Một thương hiệu thời trang khi tìm đến nhà máy không chỉ cần một nơi có thể may được sản phẩm. Họ phải khớp hàng loạt yếu tố từ kiểu dáng, nguyên liệu, số lượng, thời điểm giao hàng đến khả năng tăng sản lượng nếu một mẫu bất ngờ bán tốt. Zean Võ, đồng sáng lập kiêm Giám đốc tăng trưởng VinMake, đang cùng doanh nghiệp của mình tìm cách đưa công nghệ vào chính khoảng nối giữa nhu cầu của thương hiệu và năng lực của các nhà sản xuất Việt Nam.

VinMake không tự giới thiệu như một nhà máy duy nhất. Mô hình của doanh nghiệp dựa trên việc kết nối thương hiệu với một mạng lưới cơ sở sản xuất, đồng thời tham gia vào các khâu thiết kế, tìm nguồn nguyên liệu, phát triển mẫu và tổ chức sản xuất. Trang doanh nghiệp hiện công bố mạng lưới hơn 300 nhà máy tại Việt Nam và hơn 1.000 đối tác cung ứng vật liệu. Đây là số liệu do VinMake tự công bố, chưa có dữ liệu độc lập cho phép kiểm chứng toàn bộ quy mô mạng lưới, nên cần giữ đúng phạm vi này khi sử dụng.

Đại diện VinMake và các khách mời tại Denim & Jeans Vietnam 2025 ở TP.HCM. Zean Võ tham dự sự kiện với vai trò Giám đốc tăng trưởng VinMake. Ảnh: VinMake.

Đi từ phía người mua vào phía sau dây chuyền

Công nghệ thời trang không phải lĩnh vực mới đối với Zean Võ. Trước VinMake, bà từng đồng sáng lập Browzzin, nền tảng sử dụng AI và visual commerce để người dùng khám phá và mua sản phẩm thời trang. Hồ sơ của Obama Foundation ghi nhận Zean Võ ở Việt Nam và vai trò đồng sáng lập Browzzin; Forbes cũng từng giới thiệu bà với vị trí này. Sau Browzzin là NewNow, còn VinMake đánh dấu sự dịch chuyển sâu hơn từ trải nghiệm của người tiêu dùng sang cách một sản phẩm thực sự được phát triển và sản xuất.

Ở VinMake, Zean Võ cho biết AI được đưa vào những công việc như phát triển sản phẩm, sourcing, quản lý dữ liệu, lập kế hoạch sản xuất và điều phối chuỗi cung ứng. Cách sử dụng này khác với Browzzin, nơi AI chủ yếu nằm ở phía người dùng và quá trình khám phá sản phẩm. Với một doanh nghiệp sản xuất, dữ liệu phải đi qua nhiều mắt xích hơn, từ yêu cầu của thương hiệu đến nguyên liệu, năng lực nhà máy, lịch sản xuất và tiến độ đơn hàng.

Chi tiết cần giữ tỉnh táo là VinMake chưa công bố dữ liệu độc lập cho thấy AI đã rút ngắn bao nhiêu ngày sản xuất, giảm bao nhiêu lỗi hoặc tiết kiệm được bao nhiêu chi phí. Vì vậy, bài toán ở đây chưa thể viết thành “AI làm sản xuất hiệu quả hơn” như một kết quả đã được đo lường. Điều có thể xác nhận là doanh nghiệp đã xác định những khâu AI được đưa vào vận hành và Zean Võ đang giữ vai trò đồng sáng lập, phụ trách tăng trưởng trong mô hình đó.

Zean Võ, đồng sáng lập kiêm Giám đốc tăng trưởng VinMake. Ảnh: VinMake.

Thử ít trước khi đặt cược vào số lượng lớn

Một cập nhật đáng chú ý trong năm 2026 là VinMake đưa Test & React lên trang chủ như chương trình đổi mới của năm. Thay vì yêu cầu thương hiệu quyết định ngay một đơn hàng lớn cho một mẫu mới, mô hình này cho phép bắt đầu bằng lô nhỏ, theo dõi phản ứng thị trường rồi tăng sản lượng đối với những mẫu bán được. Dữ liệu mà VinMake mô tả gồm tỷ lệ bán, lý do trả hàng và phản hồi khách hàng từ kênh thương mại điện tử hoặc bán lẻ.

Phần hỏi đáp của chương trình hiện ghi số lượng đặt tối thiểu thường bắt đầu ở khoảng 50–100 sản phẩm cho mỗi mẫu, tùy loại trang phục và khả năng cung cấp vải; một lô thử thường mất khoảng 3–4 tuần sau khi nguyên liệu và các phê duyệt đã hoàn tất. VinMake đề xuất thử nhiều mẫu trong cùng một chu kỳ và có thể chuyển sang đợt bổ sung khi một mẫu cho tín hiệu bán tốt. Những con số này là thông số dịch vụ doanh nghiệp đang chào khách hàng, không phải kết quả của một thử nghiệm độc lập.

