PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hòa trình bày kết quả nghiên cứu về tổ chức bộ máy và phương thức vận hành chính quyền đô thị trước Hội đồng nghiệm thu ngày 18/6/2026. Ảnh: Nhóm nghiên cứu UEL, Sở KH&CN TP.HCM.

Trong một slide trình bày trước Hội đồng nghiệm thu giữa tháng 6, các giải pháp về tổ chức bộ máy được xếp cạnh những nội dung rất cụ thể: hoàn thiện mô hình cấp thành phố, tái cấu trúc bộ máy, phân nhiệm hệ thống trung tâm phục vụ công, xử lý vị trí việc làm và mô hình “cụm phục vụ công cộng” khi cần. Người đứng trình bày là PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hòa, Trưởng Bộ môn Quản lý công, Khoa Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Kinh tế - Luật, ĐHQG-HCM.

Ngày 18/6/2026, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM tổ chức nghiệm thu đề tài cấp thành phố “Bộ máy chính quyền đô thị và phương thức vận hành theo đặc trưng của Thành phố Hồ Chí Minh” do bà làm chủ nhiệm. Nghiên cứu không dừng ở việc mô tả sơ đồ tổ chức. Nhóm khảo sát quá trình vận hành từ tháng 7 đến cuối năm 2025, nhận diện những vấn đề cần tiếp tục xử lý trong giai đoạn 2026–2030, đồng thời xây dựng các nhóm giải pháp, mô hình thử nghiệm, hệ thống chỉ số đánh giá và chương trình hành động.

Từ sơ đồ tổ chức đến cách bộ máy thực sự vận hành

Bài toán mà nhóm của PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hòa theo đuổi hình thành ngay trong giai đoạn TP.HCM chuyển sang chính quyền địa phương hai cấp. Từ tháng 4/2025, đề tài đã tổ chức hội thảo với đại diện Sở Nội vụ, cơ quan quản lý thực tiễn và giới nghiên cứu để xem xét tổ chức bộ máy, phân cấp, kiểm soát quyền lực, chuyển đổi số và năng lực của đội ngũ ở cấp cơ sở. Chính phía Sở Nội vụ khi đó cũng lưu ý nhóm phải điều chỉnh nghiên cứu khi bối cảnh tổ chức chính quyền thay đổi nhanh.

Điểm này tạo ra một khác biệt quan trọng giữa nghiên cứu quản lý công và việc dựng một mô hình trên giấy. Đối tượng nghiên cứu có thể thay đổi ngay trong thời gian đề tài đang thực hiện. Cơ cấu tổ chức mới kéo theo sự thay đổi về thẩm quyền, quy trình, nhân sự, dữ liệu và cách người dân tiếp cận dịch vụ công. Vì vậy, một bộ máy ít đầu mối hơn chưa tự động trả lời được câu hỏi nó đang vận hành ra sao và những khâu nào phát sinh vấn đề.

Ở kết quả nghiệm thu, nhóm của PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hòa đặt trọng tâm vào việc đánh giá bằng chứng thay vì chỉ theo dõi việc tổ chức lại đầu mối. Nghiên cứu đề xuất kết hợp đánh giá định lượng với phản hồi định kỳ của các bên liên quan để nhận diện tác động và điều chỉnh chính sách. Đây là kiến nghị của nhóm nghiên cứu, không phải một quy định đã được TP.HCM ban hành.

PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hòa trình bày chương trình đào tạo thạc sĩ Quản lý công tại Hội đồng Khoa học và Đào tạo UEL ngày 20/6/2026. Ảnh: UEL.

Một kiến nghị khác của đề tài là nghiên cứu xây dựng Luật Đô thị đặc biệt cho TP.HCM và cho phép một số quy chế tạm thời trong thời gian chờ điều chỉnh các luật chuyên ngành. Nhóm cũng cho rằng những thay đổi về tổ chức, thẩm quyền và phương thức vận hành cần được xem xét đồng bộ thay vì sửa riêng từng khâu. Cách tiếp cận này đặt công việc của người nghiên cứu quản lý công vào khoảng giữa luật pháp, tổ chức bộ máy, nguồn nhân lực, dữ liệu và trải nghiệm của người sử dụng dịch vụ công.

