Mẫu hóa thạch này là một đốt sống thuộc về loài Titanosaur.

Mẫu hóa thạch được một đoàn khảo sát của Tổ chức Khảo sát Nam Cực Anh (British Antarctic Survey - BAS) thu thập vào năm 1985. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, nó chỉ được cho là xương của một loài bò sát lớn nên được lưu giữ trong bộ sưu tập địa chất mà không được nghiên cứu sâu hơn.

Phải đến gần đây, nhà cổ sinh vật học Mark Evans, quản lý bộ sưu tập địa chất của BAS, mới nhận thấy mẫu vật có những đặc điểm bất thường. Sau quá trình phân tích, các nhà nghiên cứu xác định đây là đốt sống của một loài khủng long chân thằn lằn ăn cỏ cổ dài Titanosaur, những sinh vật lớn nhất từng xuất hiện trên hành tinh.

Theo nhóm nghiên cứu, đốt sống này có đường kính khoảng 10 cm, nhiều khả năng thuộc về một cá thể còn non hoặc một cá thể trưởng thành có kích thước nhỏ, dài khoảng 6–7 mét. Trong khi đó, những loài Titanosaur lớn nhất từng được ghi nhận có thể dài tới 37 mét và nặng khoảng 63,5 tấn.

Đồng tác giả nghiên cứu Matthew C. Lamanna, thuộc Bảo tàng Lịch sử tự nhiên Carnegie (Mỹ), cho biết mẫu vật tưởng chừng không nổi bật này thực chất là bằng chứng hiếm hoi cho thấy các loài khủng long cổ dài từng sinh sống tại Nam Cực.

Ông Paul Barrett, nhà nghiên cứu của Bảo tàng Lịch sử tự nhiên London, nhận định giá trị của phát hiện không nằm ở kích thước hóa thạch mà ở ý nghĩa lịch sử. Đây là hóa thạch khủng long đầu tiên từng được tìm thấy trên lục địa băng giá, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quá trình khám phá Nam Cực.

Các nhà khoa học ước tính cá thể Titanosaur này sinh sống cách đây khoảng 82 triệu năm, vào cuối kỷ Phấn trắng. Khi đó, Nam Cực thuộc một phần của siêu lục địa Gondwana. Khác với tình trạng bị băng bao phủ như hiện nay, vùng đất này khi đó có khí hậu ôn hòa với những cánh rừng xanh tốt, đủ khả năng nuôi sống các loài động vật ăn cỏ khổng lồ.

Do phần lớn diện tích Nam Cực hiện vẫn bị băng che phủ, số lượng hóa thạch được phát hiện tại đây còn rất hạn chế. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho rằng vẫn còn nhiều hóa thạch khủng long đang nằm dưới lớp băng và có thể được phát hiện trong tương lai khi băng tại Nam Cực hiện đang tan nhanh do biến đổi khí hậu.

Hình ảnh phác thảo về loài khủng long ở Nam Cực.

Nghiên cứu cũng góp phần làm sáng tỏ quá trình di cư của khủng long trên siêu lục địa Gondwana. Theo đồng tác giả Samantha Beeston, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học College London, phát hiện mới cho thấy tổ tiên và họ hàng gần của Titanosaur có thể đã di chuyển giữa Nam Mỹ và Australia thông qua Nam Cực trong kỷ Phấn trắng.

Đánh giá về công trình, ông Roy Smith, giảng viên cổ sinh vật học tại Đại học Portsmouth (Anh), cho rằng dù chỉ là một đốt sống đơn lẻ, hóa thạch này có ý nghĩa khoa học đặc biệt, giúp bổ sung thêm bằng chứng về sự hiện diện của khủng long trên mọi lục địa cũng như cho thấy giá trị của những mẫu vật tưởng chừng bị lãng quên vẫn có thể tạo nên các phát hiện quan trọng sau nhiều thập kỷ.

Kết quả nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí khoa học Acta Palaeontologica Polonica.