Chỉ cách dinh thự vua Mèo (Vương Chính Đức) khoảng 3 cây số, ngôi nhà cổ hơn trăm tuổi của dòng họ Vừ thuộc thôn Há Súng (xã Lũng Táo, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang) nằm bề thế trên mu đất hình rùa giữa thung xung quanh toàn đá lổn nhổn.

Ngôi nhà nằm trên mô đất nổi giữa thung lũng.

Nhà có ba dãy hai tầng bao quanh khoảng sân rộng.

Nhiều nét kiến trúc gây ấn tượng tại ngôi nhà.

Bước qua cổng gỗ dày vào trong là khoảng sân trời được lát đá xanh, bao xung quanh là hệ thống các phòng thuộc ba dãy nhà hai tầng được sắp xếp hợp lý trên diện tích vài trăm m2. Các họa tiết trang trí khắp ngôi nhà đều rất cầu kỳ và mang tính thẩm mỹ cao. Từ cửa chính, cửa sổ, hành lang, tay vịn bằng gỗ… đến các nét chạm khắc tinh xảo trên các trụ đá tạo nên bản “hòa ca” của hai thứ nguyên liệu kiến trúc vốn sẵn có từ cách nay cả thế kỷ trên vùng đất này.

Cổng nhà được trang trí cầu kỳ.

Nhiều đầu cột bằng gỗ được trang trí hình hoa anh túc.

Nhà có ba dãy hai tầng bao quanh khoảng sân rộng

Trụ đỡ cột nhà bằng đá được chạm khắc cầu kỳ.

Ngay giữa sân là chiếc bồn tắm được đẽo từ đá nguyên khối với hoa văn rất cầu kỳ có niên đại ngang với ngôi nhà. Hiện tại có bốn gia đình là hậu duệ của chủ nhân trước đây đang ở trong ngôi nhà. Anh Vừ Mý Giàng (25 tuổi), hậu duệ đời thứ sáu cũng không biết rõ lịch sử ngôi nhà, chỉ biết nó được xây khoảng năm 1919.

Bể tắm được đục từ đá nguyên khối là một trong những vật dụng đặc biệt nhất của căn nhà.

Họa tiết trên phiến đá của bệ móng bức tường.

Trên hành lang tầng hai ngôi nhà.

Hiện ngôi nhà đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Mặt bờ tường lở ra từng mảng lớn, nhiều cấu trúc gỗ đã mục nát. Các đồng chủ nhân ngôi nhà đang rất mong chính quyền địa phương và các nhà đầu tư du lịch cùng chung tay cải tạo lại căn nhà cổ quý giá, tạo thêm điểm đến mới cho du khách mỗi dịp khám phá vùng đất biên cương còn đầy bí ẩn này.

Bếp ấm chiều về

Các bức tường của ngôi nhà đã bị lở, vỡ nhiều mảng lớn.

Hậu duệ đời thứ 6 Vừ Mí Giàng đang lo lắng trước sự xuống cấp của ngôi nhà tổ tiên.