Nhân Ngày Quốc tế Thanh niên 2025, Văn phòng UNESCO tại Việt Nam, Tập đoàn CJ và CGV Việt Nam đã phối hợp tổ chức buổi chiếu bộ phim tài liệu “Những đứa trẻ trong sương” – tác phẩm đầu tay của đạo diễn trẻ người dân tộc Tày, Hà Lệ Diễm. Buổi chiếu không chỉ là một sự kiện điện ảnh, mà còn là một hành trình cảm xúc và đối thoại về quyền được sống, được học và được lựa chọn tương lai của thanh niên, đặc biệt là những người trẻ đến từ vùng cao, dân tộc thiểu số.

Mặc dù thời tiết không thuận lợi, nhiều tuyến phố bị ngập sâu trong nước do tác động của hoàn lưu bão kajiki, nhưng điều đó không ngăn được sự hiện diện của đông đảo khán giả. Rất nhiều bạn trẻ, đặc biệt là sinh viên người dân tộc thiểu số cùng các nhà giáo dục, nhà làm phim trẻ, đại diện các tổ chức của Liên Hợp Quốc, báo chí, truyền thông và các tổ chức xã hội đã đến tham dự, lắng nghe và trò chuyện.

“Những đứa trẻ trong sương” được ghi hình trong suốt ba năm, là câu chuyện chân thực và đầy xúc động về Di – một cô bé người Mông sống giữa sương mù của vùng núi Tây Bắc. Trong cộng đồng của em, tảo hôn là chuyện phổ biến. Nhưng ở trường học, Di khám phá những cơ hội và lựa chọn khác, nơi em bắt đầu nuôi dưỡng những khát vọng vượt ra ngoài số phận định sẵn. Từ một cô bé vô tư, Di dần trở thành một thiếu nữ đầy suy tư, giằng xé giữa truyền thống và mong muốn tự quyết định cuộc đời mình.

Bộ phim không chỉ là lát cắt của một tuổi thơ dần biến mất, mà còn là tấm gương phản chiếu những cấu trúc văn hóa sâu xa, quá trình hình thành bản sắc và khát vọng sống có ý nghĩa của người trẻ. Qua đó, người xem cảm nhận được những xung đột nội tâm, những ước mơ tưởng chừng nhỏ bé nhưng lại mãnh liệt đến nghẹn lòng.

Ông Jonathan Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam

Phần giao lưu sau buổi chiếu đã để lại nhiều xúc cảm sâu sắc. Đạo diễn Hà Lệ Diễm, nhà sản xuất Trần Phương Thảo và đại diện thanh niên đã cùng khơi mở một cuộc đối thoại về quyền lựa chọn,quyền được học, được mơ ước và được định hình lại chuẩn mực xã hội thông qua giáo dục, sáng tạo, nghệ thuật và hành động cộng đồng.

Đạo diễn Hà Lệ Diễm chia sẻ đầy xúc động: “Là một đứa trẻ sinh ra ở miền núi phía Bắc, tôi dường như chỉ có một cơ hội duy nhất để bước ra khỏi bản làng và nhìn thấy thế giới – đó là được đến trường. Khi quay phim về Di, tôi thấy mình ngày bé trong ánh mắt em. Em tìm thấy tự do trên con đường đến lớp, nơi em có thể ước mơ. Mỗi nhân vật trong phim đều muốn giải thích về phong tục, về suy nghĩ riêng của họ. Điều đó cho tôi cảm giác rằng ai cũng muốn được lắng nghe. Chiếc máy quay với tôi không chỉ là công cụ, mà là đôi tai, đôi mắt để lắng nghe mong ước của Di về một tương lai mà em lựa chọn cho riêng mình.”

Bà Heekyung Jo Min, Phó Chủ tịch Điều hành Tập đoàn CJ

Tại nhiều vùng núi, nữ sinh dân tộc thiểu số vẫn đối mặt với hàng loạt rào cản trên con đường học vấn – từ tảo hôn, định kiến giới, đến hoàn cảnh kinh tế. Phát biểu tại chương trình, ông Jonathan Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam nhấn mạnh: “Khi một em gái nói rằng em muốn tiếp tục đi học, đó không chỉ là một lựa chọn cá nhân, mà là một lời khẳng định đầy cảm hứng. Thanh niên không chỉ là người thụ hưởng, họ đang trở thành những chủ thể tích cực – đặt câu hỏi, chất vấn định kiến và dẫn dắt thay đổi xã hội thông qua giáo dục, nghệ thuật, công nghệ. UNESCO cam kết luôn đồng hành cùng họ trên hành trình ấy.”

Sự kiện này là một phần trong dự án “Chúng tôi CÓ THỂ – We Are ABLE”, một sáng kiến do UNESCO và Bộ Giáo dục & Đào tạo phối hợp triển khai cùng sự đồng hành của Tập đoàn CJ. Dự án hướng đến thúc đẩy bình đẳng giới, trao quyền cho trẻ em gái dân tộc thiểu số thông qua giáo dục, sáng tạo và tạo điều kiện để các em có thể lên tiếng, hành động vì sự phát triển của bản thân, cộng đồng và xã hội.

Bà Heekyung Jo Min, Phó Chủ tịch Điều hành Tập đoàn CJ, chia sẻ tại : “Khi những người trẻ có đủ công cụ, cơ hội và sự khích lệ mà họ xứng đáng có, họ sẽ góp phần kiến tạo một tương lai công bằng, bền vững hơn. Ngày Quốc tế Thanh niên là lời nhắc nhở về trách nhiệm chung của chúng ta – dù là tổ chức, doanh nghiệp hay cá nhân – trong việc đồng hành cùng giới trẻ.”

Sự kiện chiếu phim và giao lưu nằm trong chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Quốc tế Thanh niên 2025 của Liên Hợp Quốc tại Việt Nam, kéo dài từ 12/8 đến 15/9. Chuỗi hoạt động bao gồm các buổi chiếu phim theo chủ đề, Ngày hội Sáng kiến Thanh niên vì các Mục tiêu Phát triển Bền vững (16/8), cùng nhiều hoạt động khác nhằm tôn vinh vai trò lãnh đạo và sáng kiến của thanh niên trong thời đại mới.

Triển lãm Dự án "Chúng tôi có thể"

Bộ phim “Những đứa trẻ trong sương” với cách kể chuyện bền bỉ, gần gũi và chân thành, đã tạo được tiếng vang lớn tại các liên hoan phim quốc tế, giành hơn 30 giải thưởng như: IDFA (Hà Lan), Cinéma du réel (Pháp), Docaviv (Israel), One World (CH Czech), và Bông sen Vàng cho Phim tài liệu xuất sắc nhất tại Liên hoan Phim Việt Nam lần thứ 23. Đặc biệt, phim còn lọt vào danh sách rút gọn Phim tài liệu xuất sắc nhất tại Oscar lần thứ 95 năm 2023, một cột mốc đáng tự hào của điện ảnh tài liệu Việt Nam.

Nguyệt Nhi