Gần 12 triệu lượt khách sau hơn một tháng miễn vé cho thấy sức hút mới của xe buýt TPHCM. Đằng sau mức tăng trưởng là những người dân bắt đầu thay đổi thói quen đi lại.

Theo thông tin ông Lê Hoàn, Phó giám đốc Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TPHCM, cung cấp tại họp báo ngày 13/8, từ khi miễn vé trên 134 tuyến vào ngày 1/7 đến hết 12/8/2026, hệ thống phục vụ gần 12 triệu lượt khách. Mức tăng khoảng 44% so với cùng kỳ vượt mục tiêu tăng tối thiểu 30%. Riêng ngày 12/8 đạt hơn 306.000 lượt, tăng khoảng 55% so với cùng kỳ năm 2025.

Xe buýt 0 đồng, đón khách tại Khu đô thị Vinhomes Central Park

Đây là kết quả bước đầu đáng ghi nhận trong việc thu hút người dân sử dụng giao thông công cộng. Sức hấp dẫn ấy còn được thể hiện qua lựa chọn của những người vốn quen đi xe máy, ô tô hoặc xe công nghệ.

Người có ô tô cũng chọn xe buýt

Với ông Phạm Đình Sơn, giám đốc một công ty tư vấn xây dựng, việc chuyển sang xe buýt bắt đầu từ một tình huống bất ngờ: giấy phép lái xe ô tô hết hạn. Từ nơi ở tại Vinhomes Central Park (phường Thạnh Mỹ Tây), ông phải gọi xe công nghệ đến công ty ở khu vực đường Tên Lửa (phường An Lạc). Nghe giới thiệu về xe buýt, ông tìm hiểu rồi đi thử.

Điểm thuận lợi là ngay khu dân cư có tuyến xe phục vụ. Sau khi nắm được cách chuyển tuyến, ông nhận ra hành trình đi làm có thể thực hiện bằng phương tiện công cộng. Sự thay đổi khiến người thân ngạc nhiên, còn ông thấy mình có thêm một lựa chọn phù hợp.

Theo ông Sơn, điều giữ ông lại với xe buýt là sự thuận tiện, cảm giác văn minh và mong muốn đi lại xanh hơn. Ông còn hướng dẫn con trai tải ứng dụng để tìm đường đến trường. Một trải nghiệm của người cha vì thế có thể trở thành cơ hội hình thành thói quen di chuyển cho con.

Câu chuyện này gợi mở một hướng tiếp cận đáng chú ý: giao thông công cộng vẫn có thể hấp dẫn người sở hữu ô tô nếu hành trình phù hợp. Hành khách được lựa chọn phương tiện theo nhu cầu, thay vì mặc định mọi chuyến đi đều phải tự cầm lái.

Xe đón khách đúng giờ, thuận tiện ngồi làm việc online.

 Anh Minh Quang (nhà ở Phường Cát Lái) làm việc trong lĩnh vực công nghệ, cũng tìm thấy sự thuận tiện khi đi xe buýt thăm người thân tại Vinhomes Grand Park, mỗi tuần hai đến ba lần. Anh chủ động tìm hiểu lộ trình, điểm chuyển tuyến và khoảng cách từ trạm tới nơi cần đến.

Theo anh Quang, trở ngại ban đầu nằm ở thói quen muốn tự lái xe cho chủ động, cùng những e ngại về phương tiện công cộng. Trải nghiệm xe mới, mát và cách phục vụ lịch sự giúp anh thay đổi suy nghĩ. Ứng dụng MultiGo hỗ trợ anh tra cứu tuyến, hình dung đường đi trước khi xuất phát.

Khi đường đến công ty bớt nhọc nhằn

Với chị Thủy, nhân viên một doanh nghiệp bất động sản, xe buýt đã trở thành chủ đề để chia sẻ trên kênh TikTok “Thủy Bus”. Trong ký ức của chị, từng có chuyến gần như chỉ mình chị cùng tài xế. Nay, những hành trình đông khách hơn mang lại một cảm nhận khác về sức sống của phương tiện công cộng.

Các thông tin chuyến xe được cập nhật rất thuận tiện cho người đi buýt xem.

Chị kể, xe chạy êm, khoang sạch, máy lạnh mát và không có mùi xăng dầu khiến việc đi làm dễ chịu hơn. Khoảng thời gian trên xe được dùng để đọc báo, thư giãn hoặc xử lý công việc. Điều khiến chị muốn giới thiệu xe buýt đến nhiều người là cảm giác bớt áp lực so với tự chạy xe máy giữa dòng phương tiện.

“Tự nhiên tôi muốn lan tỏa điều này đến mọi người”, chị Thủy chia sẻ. Những đoạn giới thiệu chuyến đi của chị cho thấy hành khách cũng có thể góp phần hướng dẫn người mới, bằng kinh nghiệm gần gũi về tuyến xe và điểm xuống.

Nếu chị Thủy tìm được niềm vui trên chuyến xe quen, ông Vũ Vinh lại xem sự kết hợp metro và xe buýt như lời giải cho thay đổi nơi làm việc. Từ khu vực Tăng Nhơn Phú đến nơi làm ở phía Nam thành phố, hành trình của ông dài hơn 25 km.

Ông kể, có ngày tự đi xe máy từ 7 giờ nhưng đến 9 giờ mới tới công ty. Sau khi chuyển sang kết hợp một chặng metro với một chặng xe buýt, thời gian đi lại theo trải nghiệm của ông còn hơn một giờ. Quan trọng hơn, ông thấy an tâm vì không phải tự điều khiển xe máy trên đoạn đường nhiều xe lớn.

Đây là so sánh trên hành trình và điều kiện đi lại của riêng ông Vinh, không phải mức tiết kiệm thời gian chung cho mọi tuyến. Tuy vậy, câu chuyện cho thấy khi các phương tiện kết nối phù hợp, người dân có thể tìm được cách đi làm nhẹ nhàng hơn.

Một bước tiến từ chính sách đến thói quen

Bốn hành khách có hoàn cảnh khác nhau nhưng cùng gặp nhau ở nhu cầu rất đời thường: đến nơi thuận tiện, bớt mệt và chủ động sắp xếp công việc. Giá vé bằng không giúp việc thử một phương thức mới dễ dàng hơn; trải nghiệm thực tế quyết định họ có tiếp tục sử dụng hay không.

PGS.TS Vũ Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giao thông vận tải, Trường Đại học Việt Đức, nhấn mạnh cần cải thiện toàn bộ hành trình từ nhà đến nơi cần đến. Theo ông, thời gian đi lại và tính linh hoạt có ý nghĩa quan trọng đối với quyết định lựa chọn phương tiện.

Nhìn từ những câu chuyện trên, lợi ích của xe buýt còn nằm ở thời gian hành khách được nghỉ ngơi và cảm giác giảm áp lực cầm lái. Với gia đình có con đi học, việc biết tra cứu tuyến và sử dụng phương tiện công cộng cũng mở thêm một cách tổ chức sinh hoạt.

Tuy nhiên, gần 12 triệu lượt khách không có nghĩa là gần 12 triệu người khác nhau. Số lượt tăng là căn cứ ghi nhận thành công ban đầu về thu hút hành khách; chưa đủ để kết luận mức giảm ùn tắc, tai nạn hay phát thải của thành phố.

Muốn sức hút ấy bền vững, những chuyến đi thuận lợi của ông Sơn, chị Thủy, anh Quang hay ông Vinh cần được nhân rộng bằng chất lượng phục vụ ổn định. Thành phố xanh bắt đầu từ lựa

 Còn tiếp