Trước đó, trong tháng 3/2026, khi Bộ Nội vụ lấy ý kiến một dự thảo liên quan đến việc tiếp nhận vào công chức, PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hòa cũng đặt vấn đề theo hướng tương tự: thời gian công tác chỉ là một điều kiện, còn chất lượng nhân sự phải được xem cùng năng lực thực tế, mức độ phù hợp với vị trí việc làm và cách bố trí sau khi tiếp nhận. Quan điểm được bà nêu trong bối cảnh dự thảo, vì vậy không thể hiểu thành quy định pháp luật đã có hiệu lực.

Nghiên cứu đi sang lớp học

Hai ngày sau phiên nghiệm thu đề tài, ngày 20/6, PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hòa tiếp tục xuất hiện trước một hội đồng khác của UEL. Lần này, bà trình bày chương trình đào tạo thạc sĩ Quản lý công. Chương trình được thiết kế quanh ba trục mà nhà trường xác định gồm quản trị mới và phát triển bền vững, chuyển đổi số trong khu vực công, cùng quản lý công dựa trên bằng chứng và dữ liệu.

Ngày 30/6, ĐHQG-HCM ban hành quyết định cho phép UEL mở đào tạo trình độ thạc sĩ ngành Quản lý công. Nội dung được chia thành bốn nhóm kiến thức gồm quản lý và hành chính công, quản lý dự án và tài chính công, pháp luật và thể chế hành chính, công nghệ số trong quản trị. Chương trình có cả định hướng nghiên cứu và định hướng ứng dụng. Đây là sản phẩm của Khoa Quản trị kinh doanh cùng các đơn vị của UEL, không phải công trình riêng của một cá nhân; phần có thể xác định đối với PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hòa là vai trò Trưởng Bộ môn Quản lý công và người trực tiếp trình bày chương trình trước Hội đồng Khoa học và Đào tạo.

Sự nối tiếp giữa một đề tài nghiên cứu và một chương trình đào tạo cho thấy hai phần công việc của bà đang gặp nhau ở cùng một câu hỏi: người làm quản lý công cần dựa vào đâu khi đưa ra quyết định. Trong đề tài về TP.HCM, câu trả lời được đặt vào dữ liệu, chỉ số và phản hồi của các chủ thể chịu tác động. Trong chương trình đào tạo, quản lý dựa trên bằng chứng và dữ liệu lại trở thành một trụ cột kiến thức.

PGS.TS. Phan Xuân Biên, Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu đề tài, phát biểu kết luận tại phiên làm việc ngày 18/6/2026. Hội đồng thống nhất thông qua kết quả nghiên cứu. Ảnh: Nhóm nghiên cứu UEL, Sở KH&CN TP.HCM.

Công việc đó cũng cho thấy một giới hạn cần được giữ rõ khi viết về nghiên cứu chính sách. Những mô hình, chỉ số hay đề xuất thể chế từ một đề tài khoa học mới dừng ở tầng nghiên cứu và kiến nghị. Chúng còn phải đi qua quá trình xem xét của cơ quan có thẩm quyền trước khi có thể trở thành chính sách hoặc quy định. Vì vậy, giá trị có thể xác nhận ở thời điểm hiện tại không phải là một mô hình đã được áp dụng đại trà, mà là việc nhóm nghiên cứu đã hoàn thành một bộ phân tích và giải pháp cho một giai đoạn chuyển đổi cụ thể của TP.HCM.

Với PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hòa, năm 2026 vì thế tạo ra một đường nối khá rõ giữa nghiên cứu, phản biện chuyên môn và đào tạo. Từ câu hỏi về cách một chính quyền đô thị vận hành sau khi bộ máy thay đổi đến cách chuẩn bị người làm việc trong khu vực công, dữ liệu không đứng riêng như một khâu kỹ thuật. Nó trở thành công cụ để kiểm tra xem thiết kế quản trị có thực sự hoạt động như dự tính hay không.