Từ giao thức nghiên cứu đến thử nghiệm thực tế

Năm 2025, một nghiên cứu tiếp theo của nhóm được công bố trên Future Science OA, tập trung vào trải nghiệm của 15 nhân viên y tế khi sử dụng ứng dụng Cancer Wellness Program. Nghiên cứu ghi nhận ba thành phần chính gồm nền tảng giáo dục người bệnh, bảng điều khiển dữ liệu sức khỏe và tiến độ học tập, cùng chức năng tương tác giữa người bệnh với nhân viên y tế.

Các nhân viên y tế tham gia đánh giá cao khả năng tập hợp dữ liệu, trình bày trực quan và tùy biến thông tin. Nhưng nghiên cứu cũng chỉ ra những vấn đề ít hấp dẫn hơn về mặt truyền thông nhưng quan trọng nếu công nghệ được đưa vào thực hành: kết nối Fitbit đôi lúc không ổn định, nguy cơ mất hoặc thiếu dữ liệu, độ chính xác cần được lưu ý, người lớn tuổi có thể gặp khó khi sử dụng thiết bị và nhân viên y tế phải dành thêm thời gian quản lý nền tảng. Nhóm tác giả vì thế đề cập nhu cầu có khả năng truy cập ngoại tuyến và cơ chế phục hồi dữ liệu.

Đây cũng là ranh giới cần giữ khi nói về AI trong chăm sóc sức khỏe phụ nữ. Giao thức năm 2024 mô tả i-CanManage là ứng dụng có nền tảng AI, còn các hướng phát triển mới của VinUni đề cập mô hình dự báo dựa trên AI. Tuy nhiên, những nguồn hiện có chưa đủ để khẳng định hệ thống đã có khả năng dự báo tái phát ung thư với độ chính xác lâm sàng xác định.

Ba bước phát triển của i-CanManage

- Năm 2024, nhóm TS. Nguyễn Thị Hoa Huyền công bố giao thức thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng kéo dài 12 tuần trên Digital Health, kết hợp ứng dụng i-CanManage với Fitbit Charge 5.

- Năm 2025, nghiên cứu trên Future Science OA đánh giá trải nghiệm của 15 nhân viên y tế và chỉ ra cả ưu điểm lẫn những vấn đề về kết nối, dữ liệu và khả năng sử dụng.

- Năm 2026, bài báo về kết quả thử nghiệm thí điểm đã được công bố trên International Journal of Nursing Studies. VinUni đồng thời cho biết chương trình đã tiếp cận hơn 200 phụ nữ mắc ung thư và người chăm sóc, đào tạo hơn 200 nhân viên y tế và được triển khai tại nhiều bệnh viện. Các số liệu triển khai này vẫn cần phân biệt với bằng chứng độc lập về hiệu quả lâm sàng.

Nguồn: Digital Health; Future Science OA; International Journal of Nursing Studies; VinUniversity.

Sang năm 2026, bước tiến đáng kể là kết quả thử nghiệm thí điểm i-CanManage đã xuất hiện trên International Journal of Nursing Studies, tập 178, bài 105461, với TS. Nguyễn Thị Hoa Huyền là tác giả đầu. Việc có một bài báo kết quả riêng cho thấy chương trình đã đi xa hơn giai đoạn chỉ công bố giao thức thử nghiệm. Tuy nhiên, toàn văn kết quả hiện không được các nguồn mở mà tôi kiểm tra cung cấp đầy đủ, vì vậy chưa nên đưa các con số về mức cải thiện vận động, triệu chứng hay chất lượng sống nếu chưa đối chiếu trực tiếp bài báo gốc.

Giá trị nằm ở quy trình chăm sóc chứ không phải chiếc Fitbit

Nếu chỉ nhìn vào thiết bị đeo, sáng kiến này không mới. Fitbit, đồng hồ thông minh và các ứng dụng ghi nhận vận động đã phổ biến nhiều năm. Phần đáng xem xét hơn là cách nhóm nghiên cứu nối nhiều mắt xích vốn thường tách rời: dữ liệu cơ thể, tự quản lý triệu chứng, vận động, giáo dục sức khỏe và trao đổi với nhân viên y tế.

