Trận chiến Donbas: 3 lý do khiến Nga chuyển cỗ máy chiến tranh sang Đông Ukraina

“Trận chiến giành Donbas” có vẻ đang diễn ra ở Ukraina, khi Nga tập trung cỗ máy chiến tranh của mình vào khu vực phía Đông - một mục tiêu chiến lược, chính trị và kinh tế lớn của Điện Kremlin.

Cuộc tấn công được dự báo từ lâu của Nga ở phía Đông dường như bắt đầu vào thứ Hai, khi các lực lượng quân sự của họ mở các cuộc tấn công vào một số khu vực trong Donbas.

Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelenskyy cho biết: “Bây giờ có thể khẳng định rằng quân đội Nga đã bắt đầu trận chiến giành Donbas mà họ đã chuẩn bị từ lâu”.

Dưới đây là 3 lý do chính khiến Nga tập trung vào miền Đông Ukraina.

screen-shot-2022-04-19-at-21.11.29.png
Một chiếc xe tăng của phiến quân thân Nga được nhìn thấy ở Donetsk, Ukraina do phe ly khai kiểm soát vào ngày 11/3/2022. Ảnh: Anadolu

1. Nga cần một ‘chiến thắng’

Là tâm điểm lâu năm của Nga, khu vực Donbas bao gồm hai “nước cộng hòa” ly khai do Nga hậu thuẫn ở Luhansk và Donetsk. Họ đã chiến đấu với các lực lượng Ukraina trong nhiều năm.

Giờ đây, sự tái tập trung rõ ràng của Nga vào khu vực này diễn ra sau một vài thành công quân sự ở phần còn lại của Ukraina sau gần hai tháng giao tranh.

″Tổng thống Nga Vladimir Putin đã từ bỏ hoàn toàn các mục tiêu trước đây của mình”, cựu Đại sứ Hoa Kỳ tại Nga Michael McFaul bình luận hôm thứ Ba trên Twitter, nói rằng “rất ấn tượng khi họ đã đổi tên cuộc chiến của mình thành ‘hoạt động quân sự đặc biệt" để bảo vệ Donbas".

Các lực lượng của Nga dường như đã được chuẩn bị không tốt để đối phó với các điều kiện chiến đấu khắc nghiệt ở Ukraina và sự kháng cự mạnh mẽ của nước láng giềng. Mặc dù gây ra nhiều thiệt hại, nhưng Moscow không đạt được hiệu quả và không thể dẫn đến sự sụp đổ nhanh chóng của thủ đô Kyiv và loại bỏ chính phủ thân phương Tây của Zelensky.

Do đó, các nhà phân tích tin rằng điều này đã khiến Nga phải tập trung lại nỗ lực vào việc tiếp quản hoàn toàn các thành phố chiến lược quan trọng ở miền Nam Ukraina và trên Biển Đen, chẳng hạn như các thành phố cảng Mykolaiv, Mariupol và Kherson. Hai thành phố này gần như hoàn toàn nằm trong sự kiểm soát của Nga, bất chấp sự kháng cự quyết liệt của các máy bay chiến đấu Ukraina.

Nga cũng được cho là đang tìm cách tiếp quản Odesa xa hơn về phía Tây bờ biển, mặc dù đó được coi là một nhiệm vụ khó khăn hơn nhiều.

Điện Kremlin được cho là đang phấn đấu để tuyên bố một chiến thắng nào đó ở Ukraina vào “Ngày Chiến thắng” 9/5, đánh dấu sự thất bại của Đức Quốc xã trước Liên Xô trong Thế chiến thứ 2 năm 1945.

Tờ Kyiv Independent hồi tháng 3 đưa tin quân đội Nga được thông báo rằng cuộc chiến phải kết thúc vào ngày 9/5, trích dẫn thông tin tình báo từ Bộ tổng tham mưu các lực lượng vũ trang Ukraina. Bộ Quốc phòng Nga không có bình luận ngay lập tức về việc này khi CNBC liên hệ.

screen-shot-2022-04-19-at-21.28.05.png
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu khi cuộc xâm lược của Nga vào Ukraina tiếp tục, tại Bucha, ngoại ô Kyiv, Ukraina, ngày 4/4/2022. Ảnh: Reuters

Ông Zelensky của Ukraina hôm thứ Hai lưu ý rằng ngày càng nhiều vụ tấn công được ghi nhận ở Donbas, gần các thành phố Izyum ở quận Kharkiv và Sloviansk ở quận Donetsk, cũng như xung quanh Severodonetsk và Popasna ở vùng Luhansk, xa hơn về phía Đông.

