Vật tư y tế thiếu thốn, cơ sở hạ tầng xuống cấp trầm trọng

Chia sẻ trong tọa đàm Ngành y vượt khó sáng 23/2 tại Hà Nội, GS.TS Trần Bình Giang, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết vật tư y tế, hóa chất xét nghiệm tại cơ sở y tế này gần như sắp hết. Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức chỉ một tuần nữa sẽ hết hóa chất xét nghiệm. Bên cạnh đó, số lượng vật tư điều trị cho bệnh nhân xẹp đốt sống tại bệnh viện này cũng hạn chế, chỉ chỉ định cho trường hợp cấp cứu.

Đơn vị này còn thiếu hóa chất định lượng nồng độ thuốc trong máu của bệnh nhân ghép tạng, hóa chất miễn dịch, hóa chất khí máu, vật tư hút máu đông, miếng dán cố định phẫu trường, kim gây tê tủy sống.

Theo GS Giang, tình trạng này không chỉ diễn ra ở Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức mà còn tương tự ở nhiều bệnh viện lớn khác. Đây là việc "cấp cứu" của cấp cứu, cần được tháo gỡ ngay lập tức. Nếu không đủ vật tư, bệnh viện sẽ chỉ tiếp nhận bệnh nhân cấp cứu.

Tương tự, GS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội, chia sẻ đơn vị này đang đối mặt với rất nhiều khó khăn về tài chính, phải sử dụng nguồn quỹ phát triển sự nghiệp tiết kiệm hơn 10 năm qua để chi thường xuyên cho cán bộ, nhân viên.

"Trong nhiều năm, nhất là trong 3 năm qua, bệnh viện không được đầu tư về xây dựng nhà cửa cũng như mua sắm thiết bị. 3 năm qua chúng tôi tự chủ toàn diện, do vậy các tòa nhà xuống cấp trầm trọng. Thậm chí, chúng tôi đang khẩn cấp xin Chính phủ, Bộ Y tế, đầu tư khẩn cấp để nâng cấp các tòa nhà này vì không đảm bảo công tác khám chữa bệnh", giám đốc Bệnh viện Bạch Mai nói.

Ông cũng nhấn mạnh thiết bị để phục vụ khám chữa bệnh đang thiếu trầm trọng. Ngay sau Tết, số lượng bệnh nhân tăng đột biến, không giống như mọi năm thường bước vào quý II hoặc tháng 2, tháng 3 âm lịch thì số lượng bệnh nhân mới đông. Năm nay, số lượng bệnh nhân tăng đột biến ngay từ mùng 6 Tết. Sau khi đi làm ngày đầu tiên, số lượng bệnh nhân đến khám ngoại trú đã là 6.000 bệnh nhân.

Hầu hết thiết bị của Bệnh viện Bạch Mai 10 năm qua thực hiện liên doanh liên kết. Khi hết hợp đồng, các thông tư về liên doanh, liên kết cũng đã hết hiệu lực và đang chờ các thông tư mới, quy định mới nên hiện tại không thể tái ký hợp đồng cũng như không thể ký hợp đồng mới. Vì vậy, việc đầu tư, mua sắm các thiết bị mới, bệnh viện không có nguồn ngân sách nào.

Trong khi đó, viện phí của Bệnh viện Bạch Mai thu bằng mức bảo hiểm y tế (BHYT). Mức giá ban hành đã rất lâu, lỗi thời.

Ông lấy ví dụ, siêu âm ổ bụng nhiều nơi có giá 110.000-150.000 đồng còn tại Bệnh viện Bạch Mai là 43.900 đồng. Trong khi đó, nhân sự của Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh của bệnh viện đều là các giáo sư, các chuyên gia đầu ngành. Hiện tại, giá vật tư tăng nhưng bệnh viện chỉ được áp dụng giá cũ nên nguồn tài chính, chênh lệch thu chi không có, đãi ngộ cho nhân viên thấp.

Bệnh viện đã dùng quỹ phát triển sự nghiệp chi nhưng không đủ. PGS Cơ tâm sự mỗi khi có một cơ sở tư nhân hay bệnh viện khác thành lập khoa mới, cán bộ Bệnh viện Bạch Mai lại xin sang đó làm việc.

Trước chia sẻ của các lãnh đạo bệnh viện, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên thông tin Bộ Y tế vẫn đang tập trung giải quyết các khúc mắc này. Ngành y là ngành đặc thù từ khi học tới lúc làm việc nhưng chế độ đãi ngộ chưa tương xứng, điều kiện làm việc khó khăn nên nhân viên y tế nghỉ việc khó tránh khỏi.

