GS-TS Nguyễn Đình Cử, Viện Nghiên cứu dân số, gia đình và trẻ em, cho biết tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh tại VN đã ở mức nghiêm trọng và tỷ số giới tính khi sinh (số bé trai/bé gái ngày càng tăng), hiện đã ở mức 114,8 trẻ trai/100 trẻ gái.

Sự mất cân bằng giới tính này ảnh hưởng tiêu cực tới cấu trúc dân số trong tương lại, đến năm 2050, Việt Nam thiếu 2,3-4,4 triệu phụ nữ, dư thừa nam giới gia tăng áp lực khiến trẻ em gái phải kết hôn sớm.

Infographic: Vietnam Plus

Hiện tại, Việt Nam hiện nằm trong nhóm 15 nước có tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh cao nhất và là đại diện duy nhất ở Đông Nam Á và đứng thứ 2 châu Á, chỉ sau Trung Quốc với tỉ lệ 117-118 bé trai/100 bé gái. Kỷ lục tại quốc gia đông dân nhất thế giới từng có lúc lên tới gần 140/100. Ở Ấn Độ - quốc gia đông dân thứ 2 thế giới - tỉ lệ này cũng chỉ ở mức 110-111/100.

Nhiều người quan niệm chỉ có con trai mới có thể gánh vác trọng trách thờ cùng tổ tiên, nối dõi tông đường. Đây chính là định kiến giới, nguyên nhân cơ bản dẫn đến mất cân bằng giới tính khi sinh. Định kiến giới là nhận thức, thái độ và đánh giá thiên lệch, tiêu cực về đặc điểm, vị trí, vai trò, năng lực của nam và nữ.

Chẳng hạn, định kiến nội trợ là việc của phụ nữ, không phải việc của nam giới. Nam giới được coi là trụ cột và là người kiếm tiền chính trong gia đình. Những quan niệm này đã hình thành từ lâu đời, được truyền từ đời này qua đời khác thông qua giáo dục và học hỏi, lâu dần tạo nên những suy nghĩ cố hữu về vai trò, khả năng, loại công việc mà phụ nữ và nam giới có thể thực hiện.

Sự khác biệt về vai trò, trách nhiệm, vị thế và quyền hạn của nam và nữ mà xã hội tạo dựng đã gây ra những điều bất lợi cho cả hai giới, thể hiện sự bất bình đẳng giới.

Thống kê toàn cầu, thu nhập của phụ nữ bằng khoảng 50-90% thu nhập nam giới. Tại châu Phi, châu Á, trung bình một tuần phụ nữ làm việc nhiều hơn nam giới 12-13 giờ.Trong tổng số 872 triệu người mù chữ tại các nước đang phát triển, phụ nữ chiếm 2/3.

Riêng tại Việt Nam, phụ nữ nông thôn làm việc trung bình 14 giờ một ngày và hưởng ít hơn 20-40% thu nhập của nam giới. Đây là những lý do khiến mất cân bằng giới tính khi sinh.

Infographic: Vietnam Plus