Theo thống kê về thiệt hại do bão số 5 (Noul) quét qua TP Huế với sức gió mạnh cấp 8-9, có 15.000 cây xanh tại đây đã gãy đổ. Lượng cây thiệt hại trong đợt này gồm cả cổ thụ và cây mới trồng. Theo các chuyên gia ngành lâm nghiệp số lượng lớn cây xanh gãy đổ như vậy sau cơn bão cấp 8-9 là điều bất thường.

Thạc sĩ Phạm Cường, Giám đốc Trung tâm Thực hành và nghiên cứu lâm nghiệp, Đại học Nông Lâm Huế, cho biết: "Huế là địa phương miền Trung thường xuyên hứng chịu mưa bão, nhưng việc cây gãy đổ nhiều như trận bão này rất hiếm gặp".

Thạc sĩ Phạm Cường đã cho sinh viên đi quan sát các cây xanh bị gãy đổ trên các tuyến phố để đánh giá, tìm nguyên nhân. Hàng nghìn cây xanh không đổ tự nhiên mà có quy luật rõ ràng, những gốc cây bị đánh bật khỏi vỉa hè có quá ít rễ cọc, trong khi phía trên là cành tán xum xuê.

Theo ông Cường, những cây bị gãy thân hoặc cành là do chiều cao, kích thước quá lớn. Nhiều năm trở lại đây, không không bị ảnh hưởng của bão lớn, cây xanh ở Huế đã phát triển rất tốt, ngọn cây vươn cao hơn 10 m. Tuy nhiên, việc cắt tỉa bớt chiều cao, chiều rộng cành lá lại chưa được làm kịp thời.

"Đặc điểm chung của những cây này là đường kính gốc cây nhỏ, bộ rễ không phát triển thêm nhiều so với khi được trồng", ông Cường nhận định.

Ông Cường cho rằng nhiều cây cổ thụ đổ do bị mối mọt, vì vậy cần phải phải đốn bỏ nhưng cơ quan chức năng chưa có kinh phí hoặc tâm lý sợ áp lực dư luận nên vẫn để lại.

"Cây xanh ở Huế chỉ cần đủ cao để che bóng cho người đi đường. Những cây cao trên 10 m phải được hạ độ cao trước mùa mưa bão. Cơ quan chức năng cũng phải khảo sát những cây bị nghiêng, mối mọt, thối rễ, mạnh dạn đốn hạ để tránh nguy cơ gãy đổ", ông Cường chia sẻ.

Một trong những loài cây có khả năng đứng vững nhất là cậy nhội thì hầu như không có cây nào đổ, cây này có hệ rễ phát triển, thân dẻo dai. Trong khi đó, các loại cây bị đổ nhiều nhất là phượng vàng, lát hoa, lim xẹt... Điều này cho thấy việc chọn loại cây trồng rất quan trọng đối với một đô thị thường xuyên đón bão như Huế.

"Tôi đánh giá công tác trồng cây ở Huế cũng được quan tâm, vậy nên lượng cây xanh ở đây rất lớn. Tuy nhiên, sự phối hợp của các ngành khác như xây dựng, điện nước... chưa đồng bộ và chưa tạo ra được không gian cho cây phát triển", ông nhận định.

Theo ông Cường, thời gian qua, do tác động kỹ thuật của con người đã làm ảnh hưởng đến hình thái của cây, không gian ngầm của rễ bị cản trở, công nhân chỉ đào được cái hố rất nhỏ, khi cắm xuống cây cũng khó phát triển rễ cọc. 

Đối với không gian trên mặt đất, nhiều cây trồng quá gần nhà khiến cho tán bị nghiêng về hướng mặt đường, mất trọng tâm, dễ gãy đổ. Chuyên gia cho rằng trong đô thị phải đa dạng loại cây, không thể loại bỏ hết cây yếu, chỉ trồng cây dẻo dai. 

Nếu TP Huế chăm sóc cây tốt, quy hoạch tốt các công trình ngầm, cho cây có không gian sống thì dù là giống cây yếu cũng không đến nỗi đổ ngay sau 30 phút gió bão.

Thanh Mai