Khi phụ nữ không còn “gánh” Tết một mình

Từ lâu, Tết Nguyên đán được xem là dịp lễ quan trọng bậc nhất trong đời sống văn hóa Việt Nam. Đó là thời điểm gia đình sum họp, con cháu tri ân tổ tiên, các giá trị truyền thống được gìn giữ và truyền tiếp qua nhiều thế hệ. Thế nhưng, phía sau vẻ tươi vui của sắc hoa, mâm cỗ và những lời chúc đầu năm là khối lượng công việc khổng lồ mà phụ nữ thường lặng lẽ đảm nhận.

Trong nhiều gia đình, phụ nữ gần như là “tổng chỉ huy” của mùa Tết. Từ dọn dẹp, trang hoàng nhà cửa, lên thực đơn, đi chợ, nấu nướng đến chuẩn bị quà biếu, tiếp đón khách, chăm sóc con cái… mọi khâu đều đặt lên vai họ. Những câu nói quen thuộc như “Tết phải tươm tất”, “Phụ nữ giỏi là phải lo đủ đầy cho chồng con” vô hình trung trở thành áp lực kéo dài qua nhiều thế hệ.

Không ít người thừa nhận, Tết từng là khoảng thời gian mệt mỏi hơn là nghỉ ngơi. Khi công việc ngoài xã hội chưa kịp khép lại, họ đã phải bước vào “ca trực” mới trong gia đình. Trong khi đó, vai trò của nam giới ở nhiều nơi vẫn thiên về hỗ trợ tượng trưng, chưa thực sự chia sẻ đều đặn và chủ động.

Bước sang năm 2026, cùng sự chuyển biến của xã hội hiện đại, hình ảnh người phụ nữ trong dịp Tết đã có nhiều thay đổi. Họ không còn đơn thuần là người đảm đương toàn bộ việc nhà, mà trở thành người định hình cách gia đình mình đón Tết.

Trước hết là xu hướng tổ chức một cái Tết nhẹ nhàng hơn. Nhiều bà mẹ chủ động giảm bớt những khâu cầu kỳ, không đặt nặng việc phải bày biện mâm cỗ thật nhiều món hay dọn dẹp quá mức. Thay vào đó, họ dành thời gian nghỉ ngơi, ở bên con cái và tận hưởng những khoảnh khắc thực sự ý nghĩa. Chất lượng sống được đặt lên trên hình thức.

Song song đó là tinh thần bình đẳng được đề cao. Quan niệm “đàn bà phải làm hết” dần trở nên lạc hậu trong các gia đình trẻ. Việc chuẩn bị Tết được phân chia linh hoạt, dựa trên thời gian và sở thích của từng người. Có gia đình, người chồng đảm nhận dọn dẹp, trang trí nhà cửa, người vợ lo thực đơn và mua sắm. Ở những gia đình khác, vai trò hoàn toàn có thể đảo ngược. Sự thỏa thuận và tôn trọng lẫn nhau trở thành nguyên tắc thay vì những chuẩn mực cứng nhắc theo giới tính.

Một điểm đáng chú ý trong Tết 2026 là sự xuất hiện rõ nét của phong cách cá nhân. Phụ nữ hiện đại mang gu thẩm mỹ và quan điểm sống riêng vào từng chi tiết, từ cách bài trí không gian theo hướng tối giản, hiện đại, đến việc kết hợp món ăn truyền thống với khẩu vị mới. Nhiều gia đình chọn tổ chức tiệc nhỏ đêm giao thừa, hoặc đi du lịch thay vì ở nhà suốt kỳ nghỉ.

Xu hướng tối giản hóa mâm cỗ cũng ngày càng phổ biến. Thay vì chuẩn bị hàng chục món để thể hiện sự “đủ đầy”, nhiều gia đình chỉ chọn 3–5 món chủ đạo, đảm bảo dinh dưỡng và phù hợp khẩu vị. Cách làm này không chỉ giảm áp lực cho người nội trợ mà còn tạo điều kiện để các thành viên khác cùng tham gia.

Sự phát triển của các dịch vụ hỗ trợ mùa Tết góp phần thúc đẩy thay đổi đó. Từ đặt món truyền thống như thịt kho hột vịt, bánh chưng, giò chả, đến thuê dọn dẹp nhà cửa hay mua sắm trực tuyến, các lựa chọn tiện lợi giúp tiết kiệm thời gian và công sức. Nhờ vậy, phụ nữ có thêm cơ hội chăm sóc bản thân, thay vì tất bật trong guồng quay chuẩn bị.

Một chuyển biến quan trọng khác là sự quan tâm đến sức khỏe tinh thần. Ngày càng nhiều phụ nữ sẵn sàng từ chối những nghi lễ rườm rà hay các cuộc thăm hỏi mang tính xã giao nặng nề, nếu điều đó khiến họ mệt mỏi. Tết, thay vì trở thành cuộc đua hình thức, được nhìn nhận như khoảng nghỉ để tái tạo năng lượng và gắn kết gia đình.

Sự thay đổi này không diễn ra trong khoảng trống. Nó gắn liền với tiến trình nhận thức về bình đẳng giới ngày càng sâu rộng, cùng nhịp sống đô thị hối hả buộc con người phải cân nhắc lại cách sử dụng thời gian và nguồn lực. Khi phụ nữ tham gia mạnh mẽ vào thị trường lao động và giữ nhiều vị trí quan trọng trong xã hội, việc họ tiếp tục “ôm trọn” trách nhiệm Tết trở nên thiếu công bằng.

Trong nhiều gia đình trẻ năm 2026, hình ảnh nam giới chủ động nấu ăn, rửa bát, đón khách hay cùng vợ lên kế hoạch mua sắm không còn hiếm. Tết không còn là “trách nhiệm không lời” của phụ nữ, mà trở thành công việc chung. Sự tham gia tích cực của nam giới góp phần tạo nên không khí hài hòa, giảm áp lực cho một cá nhân duy nhất.

Những chuyển biến này cho thấy truyền thống không bị mai một, mà đang thích nghi với đời sống mới. Tinh thần đoàn viên vẫn được giữ gìn, nhưng cách thực hành đã linh hoạt và nhân văn hơn. Phụ nữ không còn phải “gánh” Tết một mình, và mỗi thành viên trong gia đình có cơ hội cảm nhận trọn vẹn hơn giá trị của sẻ chia.

Tết 2026 vì thế mang một diện mạo khác nhẹ nhàng hơn, bình đẳng hơn và chú trọng đến chất lượng sống. Đó không chỉ là sự thay đổi vai trò của phụ nữ, mà còn là bước chuyển trong nhận thức xã hội về gia đình và trách nhiệm chung trong những ngày đầu năm.