Nhân vật trong chương trình “Ánh sáng tri thức” là Anh hùng Lao động thời kỳ Đổi mới, GS.TS. Huỳnh Thị Phương Liên.

Trong tiến trình phát triển của dân tộc, đội ngũ trí thức và nhà khoa học luôn là lực lượng tiên phong. Từ giai đoạn kiến thiết đất nước sau chiến tranh đến thời kỳ hội nhập sâu rộng, họ không ngừng tìm tòi, sáng tạo, góp phần giải quyết các bài toán về kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh và nâng cao chất lượng sống của người dân.

“Ánh sáng tri thức” ra đời khi Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu ngày càng cao về tri thức, công nghệ và năng lực đổi mới sáng tạo. Không chỉ giới thiệu thành tựu chuyên môn, chương trình đi sâu khắc họa hành trình phía sau mỗi công trình những năm tháng miệt mài trong phòng thí nghiệm, những thử nghiệm nhiều lần thất bại và cả khát vọng cống hiến cho sự hưng thịnh của quốc gia.

Một điểm nhấn của chương trình là cách tiếp cận gần với thực tiễn. Các công trình được lựa chọn không dừng ở giá trị học thuật, mà được đặt trong mối liên hệ trực tiếp với đời sống xã hội. Đó có thể là giải pháp nâng cao năng suất nông nghiệp, cải tiến quy trình sản xuất công nghiệp, ứng dụng công nghệ số trong quản trị, hay đổi mới phương pháp giáo dục và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Qua những câu chuyện cụ thể, chương trình khẳng định khoa học không nằm riêng trong giảng đường hay viện nghiên cứu. Tri thức khi được ứng dụng đúng hướng sẽ trở thành động lực trực tiếp thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Thông điệp xuyên suốt được nhấn mạnh là: đầu tư cho khoa học đồng nghĩa với đầu tư cho tương lai. Tinh thần này cũng nhiều lần được Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định, khi xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là nền tảng then chốt cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Sau gần bốn thập niên Đổi mới, đội ngũ trí thức Việt Nam đã phát triển cả về quy mô lẫn chất lượng, từng bước hội nhập với cộng đồng khoa học quốc tế. Nhiều công trình không chỉ có giá trị học thuật mà còn được triển khai hiệu quả trong sản xuất và quản lý.

“Ánh sáng tri thức” phản ánh rõ sự chuyển biến đó. Nhân vật của chương trình không chỉ là các giáo sư, tiến sĩ đầu ngành mà còn có những nhóm nghiên cứu trẻ, chuyên gia công nghệ đang làm việc tại doanh nghiệp, hay các nhà khoa học âm thầm ở địa phương. Họ đại diện cho một hệ sinh thái tri thức đang hình thành, nơi nghiên cứu khoa học gắn chặt với nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội.

Định hướng này phù hợp với tinh thần trong Văn kiện Đại hội XIII và Đại hội XIV của Đảng, khi chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo được xác định là đột phá chiến lược nhằm nâng cao năng suất lao động và sức cạnh tranh quốc gia. Khoa học vì thế không còn là lĩnh vực tách biệt, mà trở thành trụ cột trong hoạch định chính sách, sản xuất kinh doanh và giáo dục đào tạo.

Bên cạnh việc tôn vinh cá nhân và tập thể tiêu biểu, chương trình còn đặt ra yêu cầu xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững, trong đó Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp có sự liên kết chặt chẽ. Khi kết quả nghiên cứu được thương mại hóa, được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất và đời sống, giá trị của khoa học mới được phát huy trọn vẹn.

Định hướng này gắn với các chủ trương lớn của Đảng, trong đó có Nghị quyết số 71-NQ/TW về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy khoa học, công nghệ phục vụ mục tiêu đến năm 2045 đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, nguồn lực trí tuệ chính là lợi thế chiến lược lâu dài.

Thông qua các câu chuyện nghiên cứu cụ thể, “Ánh sáng tri thức” cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa chính sách và thực tiễn, giữa định hướng vĩ mô và nỗ lực cá nhân. Mỗi thành tựu khoa học không chỉ là kết quả của tri thức chuyên sâu, mà còn là sản phẩm của môi trường thể chế, của sự hỗ trợ từ Nhà nước và sự đồng hành của doanh nghiệp.

Chương trình có sự đồng hành của Tập đoàn TH, mỗi số dài 15 phút, phát sóng lúc 21h30 thứ Bảy hằng tuần trên kênh VTV1. Thời lượng ngắn nhưng nội dung cô đọng, tập trung vào câu chuyện người thật, việc thật.

Qua từng tập phát sóng, khán giả không chỉ tiếp cận thành tựu khoa học mà còn cảm nhận được sự bền bỉ, bản lĩnh và niềm tin vào giá trị của tri thức. Đối với thế hệ trẻ, chương trình là lời nhắn gửi về trách nhiệm học tập, nghiên cứu và phụng sự Tổ quốc.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, khát vọng ấy càng trở nên cấp thiết. “Ánh sáng tri thức” vì thế không chỉ là một chương trình truyền hình, mà còn là thông điệp mạnh mẽ về niềm tin vào sức mạnh trí tuệ Việt Nam nguồn lực vô hình nhưng có ý nghĩa quyết định đối với vị thế quốc gia trong tương lai.