Bộ Y tế đang cùng các bộ, ban ngành trung ương xây dựng và ban hành những quy định liên quan tới khám chữa bệnh, liên doanh liên kết đảm bảo chế độ cho nhân viên y tế.

Ngành y tế đang đối mặt với 9 khó khăn

Cũng trong tọa đàm, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết sau đại dịch, ngành Y đang đối mặt với 9 khó khăn. Theo Thứ trưởng Y tế, dịch COVID-19 vẫn chưa được kiểm soát hoàn toàn, nguy cơ xuất hiện nhiều biến chủng mới khiến dự báo trở nên khó khăn.

Cùng với đó là những đợt bùng phát sốt xuất huyết, nguy cơ xâm nhập các dịch bệnh nguy hiểm mới nổi như đậu mùa khỉ, viêm gan cấp… chưa rõ nguyên nhân. Hệ thống y tế còn tồn tại hạn chế chưa giải quyết được quyết liệt ở giai đoạn trước và đã nảy sinh thêm những khó khăn vướng mắc, đặc biệt sau COVID-19, theo Zing.

Hệ thống thể chế liên quan đến lĩnh vực y tế cơ bản đã hoàn thiện nhưng vẫn còn những bất cập nhất định và đặc biệt là những bất cập liên quan đến mua sắm, đấu thầu, liên doanh liên kết, sử dụng tài sản công

Bên cạnh đó, năng lực hệ thống y tế, nhất là y tế cơ sở, dự phòng còn nhiều hạn chế. Tỷ lệ tiêm chủng ở một số địa phương chưa đảm bảo. Đặc biệt, quảng cáo về tác dụng của thực phẩm chức năng chưa đúng quy định hiện diễn biến phức tạp, đặc biệt trên mạng xã hội.

"Ngoài ra, tình trạng quá tải vẫn chưa được giải quyết triệt để, nhất là với các bệnh viện tuyến cuối, các bệnh viện tuyến Trung ương. Đáng chú ý, các dịch vụ y tế của chúng ta ở các tuyến dưới chưa được nâng lên, trong khi thói quen và tâm lý của người bệnh lúc nào cũng muốn được điều trị tuyến cao hơn. Từ đó, gây tình trạng quá tải ở các bệnh viện tuyến trên", Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nói.

Mặt khác, năng lực sản xuất trang thiết bị còn khó khăn, mới dừng ở trang thiết bị y tế thông dụng, công nghệ còn thấp, chưa được chú trọng. Hệ thống xử lý nước thải ở cơ sở tuyến tỉnh quá tải, kết quả xử lý đầu ra chưa đạt yêu cầu.

Tình trạng thiếu thuốc chưa được khắc phục, số lượng hồ sơ đăng ký cấp giấy đăng ký lưu hành thuốc còn tồn động lớn.

Quản lý, đào tạo chất lượng nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu thực tế và hội nhập. Cùng với đó là tình trạng nghỉ việc của nhân viên y tế, chuyển từ công sang tư, trong đó có những y bác sĩ tay nghề cao.

Cuối cùng, chuyển đổi số và thông tin chưa đáp ứng yêu cầu, ngân sách chi cho bảo hiểm y tế có tăng, song tổng chi cho đầu người vẫn thấp. Tỷ lệ chi tiền túi chiếm khoảng 43% trong tổng chi tiêu y tế. Việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công để đảm bảo cho hoàn thiện cơ sở vật chất y tế, phục vụ cho chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân cũng còn hạn chế.

Cách nào quản lí giá trang thiết bị

Ông Nguyễn Minh Lợi, Vụ trưởng Vụ Trang thiết bị và Công trình y tế (Bộ Y tế), cho biết việc đấu thầu mua sắm công phải thực hiện theo Luật Đấu thầu và hướng dẫn của Bộ Kế hoạch - Đầu tư và Bộ Tài chính. Nếu các đơn vị có khó khăn vướng mắc tổng hợp lại, để Bộ Y tế sẽ đề xuất, sửa đổi, theo TPO.

"Hiện tại, trong nước chưa có quy định về mức lợi nhuận, chênh lệch của giá gốc với giá bán ra thị trường, không có quy định giá trần. Thời gian tới khi làm luật về thiết bị y tế, cơ quan quản lý sẽ nghiên cứu, tìm hiểu quy định của các nước về vấn đề này thế nào để có những sửa đổi phù hợp", ông Lợi thông tin.

Lãnh đạo Bệnh viện Bạch Mai đề xuất, nhà nước nên có quy định về mức độ chênh lệch giá bán ra so với giá gốc bởi hiện nay bệnh viện không biết mua giá nào là hợp lý, vì giá các thiết bị, vật tư do các đơn vị cung cấp tự quyết định, còn bệnh viện không đủ khả năng thẩm định giá.

(Tổng hợp)