Cho đến hiện tại dù Việt Nam đã trải qua 25 ngày không có ca nhiễm mới nhưng tình hình dịch bênh trên thế giới vẫn đang hết sức phức tạp. Chính vì vậy mối quan tâm hàng đầu chính là bao giờ có vắc xin và giá vắc xin như thế nào, ai được tiêm... 

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho biết ở Việt Nam hiện có 2 nguồn vắc xin ngừa COVID-19 chính, bao gồm vắc xin trong nước với 4 nhà sản xuất, hiện đang ở giai đoạn thử nghiệm trên động vật.

Một công đoạn trong quá trình nghiên cứu sản xuất vắc xin chống COVID-19 tại Công ty cổ phần công nghệ sinh học dược Nanogen - Ảnh: DUYÊN PHAN

Nguồn thứ 2 là vắc xin nhập khẩu, với 3 nguồn chính và Việt Nam đều đã đặt hàng, nhận được cam kết sẽ được cung cấp sớm, với giá ưu đãi dành cho nước đang phát triển (khoảng 10 USD/liều tiêm 2 mũi).

Công ty TNHH MTV Vắc xin và sinh phẩm số 1 (Vabiotech) đã phối hợp cùng Đại học Bristol, Anh quốc, tham gia phát triển vắc xin này từ rất sớm. 

Ông Đỗ Tuấn Đạt, chủ tịch Vabiotech, cho biết vắc xin này đã được thử nghiệm trên chuột nhắt về tính sinh miễn dịch, thử độc tính, dò liều, khả năng bảo vệ... và đều nhận được kết quả có triển vọng. Đối tượng thử nghiệm tiếp theo là huột Hamster, nếu đúng như kế hoạch, hi vọng 2021 vắc xin của Vabiotech có thể tiêm thử nghiệm trên người. Dù vậy, khó khăn lớn nhất chính là Việt Nam chưa có khả năng đánh giá hiệu quả bảo vệ của vắc xin trên động vật lớn là linh trưởng.

Ngay cả thế giới cũng chỉ có một số đơn vị làm được việc này nhưng hiện họ cũng đang quá tải. Chính vì vậy, vắc xin ngoại sẽ được ưu tiên nhập khẩu trước với chi phí ưu đãi. Tổng ngân sách dự kiến sẽ khoảng 1 tỉ USD để mua vắc xin. Với nguồn cung ít ỏi, những đối tượng được ưu tiên tiêm vắc xin Covid-19 trước đó là:  những người nguy cơ cao nhất, dễ bị lây nhiễm nhất (nhân viên y tế, người làm việc tại khu vực nguy cơ cao...), và những người nếu nhiễm COVID-19 sẽ dễ có biến chuyển nặng (người già, người bệnh mãn tính...).

Vấn đề là chi phí này sẽ tính toán như thế nào, ai phải chi trả phí tiêm chủng, nhưng rất có thể sẽ được tính theo hướng "Nhà nước và nhân dân cùng làm".

Bộ Y tế đã đến tham quan dây chuyền sản xuất vắc xin của 1 trong 4 đơn vị, các nhóm nghiên cứu đang sử dụng những công nghệ mới nhất, tương đương ở nước ngoài. Tại các nhà sản xuất vắc xin chuyên nghiệp như IVAC (Viện Vắc xin và sinh phẩm y tế Nha Trang) hay Vabiotech, quá trình thử nghiệm trên động vật đều đã trải qua 3-4 vòng, tháng 7 vừa qua, IVAC cũng đã gửi mẫu vắc xin ngừa COVID-19 đi Mỹ để đánh giá...

Ông Đỗ Tuấn Đạt cho rằng cần thận trọng về triển vọng sớm có vắc xin của Việt Nam nhưng ông cho biết rất hi vọng về dự án này. Đây cũng là lần đầu tiên có một quỹ đầu tư tham gia cấp vốn cho phát triển vắc xin ở Việt Nam.