Toàn cảnh lễ công bố Giải thưởng Âu Lạc Grand Prize. Ảnh: VGP

Theo Ban tổ chức, Âu Lạc Grand Prize không chỉ là một giải thưởng, mà còn là tuyên ngôn về khát vọng làm chủ công nghệ lõi của người Việt Nam trong kỷ nguyên AI. Giải thưởng hướng tới tôn vinh những sản phẩm, giải pháp AI đã được triển khai trong thực tiễn, tạo ra tác động rõ rệt, bền vững đối với kinh tế – xã hội, qua đó khẳng định vị thế trí tuệ Việt Nam trên bản đồ công nghệ toàn cầu.

Giải thưởng dự kiến được trao liên tiếp trong ba năm, bắt đầu từ năm 2026. Sáng kiến này do Liên minh AI Âu Lạc khởi xướng, với sự bảo trợ của Tập đoàn FPT và sự đồng hành bảo trợ truyền thông của Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và Báo VnExpress.

Âu Lạc Grand Prize được đánh giá bởi hội đồng thẩm định gồm nhiều chuyên gia uy tín trong và ngoài nước. Ở vòng chung khảo, hội đồng có sự tham gia của ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Liên minh AI Âu Lạc, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn FPT; ông Don Lam, Tổng Giám đốc, đồng sáng lập Tập đoàn VinaCapital, Phó Trưởng Ban Nghiên cứu và Phát triển Kinh tế tư nhân (Ban IV); và TS Lương Minh Thắng, nhà khoa học cấp cao, Giám đốc nghiên cứu tại Google DeepMind.

Vòng sơ khảo quy tụ lãnh đạo nhiều trường đại học, doanh nghiệp công nghệ và tổ chức chuyên môn lớn như VINASA, Đại học Bách Khoa Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Luật TP.HCM, Đại học Tôn Đức Thắng, BKAV, CMC, MoMo, cùng các đơn vị AI chủ lực của FPT. Ban tổ chức cho biết danh sách chuyên gia sẽ tiếp tục được mở rộng nhằm bảo đảm tính khách quan, chuyên sâu và cập nhật xu thế quốc tế.

Phát biểu tại lễ công bố giải thưởng, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuấn đánh giá cao sáng kiến của Liên minh AI Âu Lạc và sự đồng hành của Tập đoàn FPT. Theo ông, Âu Lạc Grand Prize là bước đi thiết thực nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, đồng thời tạo ra một không gian kết nối hiệu quả giữa nghiên cứu, ứng dụng và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.

Thứ trưởng Lê Anh Tuấn nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của giải thưởng đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Đây được xem là cầu nối để các nhà khoa học, chuyên gia và doanh nhân công nghệ người Việt trên toàn thế giới gắn kết với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nước, cùng đóng góp trí tuệ và nguồn lực cho sự phát triển của đất nước.

Chia sẻ về động lực ra đời của giải thưởng, ông Trương Gia Bình cho rằng Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực là nền tảng then chốt. “Chúng ta không thể chỉ dừng lại ở vai trò sử dụng công nghệ, mà phải vươn lên làm chủ công nghệ”, ông nói.

Theo Chủ tịch Liên minh AI Âu Lạc, Âu Lạc Grand Prize được kỳ vọng sẽ tạo ra cú hích mạnh mẽ, khơi dậy tinh thần dấn thân, sáng tạo và trách nhiệm của cộng đồng công nghệ Việt Nam. “Quan trọng hơn cả, giải thưởng nhằm khuyến khích những người làm công nghệ Việt Nam giải quyết các bài toán lớn của đất nước bằng chính trí tuệ Việt, qua đó đưa Việt Nam sánh vai với các quốc gia tiên tiến”, ông Trương Gia Bình nhấn mạnh.

Bên cạnh giá trị tiền thưởng 1 triệu USD, cá nhân hoặc tổ chức đạt giải còn nhận được sự đồng hành lâu dài thông qua cố vấn chiến lược, hỗ trợ chuyên môn và kết nối thị trường quốc tế từ Liên minh AI Âu Lạc, Tập đoàn FPT và các đối tác.

Âu Lạc Grand Prize tập trung đánh giá các sản phẩm, giải pháp AI đã hoàn thiện và được triển khai trong thực tế. Các tiêu chí chấm giải xoay quanh mức độ tác động, tính đổi mới sáng tạo, khả năng mở rộng, tính bền vững và đặc biệt là việc tuân thủ các nguyên tắc đạo đức AI.

Theo đó, giải pháp dự thi phải tạo ra lợi ích kinh tế hoặc xã hội có thể đo lường tại Việt Nam, với kết quả được xác nhận từ đối tác hoặc khách hàng. Sản phẩm cần thể hiện tư duy đột phá về công nghệ, mô hình triển khai hoặc cách tiếp cận vấn đề, đồng thời có tiềm năng mở rộng ra thị trường quốc tế, góp phần giải quyết những thách thức chung của thế giới.

Riêng về đạo đức AI, Ban tổ chức nhấn mạnh các yêu cầu về minh bạch, bảo vệ quyền riêng tư, giảm thiểu rủi ro và tác động tiêu cực đối với xã hội.

Giải thưởng mở rộng cho mọi cá nhân là công dân Việt Nam và các tổ chức có trưởng nhóm phát triển là người Việt, không phân biệt độ tuổi hay lĩnh vực hoạt động. Các sản phẩm, giải pháp dự thi phải là tài sản trí tuệ hợp pháp, do người Việt phát triển và sở hữu, khai thác theo đúng quy định pháp luật.

Trong năm 2026, giải thưởng dự kiến triển khai theo lộ trình cụ thể: mở cổng đăng ký trực tuyến vào tháng 3; kết thúc nhận hồ sơ tháng 7; tổ chức vòng sơ khảo vào tháng 8; chung khảo vào tháng 10 và trao giải vào tháng 11.

Liên minh AI Âu Lạc được thành lập nhằm hưởng ứng lời kêu gọi của Tổng Bí thư Tô Lâm về việc coi phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là con đường tất yếu để đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững. Liên minh hiện quy tụ hơn 20 cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và trường đại học, với mục tiêu phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) có khả năng xử lý tiếng Việt chính xác, tự nhiên, phù hợp với văn hóa và bản sắc Việt Nam.

Bên cạnh đó, Liên minh hướng tới xây dựng một cộng đồng AI mở, minh bạch, cho phép các cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp tiếp cận, khai thác mã nguồn, dữ liệu và mô hình AI, kể cả cho mục đích thương mại, qua đó thúc đẩy sáng tạo và hiện thực hóa chủ quyền AI quốc gia.

Trong bối cảnh AI được xác định là công nghệ chiến lược số một theo Quyết định số 1131/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, sự ra đời của Âu Lạc Grand Prize được kỳ vọng sẽ trở thành cú hích quan trọng, góp phần hình thành những sản phẩm AI “Make in Vietnam” có sức cạnh tranh khu vực và toàn cầu.

PV