Có một chi tiết cần lưu ý ngay trên tài liệu của VinMake. Trong khi phần hỏi đáp ghi mức thường bắt đầu từ 50–100 sản phẩm mỗi mẫu, một đồ họa trên cùng trang lại hiển thị khoảng 10–100 sản phẩm cho quy mô đơn hàng. Hai cách thể hiện không hoàn toàn giống nhau. Vì thế, không nên biến 10 hay 50 sản phẩm thành một ngưỡng cố định của mô hình; chính phần giải thích của doanh nghiệp cũng cho biết số lượng phụ thuộc loại hàng và nguyên liệu.

Logic kinh doanh đằng sau Test & React khá rõ. Với một mẫu chưa biết thị trường sẽ phản ứng thế nào, sản xuất ít trước giúp thương hiệu hạn chế số lượng hàng phải cam kết ngay từ đầu. Nếu dữ liệu bán hàng đủ tốt, mạng lưới sản xuất mới được huy động cho bước tiếp theo. Nhưng lợi ích về giảm tồn kho hay giảm lãng phí hiện vẫn chủ yếu nằm trong mô tả của doanh nghiệp; chưa có số liệu công khai về tỷ lệ hàng tồn, tỷ lệ bổ sung thành công hoặc mức tiết kiệm so với cách đặt hàng truyền thống để kiểm chứng hiệu quả thực tế.

Không gian sản xuất may mặc được VinMake sử dụng để minh họa cho mạng lưới sản xuất của doanh nghiệp. Ảnh: VinMake.

Khi tăng quy mô không chỉ là có thêm nhà máy

VinMake hiện tự công bố mạng lưới hơn 300 nhà máy. Nhưng nếu mô hình chỉ dừng ở việc tập hợp một danh sách cơ sở may mặc, lợi thế sẽ không bền. Giá trị mà doanh nghiệp đang cố xây dựng nằm ở khả năng biến nhiều cơ sở có năng lực khác nhau thành một hệ thống mà thương hiệu có thể tiếp cận qua một đầu mối, đồng thời đưa dữ liệu vào lựa chọn nguồn cung, phát triển mẫu và tổ chức đơn hàng. Trang VinMake xác nhận doanh nghiệp được vận hành bởi Công ty Cổ phần Nuvologis và hiện có văn phòng tại Thảo Điền, TP.HCM.

Chính Zean Võ nhìn nhận việc chuyển từ cách vận hành phụ thuộc nhiều vào founder sang một doanh nghiệp có hệ thống là một trong những thách thức lớn của mình. Khi quy mô tăng, kinh nghiệm cá nhân phải được chuyển thành quy trình, tiêu chuẩn và cơ chế phân quyền. Điều này đặc biệt đáng chú ý đối với VinMake bởi doanh nghiệp không chỉ phải quản lý đội ngũ nội bộ mà còn phải xử lý sự khác biệt về năng lực, chất lượng và tiến độ giữa các đơn vị trong mạng lưới sản xuất.

Đây cũng là nơi cần tách mô hình kinh doanh khỏi câu chuyện quảng bá công nghệ. VinMake đang có sản phẩm dịch vụ cụ thể, hệ thống nhận khách hàng và một chương trình sản xuất mới trong năm 2026, vì vậy đã vượt xa giai đoạn ý tưởng. Tuy nhiên, doanh thu, số khách hàng trả tiền, tỷ lệ khách quay lại, giá trị đơn hàng hay hiệu quả của AI chưa được doanh nghiệp công bố theo một bộ số liệu đủ để kiểm chứng độc lập. Con số hơn 300 nhà máy cũng là quy mô mạng lưới, không đồng nghĩa VinMake sở hữu hoặc trực tiếp vận hành hơn 300 nhà máy.

Vì vậy, phép thử tiếp theo của hướng khởi nghiệp này không nằm ở việc gắn thêm AI vào câu chuyện thời trang. Những chỉ số có ý nghĩa hơn sẽ là thời gian từ mẫu đến sản xuất, tỷ lệ giao hàng đúng hạn, lỗi chất lượng, khả năng bổ sung hàng khi nhu cầu tăng và mức tồn kho mà khách hàng thực sự giảm được. Nếu những dữ liệu đó dần được công khai, có thể đánh giá rõ hơn VinMake đang tạo ra một lớp công nghệ mới cho sản xuất thời trang hay chủ yếu là tổ chức lại hoạt động sourcing bằng một giao diện thuận tiện hơn. Ở thời điểm hiện tại, phần có thể xác nhận là Zean Võ đang cùng VinMake dịch chuyển bài toán công nghệ thời trang từ việc giúp người dùng tìm món đồ họ muốn mua sang việc tổ chức tốt hơn cách món đồ ấy được làm ra tại Việt Nam.