IMF cho biết trong báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới mới nhất của mình rằng các rủi ro lây lan của hệ thống ngân hàng đã được kiềm chế nhờ các hành động chính sách mạnh mẽ sau sự thất bại của hai ngân hàng khu vực của Mỹ và việc sáp nhập bắt buộc của Credit Suisse . Nhưng tình trạng hỗn loạn đã tạo thêm một lớp bất ổn khác bên cạnh lạm phát cao và tác động lan tỏa từ cuộc xung đột của Nga-Ukraina.

Hội nghị mùa xuân thường niên của Hội đồng Thống đốc Nhóm Ngân hàng Thế giới (WB) và IMF năm 2023 được tổ chức tại Washington (Mỹ) từ ngày 10 đến 16/4. "Với sự gia tăng gần đây về sự biến động của thị trường tài chính, sương mù xung quanh triển vọng kinh tế thế giới đã dày đặc hơn".

"Sự không chắc chắn đang ở mức cao và sự cân bằng rủi ro đã chuyển hẳn sang hướng đi xuống chừng nào khu vực tài chính vẫn còn bất ổn", IMF cho biết thêm.

IMF hiện đang dự báo tăng trưởng GDP thực tế toàn cầu ở mức 2,8% cho năm 2023 và 3,0% cho năm 2024, đánh dấu sự sụt giảm mạnh từ mức tăng trưởng 3,4% vào năm 2022 do chính sách tiền tệ thắt chặt hơn.

Cả hai dự báo cho năm 2023 và 2024 đều giảm 0,1% so với ước tính đưa ra vào tháng 1, một phần do hoạt động yếu hơn ở một số nền kinh tế lớn hơn cũng như kỳ vọng thắt chặt tiền tệ hơn nữa để chống lạm phát dai dẳng.

Triển vọng của IMF về Mỹ được cải thiện đôi chút, với dự báo tăng trưởng năm 2023 là 1,6% so với 1,4% dự báo hồi tháng 1 do thị trường lao động vẫn mạnh. Tuy nhiên, IMF đã cắt giảm dự báo đối với một số nền kinh tế lớn bao gồm Đức, hiện được dự báo sẽ giảm 0,1% vào năm 2023 và Nhật Bản, hiện được dự báo sẽ tăng 1,3% trong năm nay thay vì 1,8% như dự báo vào tháng 1.

Kinh tế và chống lạm phát

Bộ trưởng Tài chính Mỹ, bà Janet Yellen phát biểu tại một cuộc họp báo rằng bà lạc quan hơn về triển vọng khi một số nền kinh tế thị trường tiên tiến và mới nổi đang cho thấy khả năng phục hồi.

"Tôi sẽ không lạm dụng chủ nghĩa tiêu cực về nền kinh tế toàn cầu", bà Yellen nói. "Tôi nghĩ rằng triển vọng là tương đối tươi sáng".

IMF đã nâng dự báo lạm phát cơ bản năm 2023 lên 5,1%, từ mức dự đoán 4,5% hồi tháng 1, cho biết mức này vẫn chưa đạt đỉnh ở nhiều quốc gia mặc dù giá năng lượng và lương thực thấp hơn.

Nhà kinh tế trưởng của IMF Pierre-Olivier Gourinchas phát biểu tại một cuộc họp báo: "Chính sách tiền tệ cần tập trung vào ổn định giá cả" để kiểm soát kỳ vọng lạm phát.

Trong một cuộc phỏng vấn của Reuters, Gourinchas cho biết các ngân hàng trung ương không nên ngừng cuộc chiến chống lạm phát vì những rủi ro về ổn định tài chính, có vẻ "rất khó kiểm soát".

Các kịch bản cho ngành ngân hàng

Mặc dù một cuộc khủng hoảng ngân hàng lớn không nằm trong cơ sở của IMF, Gourinchas cho biết tình trạng tài chính xấu đi đáng kể có thể tái diễn khi các nhà đầu tư lo lắng cố gắng kiểm tra "mắt xích yếu nhất tiếp theo" trong hệ thống tài chính như họ đã làm với Credit Suisse.

Báo cáo bao gồm hai phân tích cho thấy tình trạng hỗn loạn tài chính gây ra những tác động vừa phải và nghiêm trọng đến tăng trưởng toàn cầu.

Trong một kịch bản "có thể xảy ra", căng thẳng đối với các ngân hàng dễ bị tổn thương, một số ngân hàng như Silicon Valley Bank (SVB) và ngân hàng Signature đã phá sản, chịu gánh nặng bởi các khoản lỗ chưa thực hiện do thắt chặt chính sách tiền tệ và phụ thuộc vào tiền gửi không được bảo hiểm, tạo ra một tình huống mà "các điều kiện cấp vốn cho tất cả các ngân hàng đều thắt chặt, do IMF cho biết mối quan tâm lớn hơn đối với khả năng thanh toán của ngân hàng và rủi ro tiềm tàng trên toàn hệ thống tài chính.

Việc "thắt chặt" các điều kiện tài chính này có thể cắt giảm 0,3% tăng trưởng toàn cầu cho năm 2023, giảm xuống còn 2,5%.

Quỹ cũng đưa ra một kịch bản suy thoái nghiêm trọng với những tác động rộng lớn hơn nhiều từ rủi ro bảng cân đối kế toán ngân hàng, dẫn đến việc cắt giảm mạnh hoạt động cho vay ở Mỹ và các nền kinh tế tiên tiến khác, sự sụt giảm lớn trong chi tiêu hộ gia đình và dòng vốn đầu tư "bỏ qua rủi ro" sang các nước khác. tài sản trú ẩn an toàn bằng đồng USD.

Các nền kinh tế thị trường mới nổi sẽ bị ảnh hưởng nặng nề do nhu cầu xuất khẩu giảm, đồng tiền mất giá và lạm phát bùng phát.

Kịch bản này, mà Gourinchas đưa ra với xác suất 15%, có thể làm giảm mức tăng trưởng năm 2023 tới 1,8 điểm phần trăm, giảm xuống còn 1,0% - mức có nghĩa là tăng trưởng GDP bình quân đầu người gần như bằng không. Tác động tiêu cực có thể bằng khoảng một phần tư tác động suy thoái của cuộc khủng hoảng tài chính 2008-2009.

Các rủi ro tiêu cực khác được IMF nhấn mạnh bao gồm lạm phát cao liên tục đòi hỏi phải tăng lãi suất mạnh mẽ hơn của ngân hàng trung ương, leo thang chiến tranh của Nga ở Ukraine và những thất bại trong quá trình phục hồi của Trung Quốc sau COVID-19, bao gồm cả những khó khăn ngày càng trầm trọng trong lĩnh vực bất động sản.

(Nguồn: CNA)

NGỌC CHÂU