Kho báu Torzhok bao gồm 409 đồng vàng thời đế quốc Nga được giấu trong một chiếc cốc đất nung bên dưới sàn nhà.

Vào năm 2025, các nhà nghiên cứu thuộc Viện Khảo cổ học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga phối hợp với Bảo tàng Lịch sử và Dân tộc học Toàn Nga đã tiến hành khai quật phần móng của một ngôi nhà cổ trước khi xây dựng công trình mới tại thành phố Torzhok, cách Saint Petersburg khoảng 420 km về phía đông nam.

Trong quá trình khảo sát, nhóm khảo cổ phát hiện một hố nhỏ nằm trong nền móng cũ. Bên trong hố là những mảnh vỡ của một chiếc cốc gốm tráng men truyền thống gọi là candyushka. Khi kiểm tra kỹ hơn, các nhà nghiên cứu nhận thấy chiếc cốc từng được dùng để cất giấu tới 409 đồng tiền vàng được đúc trong giai đoạn từ năm 1848 đến 1911.

Kho báu bao gồm 387 đồng vàng mệnh giá 10 rúp, 10 đồng mệnh giá 5 rúp, 10 đồng 15 rúp và hai đồng 7,5 rúp. Phần lớn số tiền này được đúc dưới triều đại của Nicholas II, vị hoàng đế cuối cùng của đế quốc Nga. Một số ít đồng tiền còn lại có niên đại từ thời các sa hoàng trước đó như Nicholas I và Alexander III.

Sa hoàng Nicholas II và gia đình thuộc Gia tộc Romanov đã bị xử tử vào năm 1918 sau khi chế độ quân chủ sụp đổ. Trong nhiều thập kỷ, từng tồn tại những tin đồn rằng con gái ông, Anastasia Nikolaevna, có thể đã sống sót sau vụ hành quyết. Tuy nhiên, các nghiên cứu lịch sử hiện nay cho rằng bà cũng đã thiệt mạng cùng gia đình.

Các chuyên gia nhận định kho báu ở Torzhok nhiều khả năng được chôn giấu trong hoặc ngay sau khi cuộc cách mạng bùng nổ. Chủ sở hữu số vàng này có lẽ đã dự định quay lại lấy số tiền này nhưng vì biến động lịch sử mà không bao giờ thực hiện được.

Các nhà khảo cổ đã tìm thấy hơn 380 đồng tiền vàng mệnh giá 10 rúp có hình Sa hoàng Nicholas II ở mặt trước.

Theo tài liệu lưu trữ, vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20 có khoảng 24 gia đình từng sinh sống tại khu vực này. Tuy nhiên, việc xác định chủ nhân của kho báu gần như không thể do hệ thống đánh số nhà thời đó không trùng khớp với địa chỉ hiện nay.

Tổng giá trị danh nghĩa của kho báu là 4.085 rúp. Tài liệu lịch sử cho thấy vào năm 1916, tỷ giá hối đoái là khoảng 6,7 rúp đổi 1 USD. Tính theo lạm phát, khoảng 610 USD thời điểm đó tương đương hơn 18.000 USD ngày nay, cho thấy đây từng là một khoản tài sản đáng kể. Tuy nhiên, nếu tính theo hàm lượng vàng (khoảng 90% vàng trong mỗi đồng 10 rúp), giá trị kim loại của chúng hiện có thể lên tới gần 1.300 USD mỗi đồng, khiến tổng giá trị của kho báu vượt quá 500.000 USD.

Theo thông báo của các nhà nghiên cứu, toàn bộ số tiền vàng vừa phát hiện sẽ được chuyển giao cho Bảo tàng Lịch sử và Dân tộc học Toàn Nga để bảo quản và trưng bày.