Cổ vật 2.100 năm tuổi, dài hơn 7 mét, hiện được giới thiệu trọn vẹn trong một triển lãm đặc biệt. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1965 công chúng có thể chiêm ngưỡng toàn bộ cuộn sách trong một không gian duy nhất.

Triển lãm đã khai mạc hôm 23/2 vừa qua với sự tham dự của Tổng thống Israel Isaac Herzog. Cuộn bản thảo được đặt trong lồng kính dài 8 mét, trong căn phòng kiểm soát khí hậu nghiêm ngặt; mỗi lượt tham quan chỉ giới hạn tối đa 25 người nhằm bảo đảm điều kiện bảo tồn tối ưu.

Di sản 2 thiên niên kỷ

Theo các chuyên gia, cuộn sách có niên đại khoảng năm 125 trước Công nguyên. Đây là bản chép tay gần như hoàn chỉnh cổ nhất của Sách Isaiah trong Kinh Thánh Do Thái từng được tìm thấy. Văn bản phần lớn trùng khớp với bản quy điển hiện nay, chỉ khác biệt nhỏ ở cách đánh vần và một vài từ riêng lẻ.

Cuộn sách được làm từ 17 tấm da bê khâu lại với nhau, theo các chuyên gia, cuộn sách ban đầu có thể đã được chia thành 2 phần. Trên bề mặt vẫn còn rõ các đường khâu, vết ố, lỗ thủng và cả những chữ cái đã phai mờ theo thời gian cho thấy rõ dấu tích từng được sử dụng, gìn giữ cẩn trọng trước khi được cất giấu trong một hang động ở sa mạc Judean vào thế kỷ II sau Công nguyên.

Năm 1947, những người chăn cừu Bedouin tình cờ phát hiện cuộn sách trong một hang gần khu định cư cổ Qumran, cùng nhiều bản thảo khác thuộc bộ Cuộn sách Biển Chết. Sau khi qua tay một nhà buôn đồ cổ và Tổng giám mục Syria Athanasius Yeshue Samuel, bản thảo cuối cùng được Israel mua lại ẩn danh vào năm 1954 tại New York.

Cuộn sách từng được trưng bày toàn bộ khi bảo tàng khánh thành năm 1965. Tuy nhiên, các giám tuyển nhanh chóng nhận thấy cần điều kiện bảo quản nghiêm ngặt hơn để tránh hư hại. Từ đó đến nay, khu trưng bày Shrine of the Book chỉ giới thiệu bản sao chính xác của cổ vật.

Giám tuyển Hagit Maoz cho biết công tác chuẩn bị cho lần trưng bày này đòi hỏi quy trình bảo tồn đặc biệt nhằm bảo đảm không gây tổn hại đến hiện vật và duy trì giá trị cho các thế hệ sau.

Triển lãm cũng có sự tham gia của nhiều tổ chức Kitô giáo, trong đó có Trường Nghiên cứu Kinh Thánh và Khảo cổ học Pháp tại Jerusalem – đơn vị khai quật đầu tiên tại các hang động Qumran đầu thập niên 1950 – và Giáo hội Syria, đóng góp một bản sao Tân Ước thế kỷ 15 viết bằng tiếng Aramaic.

Theo các nhà nghiên cứu, Sách Isaiah có ảnh hưởng sâu rộng trong truyền thống Kitô giáo khi được trích dẫn khoảng 66 lần trong Tân Ước và được xem là văn bản tiên báo về Đấng Messiah.

Giá trị vượt thời gian

Phát biểu tại lễ khai mạc, Tổng thống Isaac Herzog nhấn mạnh cuộn sách không chỉ kể câu chuyện được viết bên trong mà còn là câu chuyện về chính hành trình tồn tại của nó qua hàng nghìn năm lịch sử. Nhiều câu trong sách Isaiah đã trở thành một phần của bản sắc Do Thái và Israel hiện đại.

Sau khi rời phòng trưng bày chính, khách tham quan có thể xem bản mô phỏng cuộn sách, trong đó làm nổi bật các câu trích dẫn tiêu biểu cùng những chi tiết đặc biệt như đường nối hai phần và miếng vá da cổ xưa dùng để sửa chữa.

Triển lãm nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 60 năm thành lập Bảo tàng Israel và dự kiến sẽ kéo dài đến ngày 6/6. Khách tham quan cần đặt chỗ trước để vào phòng trưng bày cuộn sách.