Khi dịch bệnh COVID-19 lây lan nhanh và rộng vào năm ngoái, các cơ quan y tế trên khắp thế giới nhanh chóng phát hiện ra rằng cách duy nhất để đánh bại cuộc khủng hoảng toàn cầu này là tiến hành hành động toàn cầu, đặc biệt là tiêm chủng. Vì vậy, tháng 4/2020 Tổ chức Y tế Thế giới đã kết hợp với Liên minh Toàn cầu về vắc xin và Tiêm chủng (GAVI) và Liên minh Sáng kiến Sẵn sàng Đối phó Đại dịch (CEPI) thành lập COVAX, một tổ chức cung cấp vắc xin một cách công bằng, đặc biệt là cho hàng tỷ người ở các quốc gia thiếu nguồn lực để sản xuất và cung ứng vắc xin cho công dân.

Người phụ nữ gốc Việt “nắm trong tay sức khoẻ của thế giới"

Tháng 10/2020, bà Aurélia Nguyen, một phụ nữ người Pháp gốc Việt đã chính thức được bổ nhiệm vào vị trí giám đốc điều hành COVAX. Khi được giao quản lý việc sử dụng nguồn quỹ 6 tỉ USD do 98 quốc gia đóng góp, đảm bảo ký được các thỏa thuận để mua vắc xin COVID -19, bà Aurélia Nguyen từng dự đoán “mọi việc sẽ không suôn sẻ”. COVAX cần phải giải quyết những khó khăn về việc cạnh tranh với các quốc gia giàu có để có được nguồn vắc xin cần thiết cho những nước ít nguồn lực hơn giữa lúc thế giới đang khủng hoảng vì đại dịch COVID-19.

Chân dung bà Aurélia Nguyen - Giám đốc điều hành Chương trình chia sẻ Vắc xin toàn cầu (COVAX)

Trên Bloomberg Businessweek, bà Aurélia Nguyen chia sẻ: “Các Chính phủ trước tiên phải bảo vệ công dân của họ, đó là một phản ứng khá tự nhiên. Nhưng thế giới cũng đang thức tỉnh trước thực tế rằng với một căn bệnh truyền nhiễm, muốn bảo vệ người dân của bạn có nghĩa là bạn phải suy nghĩ cho toàn cầu.”

"Có khả năng virus gây dịch COVID-19 sẽ trở thành loài đặc hữu. Nếu điều đó xảy ra, chúng ta có thể cần các loại vắc-xin thông thường giống như chúng ta làm đối với bệnh cúm. Vì vậy, chúng ta cần suy nghĩ về việc chuẩn bị cho đại dịch tiếp theo, về việc đưa vắc-xin đến tất cả các nơi trên thế giới một cách nhanh chóng. Chúng tôi đã học được từ những sai lầm xung quanh lệnh cấm xuất khẩu và tích trữ vắc xin. Bất cứ điều gì chúng ta có thể làm để tăng năng lực sản xuất, chuyển giao công nghệ, đảm bảo chúng ta có cơ sở hạ tầng phân phối toàn cầu, và giám sát dịch bệnh tốt cũng sẽ là một bước tiến lớn” - Bà Aurélia Nguyen chia sẻ thêm.

Với kinh nghiệm, cùng sự quyết đoán và khéo léo của bà Aurélia Nguyen, tính đến ngày 19/8, COVAX đã phân phối hơn 209 triệu liều vắc xin cho 138 quốc gia và lãnh thổ tham gia cơ chế này, trong đó có Việt Nam.

Tuy nhiên, COVAX vẫn cần thêm ít nhất 2 tỷ USD nữa trong năm 2021 để có thể mua và cung cấp lượng vắc xin như dự kiến. Bà Aurélia Nguyen cho hay: “Nếu không có nỗ lực phối hợp, các nước có thu nhập thấp hơn sẽ bị bỏ lại phía sau vì những hạn chế về khả năng tài chính của họ”. Hiện tại, nhiệm vụ lớn nhất của thế giới là vượt qua những thách thức tiếp tục kìm hãm nguồn cung vắc xin toàn cầu.

Tính đến ngày 19/8, COVAX đã phân phối hơn 209 triệu liều vắc xin cho 138 quốc gia và lãnh thổ tham gia cơ chế này, trong đó có Việt Nam.

Bà Aurélia Nguyen cho rằng: “Cuộc khủng hoảng này sẽ giúp chúng ta nhận ra rằng chúng ta đang sống trong một thế giới rất liên kết với nhau. Điều quan trọng là mọi người phải được tiếp cận bình đẳng với các dịch vụ y tế. Vì vậy, hy vọng của tôi là điều này có thể dẫn đến sự hỗ trợ từ các chính phủ, khu vực tư nhân, công chúng, trong việc giải quyết các vấn đề sức khỏe toàn cầu. Và chúng ta phải tận dụng cơ hội tái thiết để cuối cùng chúng ta có hệ thống y tế mạnh mẽ hơn, có khả năng phục hồi tốt hơn.”

Vào tháng 2/2021, với những đóng góp to lớn trong sự nghiệp và những việc đang làm trong chương trình chia sẻ vắc xin toàn cầu, Giám đốc điều hành COVAX - Aurélia Nguyen được Tạp chí TIME vinh danh trong danh sách "Time 100 Next" nhằm tôn vinh các cá nhân được đánh giá là có ảnh hưởng đến tương lai của lĩnh vực mà họ đang làm việc, cũng như đến thế hệ tương lai.

Đôi nét về bà Aurélia Nguyen

Bà Aurélia Nguyen là người Pháp gốc Việt, có bằng thạc sĩ Chính sách y tế, kế hoạch và tài chính tại Trường vệ sinh và Y nhiệt đới London (Anh) và của Trường Kinh tế Lodon.

Trước khi tiếp nhận vị trí Giám đốc điều hành COVAX, bà Aurélia Nguyen làm quản lý cho Liên minh Vắc xin toàn cầu GAVI, một tổ chức phi chính phủ thành lập vào năm 1999 từ nguồn kinh phí 750 triệu USD do Quỹ Bill & Melinda Gates tài trợ. Đến nay, GAVI đã đầu tư khoảng 4 tỷ USD cho các dự án tiêm chủng toàn cầu.

Trước khi gia nhập GAVI vào năm 2011, bà Aurélia Nguyen đã trải qua một số vị trí trong tập đoàn dược phẩm GlaxoSmithKline (GSK - Anh), nơi bà lãnh đạo việc phát triển các chính sách của GSK về tiếp cận thuốc và vắc xin ở các nước đang phát triển.

Đặc biệt, bà Aurélia Nguyen từng thực hiện nhiều nghiên cứu cho Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về chính sách thuốc generic, nhóm thuốc vô cùng quan trọng tại các quốc gia đang phát triển nhờ giá thành rẻ hơn nhiều so với nhóm biệt dược gốc.