Ảnh minh họa: AI

Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Luật Dân số quy định thời gian nghỉ thai sản thông thường của lao động nữ là 6 tháng. Riêng trường hợp sinh con thứ hai, thời gian nghỉ được kéo dài lên 7 tháng.

Cụ thể, điểm a khoản 1 Điều 14 Luật Dân số quy định lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng. Lao động nam có vợ sinh con được nghỉ 10 ngày làm việc.

Khoản 1 Điều 29 Luật Dân số sửa đổi, bổ sung quy định về chế độ thai sản được thực hiện theo Bộ luật Lao động. Theo đó, lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con tổng cộng 6 tháng. Trường hợp sinh con thứ hai, thời gian nghỉ được nâng lên 7 tháng, trong đó thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 2 tháng.

Đối với trường hợp sinh đôi trở lên, từ người con thứ hai, cứ mỗi con, người mẹ được nghỉ thêm 1 tháng.

Điểm cần lưu ý là chế độ nghỉ 7 tháng không áp dụng chung cho mọi trường hợp sinh từ con thứ hai trở lên. Nghị định số 168/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành chính sách này, trong đó khoản 1 Điều 2 nêu rõ điều kiện hưởng chế độ nghỉ thai sản 7 tháng khi sinh con thứ hai.

Theo quy định, lao động nữ được hưởng thời gian nghỉ 7 tháng khi sinh con thứ hai và tại thời điểm sinh có một con đẻ còn sống.

Vì vậy, trường hợp lao động nữ sinh con thứ ba, trong khi con thứ nhất và con thứ hai đều còn sống, không thuộc đối tượng được hưởng chế độ nghỉ thai sản 7 tháng.

Nói cách khác, số tháng nghỉ thai sản không được tính đơn thuần theo số lần người mẹ sinh con. Quy định 7 tháng được xác định cho trường hợp sinh con thứ hai, với điều kiện tại thời điểm sinh có một con đẻ còn sống. Khi người mẹ sinh con thứ ba và hai con đầu vẫn còn sống, trường hợp này không đáp ứng điều kiện để hưởng thời gian nghỉ 7 tháng.

Quy định này cũng giúp phân biệt hai trường hợp dễ nhầm lẫn. Nếu lao động nữ sinh con thứ hai và tại thời điểm sinh có một con đẻ còn sống, người mẹ thuộc diện được nghỉ thai sản 7 tháng. Trong khi đó, nếu sinh con thứ ba và hai con đầu đều còn sống, người mẹ không thuộc diện hưởng thêm 1 tháng nghỉ theo chính sách dành riêng cho trường hợp sinh con thứ hai.

Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, việc tăng thời gian nghỉ thai sản lên 7 tháng đối với lao động nữ sinh con thứ hai là chính sách khuyến khích của Đảng và Nhà nước, nhằm góp phần duy trì mức sinh thay thế. Mức sinh thay thế được xác định ở mức bình quân 2,1 con trên mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ.

Chính sách đồng thời hướng tới giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh và thích ứng với quá trình già hóa dân số.