Lao động nữ được hưởng nhiều quyền lợi nhưng nhiều người lại chưa biết đến

Theo điều 26 Nghị định số 283/2026/NĐ-CP, liên quan đến vi phạm với lao động nữ và bảo đảm bình đẳng giới quy định:

Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động khi không bảo đảm thực hiện bình đẳng giới và các biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới theo một trong các trường hợp sau nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự: tuyển dụng, bố trí, sắp xếp việc làm, đào tạo, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, tiền lương và các chế độ khác.

Người sử dụng lao động không tham khảo ý kiến của lao động nữ hoặc đại diện của họ khi quyết định những vấn đề có liên quan đến quyền và lợi ích của lao động nữ.

Mức phạt nâng lên 10.000.000 -20.000.000 đồng với người sử dụng lao động nếu vi phạm trong các trường hợp:

Sử dụng người lao động mang thai từ tháng thứ 07 hoặc từ tháng thứ 06 nếu làm việc ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo làm thêm giờ hoặc làm việc ban đêm hoặc đi công tác xa.

Sử dụng người lao động đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi làm thêm giờ hoặc làm việc ban đêm hoặc đi công tác xa, trừ trường hợp được người lao động đồng ý.

Không thực hiện việc chuyển công việc hoặc giảm giờ làm đối với lao động nữ làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm nghề, công việc có ảnh hưởng xấu tới chức năng sinh sản và nuôi con khi mang thai mà người lao động đã thông báo với người sử dụng lao động biết theo quy định tại khoản 2 Điều 137 của Bộ luật Lao động, trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận khác.

 Không cho lao động nữ trong thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi nghỉ 60 phút mỗi ngày trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận khác. Không ưu tiên giao kết hợp đồng lao động mới đối với trường hợp hợp đồng lao động hết hạn trong thời gian lao động nữ mang thai hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Xử lý kỷ luật lao động đối với lao động nữ đang trong thời gian mang thai hoặc nghỉ thai sản theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Sa thải người lao động hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với người lao động vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ trường hợp người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc đã chết hoặc người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động hoặc bị cơ quan chuyên môn về đăng ký kinh doanh thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ra thông báo không có người đại diện theo pháp luật, người được ủy quyền thực hiện quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Không cung cấp đầy đủ thông tin về tính chất nguy hiểm, nguy cơ, yêu cầu của công việc để người lao động lựa chọn và không đảm bảo điều kiện an toàn, vệ sinh lao động cho người lao động theo quy định khi sử dụng họ làm công việc thuộc danh mục nghề, công việc có ảnh hưởng xấu tới chức năng sinh sản và nuôi con;

Đặc biệt Nghị định vừa bổ sung thêm quy định người sử dụng lao động có thể bị phạt ở mức 10.000.000-20.000.000 đồng nếu không cho lao động nữ nghỉ 30 phút/ngày trong thời gian "đèn đỏ", trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận khác. Cũng tại Nghị định này nên doanh nghiệp sử dụng từ 1.000 lao động nữ trở lên nhưng không bố trí phòng vắt, trữ sữa mẹ tại nơi làm việc cũng thuộc diện bị xử phạt... Ngoài xử phạt hành chính, doanh nghiệp còn có thể bị buộc trả tiền lương tương ứng với thời gian người lao động không được nghỉ theo quy định.

Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 10-9-2026.

Trước đó, cũng đã có nhưng quy định nhằm đảm bảo bình đẳng giới, bảo vệ quyền lợi của lao động nữ nhưng giữa quy định pháp luật và thực thi là một khoảng cách lớn. Nhiều lao động nữ phản ánh không được đối xử như  quy định pháp luật. Có những người còn không biết có các quy định như vậy. Cũng có người nắm được quy định và biết người sử dụng lao động làm sai nhưng không dám phản ánh vì lo bị mất việc. Đa số các vi phạm xảy ra trong nội bộ các doanh nghiệp, đơn vị sử dụng lao động nên khó phát hiện xử lý nếu người lao động không lên tiếng bảo vệ quyền của mình. Theo một số luật sư chế tài xử phạt hiện cũng chưa đủ nghiêm khắc để đơn vị sử dụng lao động phải quan tâm, chủ động thực hiện đúng