Có những ngày của một người phụ nữ bắt đầu từ việc chuẩn bị bữa sáng, đưa con đi học, đến công sở, giải quyết công việc rồi trở về với một danh sách việc nhà chưa kết thúc. Khi mọi thứ đã tạm ổn, khoảng thời gian còn lại thường rất ít và dễ được dành cho những việc của người khác. Vì thế, “không có thời gian cho mình” đôi khi không hẳn có nghĩa là một ngày không còn phút trống. Đó có thể là thói quen luôn đặt những việc khác lên trước, còn thời gian riêng được xem như phần có thể bỏ qua khi lịch trình quá bận.

Một khoảng thời gian cho bản thân không nhất thiết phải là một chuyến du lịch hay cả một ngày nghỉ. Đôi khi, đó chỉ là một buổi sáng uống cà phê yên tĩnh, một giờ đọc sách, tập thể dục, đi bộ hoặc đơn giản là ngồi một mình mà không phải giải quyết thêm việc gì.

Khi thời gian của phụ nữ luôn bị chia nhỏ

Với nhiều phụ nữ, công việc được trả lương chỉ là một phần trong tổng số việc phải làm mỗi ngày. Sau giờ làm, vẫn còn chăm sóc con cái, người thân, nấu nướng, dọn dẹp, mua sắm và vô số công việc khó gọi tên vì chúng diễn ra liên tục.

Dữ liệu mới của UN Women cho thấy tại Việt Nam, phụ nữ hiện dành nhiều thời gian cho công việc chăm sóc không được trả công hơn nam giới. Báo cáo “Time Use and Social Inequality” công bố năm 2026, dựa trên dữ liệu điều tra sử dụng thời gian được hài hòa hóa, ghi nhận phụ nữ chiếm khoảng 76,3% tổng số giờ làm việc không được trả công tại Việt Nam.

Một tài liệu của UN Women về Việt Nam cũng cho biết phụ nữ dành trung bình khoảng 2,5 lần thời gian so với nam giới cho công việc chăm sóc và việc nhà không được trả công. Những khoảng thời gian này không chỉ liên quan đến việc nhà mà còn ảnh hưởng đến cơ hội học tập, nâng cao kỹ năng, làm việc và nghỉ ngơi của phụ nữ.

Những con số ấy không có nghĩa mọi phụ nữ đều có lịch sống giống nhau. Nhưng chúng cho thấy một thực tế đáng chú ý: thời gian của phụ nữ có thể bị chia nhỏ bởi rất nhiều trách nhiệm, trong khi thời gian dành cho chính mình thường không được xem là một nhu cầu cần được ưu tiên. Bởi vậy, giữ lại thời gian riêng trước hết không phải là tìm thêm vài tiếng trong một ngày. Đó là nhìn lại cách mình đang sử dụng những khoảng thời gian có sẵn.

Một khoảng thời gian yên tĩnh bên cuốn sách và tách cà phê có thể giúp phụ nữ tạm rời nhịp công việc để chăm sóc đời sống riêng. (Ảnh minh họa do AI tạo)

 Có những việc cần được hoàn thành ngay, nhưng cũng có những việc có thể chờ thêm một chút. Có những lời nhờ vả cần được đáp lại, nhưng không phải việc gì cũng nhất thiết phải do một người đảm nhận. Và cũng có những khoảng nghỉ không cần phải biện minh bằng một lý do thật quan trọng.

Một khoảng riêng không nhất thiết phải thật dài

Một trong những hiểu lầm phổ biến là muốn chăm sóc đời sống cá nhân thì phải có thật nhiều thời gian. Thực tế, một khoảng riêng có thể bắt đầu từ những điều rất nhỏ và phù hợp với lịch sống của từng người. Chị Thảo, Giám đốc một công ty thời trang, cho rằng với phụ nữ làm công việc quản lý, việc dành thời gian cho bản thân không phải lúc nào cũng dễ dàng. Tuy nhiên, nếu luôn chờ đến khi mọi việc hoàn tất mới nghỉ ngơi thì khoảng thời gian ấy rất khó xuất hiện. Theo chị, điều quan trọng là chủ động sắp xếp lịch làm việc, phân chia những việc có thể giao cho người khác và giữ lại một khoảng thời gian cố định cho những hoạt động mình yêu thích.

Một phụ nữ có thể dành 20 phút đọc cuốn sách đang đọc dở thay vì tranh thủ làm thêm một việc nhà. Người khác chọn đi bộ sau giờ làm, học một kỹ năng mình thích hoặc gặp một người bạn lâu ngày chưa gặp. Cũng có người chỉ cần một buổi sáng cuối tuần không phải vội vàng để làm điều mình muốn. Điều quan trọng không nằm ở số phút chính xác mà ở việc khoảng thời gian ấy được chủ động dành cho bản thân, thay vì chỉ xuất hiện khi tất cả những việc khác đã hoàn thành.

Sắp xếp công việc hợp lý cũng là cách phụ nữ chủ động tạo ra những khoảng thời gian riêng trong ngày. (Ảnh minh họa do AI tạo)

  Cách nhìn này cũng giúp phụ nữ tránh một vòng lặp quen thuộc: cố hoàn thành hết mọi việc rồi mới nghỉ. Bởi danh sách việc cần làm trong gia đình và công việc hiếm khi thực sự có điểm kết thúc. Nếu chỉ cho phép mình nghỉ sau khi mọi thứ đã xong, thời gian riêng rất dễ biến thành phần luôn bị trì hoãn. Giữ thời gian cho mình cũng không có nghĩa là phụ nữ phải từ bỏ trách nhiệm với gia đình. Ngược lại, đó là cách nhìn nhận rằng chăm sóc một gia đình không nên đồng nghĩa với việc một người liên tục sử dụng toàn bộ quỹ thời gian của mình cho người khác.

UN Women nhấn mạnh rằng công việc chăm sóc không phải là “việc của phụ nữ” mà là trách nhiệm của tất cả mọi người. Việc phân chia trách nhiệm chăm sóc công bằng hơn có thể giúp phụ nữ có thêm cơ hội học tập, làm việc, tham gia đời sống xã hội và nghỉ ngơi. Vì vậy, một khoảng thời gian riêng đôi khi bắt đầu từ một thay đổi rất nhỏ trong gia đình: phân chia lại một số việc, nhờ người khác hỗ trợ, thống nhất lịch sinh hoạt hoặc đơn giản là nói rõ rằng mình cũng cần có thời gian nghỉ.

Khi việc nhà và chăm sóc gia đình được chia sẻ, phụ nữ có thêm thời gian cho bản thân và những hoạt động mình yêu thích. (Ảnh minh họa do AI tạo)

  Một ngày bận rộn không nhất thiết phải trở thành một ngày không còn chỗ cho bản thân. Khi biết việc nào thực sự cần ưu tiên, việc nào có thể chia sẻ và khoảng thời gian nào muốn giữ lại, phụ nữ có thể chủ động hơn với chính lịch sống của mình. Không phải lúc nào cũng cần một kế hoạch thật lớn. Một cuốn sách đọc dở, một buổi đi bộ, lớp học mình yêu thích hay một tách cà phê uống chậm cũng có thể là phần thời gian đáng được giữ lại.

Bởi trong một cuộc sống có quá nhiều vai trò, việc dành một khoảng riêng không phải là ích kỷ. Đó là cách một người phụ nữ nhớ rằng bên cạnh những công việc cần hoàn thành và những người cần chăm sóc, đời sống của chính mình cũng cần được dành thời gian.