Phó giáo sư David Tan và tiến sĩ Natalie Ngoi, từ khoa huyết học-ung thư tại Viện Ung thư Đại học Quốc gia Singapore, là những nhà nghiên cứu tham gia vào thử nghiệm Lara.

Các nhà khoa học tại Viện Ung thư Đại học Quốc gia Singapore vừa công bố hai nghiên cứu quan trọng, mở ra những hướng điều trị mới cho các loại ung thư ảnh hưởng đến phụ nữ, đặc biệt là ung thư buồng trứng biểu mô tế bào sáng và ung thư vú bộ ba âm tính.

Nghiên cứu thứ nhất tập trung vào việc kết hợp hai loại thuốc pembrolizumab và lenvatinib trong việc điều trị các trường hợp ung thư nội mạc tử cung và ung thư biểu mô tế bào sáng buồng trứng tái phát, đặc biệt ở những bệnh nhân đã không còn đáp ứng với các phương pháp tiêu chuẩn.

Thử nghiệm lâm sàng mang tên Lara trial do mạng lưới Nhóm Thử nghiệm Ung thư phụ khoa châu Á - Thái Bình Dương dẫn dắt, dưới sự chỉ đạo của Phó Giáo sư David Tan. Đây là một nỗ lực hợp tác đa quốc gia, nhằm giải quyết những thách thức trong điều trị các loại ung thư hiếm nhưng nguy hiểm.

Theo các chuyên gia, ung thư biểu mô tế bào sáng ở buồng trứng và nội mạc tử cung đặc biệt khó điều trị do cấu trúc tế bào bất thường, sự phát triển mạch máu phức tạp và môi trường khối u cho phép chúng né tránh hệ miễn dịch.

Đặc biệt, loại ung thư này xuất hiện với tỷ lệ cao hơn ở phụ nữ châu Á, chiếm tới khoảng 30% ca ung thư buồng trứng tại Nhật Bản, so với khoảng 12% ở phương Tây. Một trong những giả thuyết được đưa ra là mối liên hệ với tình trạng lạc nội mạc tử cung phổ biến hơn ở phụ nữ châu Á.

Cơ chế của phác đồ kết hợp này được đánh giá là bổ trợ lẫn nhau: lenvatinib giúp ức chế các tín hiệu nuôi dưỡng khối u và “mở đường” cho hệ miễn dịch tiếp cận, trong khi pembrolizumab kích hoạt hệ miễn dịch nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư.

Kết quả thử nghiệm trên 25 bệnh nhân cho thấy tín hiệu tích cực: 40% bệnh nhân ghi nhận khối u thu nhỏ ít nhất 30% sau 24 tuần điều trị, trong khi một nửa số bệnh nhân không có dấu hiệu tiến triển bệnh trong hơn 6 tháng. Nghiên cứu được triển khai từ năm 2021 đến 2023 tại Singapore và Hàn Quốc, và đã được công bố trên tạp chí The Lancet Oncology vào tháng 2.

“Các thử nghiệm của chúng tôi tuy nhỏ nhưng có vai trò đặc biệt quan trọng đối với những bệnh nhân mắc các phân nhóm ung thư hiếm gặp vốn thường bị bỏ qua trong các nghiên cứu về những nhóm ung thư phổ biến”, bà Natalie Ngoi, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết.

Một trường hợp điển hình là bệnh nhân 49 tuổi (được gọi là Michelle), tham gia thử nghiệm sau khi hai lần hóa trị thất bại. Dù phải ngừng điều trị sớm do tác dụng phụ, các khối u của bệnh nhân vẫn tiếp tục thu nhỏ, cho thấy hiệu quả kéo dài của liệu pháp.

Hiện tổ hợp thuốc này đã được phê duyệt cho một số trường hợp ung thư nội mạc tử cung, song chưa được cấp phép rộng rãi cho ung thư biểu mô tế bào sáng buồng trứng. Nhóm nghiên cứu đang nỗ lực đưa phương pháp này vào hướng dẫn điều trị của Mạng lưới Ung thư toàn diện quốc gia Hoa Kỳ nhằm mở rộng khả năng tiếp cận cho bệnh nhân.

Ở hướng nghiên cứu thứ hai, các nhà khoa học tập trung vào điều trị ung thư vú bộ ba âm tính, một dạng ung thư đặc biệt nguy hiểm thường gặp ở phụ nữ trẻ và có nguy cơ tái phát cao.

Thử nghiệm quốc tế với 644 bệnh nhân tại nhiều quốc gia, bao gồm Hoa Kỳ, Trung Quốc và Singapore, đã đánh giá hiệu quả của thuốc datopotamab deruxtecan (Dato-DXd), một dạng thuốc liên hợp kháng thể có khả năng nhắm trúng đích và tiêu diệt tế bào ung thư, đồng thời hạn chế tổn thương tế bào lành.

Kết quả cho thấy thời gian người bệnh sống khi căn bệnh không tiến triển đã tăng gấp đôi, đạt trung bình 10,8 tháng so với hóa trị. Đồng thời, 63% bệnh nhân ghi nhận khối u thu nhỏ bền vững, cao hơn đáng kể so với mức 29% ở nhóm điều trị truyền thống. Nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Annals of Oncology vào tháng 4.

Theo Giáo sư Rebecca Dent từ Trung tâm Ung thư quốc gia Singapore, ưu điểm nổi bật của các thuốc liên hợp kháng thể là khả năng duy trì đáp ứng điều trị lâu dài. Đây được xem là yếu tố then chốt trong kiểm soát ung thư.

Hiện thuốc Dato-DXd đang được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ và Cơ quan Khoa học Y tế Singapore xem xét để phê duyệt làm liệu pháp điều trị bước một cho ung thư vú bộ ba âm tính, với kỳ vọng có thể được chấp thuận trong vòng một năm tới.

Những kết quả này được đánh giá là bước tiến quan trọng trong nỗ lực cá thể hóa điều trị ung thư, mang lại thêm hy vọng cho nhiều bệnh nhân nữ đang phải đối mặt với những dạng bệnh khó chữa.