Mạng lưới cộng đồng trực tuyến "manosphere" đang được cơ quan Liên hợp quốc về bình đẳng giới UN Women cảnh báo là mối đe dọa nghiêm trọng tới bình đẳng giới. Những không gian kỹ thuật số độc hại này ngày càng ảnh hưởng sâu rộng đến thái độ, hành vi và thậm chí là những chính sách trong đời sống thực.

Với hơn 5,5 tỷ người kết nối mạng, các nền tảng kỹ thuật số đã trở thành trung tâm của mọi tương tác xã hội. Tuy nhiên, UN Women nhấn mạnh, chúng đang bị lạm dụng để lan truyền sự kỳ thị phụ nữ và thù hận.

Từng chỉ là những ngóc ngách nhỏ trên internet, "manosphere" giờ đây đã len lỏi vào các trường học, công sở và thậm chí còn gây rạn nứt các mối quan hệ cá nhân thân mật.

"Chúng tôi đang chứng kiến xu hướng ngày càng tăng khi những nam thanh niên và trẻ em trai tìm kiếm lời khuyên từ các “influencer” (người có ảnh hưởng) về đủ thứ chuyện, từ hẹn hò, rèn luyện thể lực cho đến việc làm cha", bà Kalliopi Mingeirou, Trưởng phòng Chấm dứt bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái tại UN Women, cho biết.

Theo bà Mingeirou, nhiều nam thanh niên và trẻ em trai khi tìm kiếm những câu trả lời để cảm thấy tự tin hơn, họ lại vô tình lạc vào các cộng đồng trực tuyến, tìm thấy nguồn “sức mạnh ảo” và bị tiêm nhiễm những tư tưởng độc hại, làm biến tướng định nghĩa về nam tính và thúc đẩy sự kỳ thị phụ nữ.

"Những không gian này thực sự đang lợi dụng sự bất an và nhu cầu được công nhận của họ", bà Mingeirou cho biết. "Họ thường xuyên lan truyền những thông điệp coi thường vị trí của phụ nữ và trẻ em gái trong xã hội, và không ít lần còn kỳ thị phụ nữ một cách trắng trợn, ví dụ như vẽ nên một bức tranh rất xấu về các nhà hoạt động vì quyền phụ nữ".

Thống kê từ Quỹ Movember cho thấy, hai phần ba thanh niên thường xuyên tương tác với những người có ảnh hưởng về nam tính trên mạng, trong đó nhiều nội dung thúc đẩy ngôn ngữ cực đoan và ý thức hệ phân biệt giới tính, cho rằng đàn ông là nạn nhân của nữ quyền.

Báo cáo của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc cũng chỉ ra các nhóm trong "manosphere" cùng chung quan điểm bác bỏ nữ quyền và miêu tả phụ nữ là những kẻ thao túng, nguy hiểm. Các thuật toán mạng xã hội càng khuếch đại những nội dung gây sốc và phân cực này.

Mối đe dọa vượt khỏi không gian mạng

Bà Mingeirou nhấn mạnh, tính ẩn danh trên các nền tảng mạng xã hội giúp việc khuếch đại lời lẽ thù hận trên mạng trở nên dễ dàng hơn, không chỉ gây tổn hại sức khỏe tinh thần và thể chất của nạn nhân, mà đồng thời còn tiềm ẩn nguy cơ "đe dọa nghiêm trọng nền dân chủ".

"Phụ nữ và trẻ em gái đang cảm thấy ít thoải mái hơn khi tham gia các nền tảng kỹ thuật số vì những rủi ro và mối đe dọa. Chúng ta thường thấy những nữ nhà báo, nữ chính trị gia có xu hướng không tương tác, vì họ lo sợ tác động của nó đối với bản thân", bà nói thêm.

Giáo dục là công cụ then chốt để phá vỡ hệ tư tưởng kỳ thị phụ nữ.

Những câu chuyện độc hại của "manosphere" không còn giới hạn trên mạng mà đang thấm sâu vào văn hóa và chính trị, làm tầm thường hóa bạo lực giới và củng cố các định kiến phân biệt đối xử. Trong các trường hợp cực đoan, hệ tư tưởng này còn giao thoa với các hình thức cực đoan khác như phân biệt chủng tộc, kỳ thị đồng tính và chủ nghĩa độc tài, biến kỳ thị trực tuyến thành bạo lực ngoài đời thực.

"Chúng tôi có bằng chứng ngày càng rõ ràng rằng trong một số vụ xả súng hàng loạt hoặc các sự cố cực đoan chống lại cộng đồng, rất thường xuyên những kẻ gây án đã tham gia sâu vào các nền tảng trực tuyến kỳ thị phụ nữ như vậy, truyền tải những thông điệp kết nối với các hệ tư tưởng rộng hơn đặt tất cả chúng ta vào tình thế nguy hiểm", bà Mingeirou tiếp tục cảnh báo.

Theo cảnh báo của UN Women, sự trỗi dậy của kỳ thị phụ nữ trực tuyến là mối đe dọa trực tiếp đối với tiến bộ bình đẳng giới. Cơ quan này đang tăng cường nỗ lực chống lại môi trường số độc hại thông qua: nghiên cứu, vận động chính sách an toàn số, hỗ trợ nạn nhân bị lạm dụng trực tuyến, giáo dục công chúng và chương trình cho thanh thiếu niên, đồng thời kêu gọi truyền thông vào cuộc.

Giáo dục là công cụ then chốt để phá vỡ hệ tư tưởng kỳ thị phụ nữ. Trò chuyện với trẻ em và thanh thiếu niên về bình đẳng giới, các mối quan hệ lành mạnh và quyền công dân kỹ thuật số là yếu tố cốt lõi để ngăn chặn các thái độ có hại hình thành.

"Đây không chỉ là bảo vệ bé gái," bà Mingeirou khẳng định, "mà là tạo ra một thế giới nơi cả bé trai và bé gái đều lớn lên tự do khỏi áp lực độc hại của những kỳ vọng giới tính có hại".