Một số giao diện của nền tảng Cancer Wellness Program được phát triển để theo dõi dữ liệu sức khỏe và cung cấp nội dung hỗ trợ người bệnh. Nguồn: VinUniversity.

Một nền tảng như vậy có thể giúp quá trình chăm sóc sau điều trị bớt phụ thuộc vào những “ảnh chụp” sức khỏe tại từng lần tái khám. Dữ liệu liên tục tạo ra khả năng quan sát xu hướng theo thời gian. Nhưng dữ liệu nhiều hơn không tự động đồng nghĩa chăm sóc tốt hơn. Nếu cảm biến thiếu chính xác, kết nối gián đoạn hoặc nhân viên y tế bị quá tải bởi lượng thông tin phải xử lý, lợi ích của công nghệ có thể giảm đáng kể.

Thông tin VinUni công bố cho chương trình tuyển nghiên cứu viên hậu tiến sĩ năm học 2026–2027 cho biết nhóm đã triển khai chương trình can thiệp 12 tuần, đào tạo hơn 200 phụ nữ mắc ung thư và người chăm sóc, hơn 200 nhân viên y tế, đồng thời triển khai và đánh giá ứng dụng CoWP tại nhiều bệnh viện ở Việt Nam. VinUni cũng cho biết mô hình can thiệp và nền tảng số đã được ghi nhận về sở hữu trí tuệ. Đây là số liệu do chính đơn vị phát triển công bố, chưa phải một đánh giá độc lập về hiệu quả trên quy mô hệ thống y tế.

Sự phân biệt ấy quan trọng. Một chương trình đã có người sử dụng, đã được thử nghiệm và đã có công bố khoa học khác hoàn toàn một ý tưởng còn nằm trên bản trình bày; nhưng cũng chưa đồng nghĩa nó đã trở thành sản phẩm chăm sóc chuẩn được áp dụng rộng rãi.

Bài toán tiếp theo là mở rộng mà không làm mất chất lượng

VinUni đang tiếp tục hướng chương trình sang các mô hình dự báo bằng AI và các giải pháp y tế số có khả năng mở rộng. Đồng thời, TS. Nguyễn Thị Hoa Huyền còn chủ trì một nghiên cứu năm 2026 về sức khỏe, thách thức số và tài chính của phụ nữ mắc ung thư, cho thấy hướng nghiên cứu đang mở rộng từ theo dõi triệu chứng sang những yếu tố ảnh hưởng dài hạn tới đời sống người bệnh.

Nhưng trước khi nói tới triển khai trên diện rộng, còn ít nhất ba câu hỏi cần trả lời: hiệu quả của mô hình lớn đến đâu so với chăm sóc thông thường; nhóm bệnh nhân lớn tuổi hoặc ít thành thạo công nghệ có sử dụng được hay không; và ai sẽ chịu trách nhiệm đọc, sàng lọc, phản hồi lượng dữ liệu được tạo ra mỗi ngày.

Công nghệ cũng không thay thế những khâu căn bản như phát hiện bệnh sớm. Những nội dung về tầm soát ung thư vú cho phụ nữ Việt vẫn thuộc một mắt xích khác của hành trình phòng và điều trị ung thư. i-CanManage hướng tới phần việc phía sau: giúp người phụ nữ đã trải qua điều trị tiếp tục quản lý sức khỏe trong đời sống hàng ngày.

Điều đáng quan tâm ở nghiên cứu của TS. Nguyễn Thị Hoa Huyền vì thế không phải việc đưa thêm một chiếc vòng thông minh vào y tế. Giá trị cần được kiểm chứng tiếp nằm ở khả năng biến những dữ liệu vốn nằm rời rạc trên thiết bị cá nhân thành một quy trình chăm sóc có người bệnh, nhân viên y tế và bằng chứng khoa học cùng tham gia.