Một quan chức Quốc phòng cấp cao của Mỹ hôm thứ Hai xác nhận rằng các lực lượng Nga đã bổ sung vào lực lượng của họ bên trong Ukraina, với gần như tất cả các lực lượng mặt đất của họ đã được triển khai tới các vùng phía Đông và Nam của đất nước.

2. Nga muốn có một "cây cầu trên bộ"

“Chiến thắng” ở miền Đông Ukraina không chỉ là chìa khóa đối với Nga về mặt chiến lược quân sự; nó cũng có giá trị kinh tế đáng kể.

Thứ nhất, bản thân Donbas là một khu vực công nghiệp nặng, nổi tiếng với ngành khai thác than và trữ lượng than lớn mà Nga có thể tiếp cận nếu sáp nhập toàn bộ khu vực.

Và thứ hai, việc kiểm soát khu vực cũng sẽ cho phép Nga tạo ra một “cây cầu trên bộ” với Crimea, nơi mà nước này sáp nhập từ Ukraina vào năm 2014, và là một trung tâm quân sự và thương mại quan trọng của Moscow trên Biển Đen.

Sự thúc đẩy này để có thể tiếp cận Crimea bằng đường bộ là lý do chính khiến thành phố cảng phía Nam Mariupol - nằm ngay trên con đường của một cây cầu đất liền - đã trở thành tâm điểm cho các cuộc tấn công của Nga và sự kháng cự của Ukraina: thắng hay thua đều có, hậu quả lớn cho cả hai bên.

screen-shot-2022-04-19-at-21.32.06.png
Xe tăng của quân đội thân Nga lái trên một con đường trong cuộc xung đột Ukraina-Nga ở Ukraina ngày 17/4/2022. Ảnh: Reuters

Người sáng lập Eurasia Group và Chủ tịch Ian Bremmer lưu ý rằng Nga hiện đang ở “giai đoạn hai” của cuộc chiến, với các mục tiêu chiến lược khác nhau.

Điều này bao gồm “chiếm tất cả Donbas” bao gồm các tỉnh Donetsk và Luhansk, ông nói trong các bình luận qua email hôm thứ Hai, và đảm bảo một cây cầu trên bộ từ khu vực này đến Crimea.

Ông cho biết các mục tiêu khác của Nga bao gồm kiểm soát hoàn toàn thành phố Kherson - điều cốt yếu để đảm bảo các kênh nước ngọt đến Crimea mà người Ukraina đã cắt bỏ - và chiếm lấy “một số vùng lãnh thổ đệm để nắm giữ tất cả một cách thoải mái”.

3. Chính trị bản sắc Nga

Vùng Donbas cũng rất quan trọng đối với Nga khi có bản sắc dân tộc riêng và ảnh hưởng của nó đối với các vùng lãnh thổ thuộc Liên Xô cũ - và những người trong đó vẫn xác định là người Nga.

Khu vực này không còn xa lạ với xung đột; Cộng hòa Nhân dân Donetsk và Luhansk tự xưng là địa điểm giao tranh giữa lực lượng ly khai do Nga hậu thuẫn và lực lượng Ukraina kể từ khi Nga sáp nhập Crimea.

Các số liệu khác nhau, nhưng người ta tin rằng khoảng 14.000 người đã thiệt mạng trong cuộc xung đột kéo dài nhưng ở cấp độ thấp hơn trong khu vực.

screen-shot-2022-04-19-at-21.34.54.png
Trong bức ảnh này được chụp vào ngày 13/4/2022, những người lính Nga đứng gác tại nhà máy điện Luhansk ở thị trấn Shchastya. Ảnh: AFP

Bên cạnh cuộc xung đột, trong 8 năm qua, các nhà phân tích cho rằng Nga đã gieo mầm mống cho phép họ sáp nhập các khu vực Luhansk và Donetsk với nỗ lực “Nga hóa” các khu vực, chẳng hạn như cung cấp hộ chiếu và quốc tịch Nga cho cư dân ở đó kể từ năm 2019.

Các nhà phân tích chính trị coi đây là dấu hiệu hoài nghi cho một cuộc tấn công, bởi vì Nga có thể bảo vệ một động thái như vậy bằng cách nói rằng họ đang tìm cách “bảo vệ” công dân của mình khỏi Ukraina.

Truyền thông nhà nước Nga đã tập trung vào việc cư dân Donbas chạy trốn trong những tuần gần đây, liên tục cáo buộc quân đội Ukraina về tội ác chiến tranh trong khu vực.

Về phần mình, Nga liên tục phủ nhận ủng hộ phiến quân ở các khu vực Luhansk và Donetsk, bất chấp bằng chứng về việc hỗ trợ tài chính cho các “nước cộng hòa” ly khai và vũ khí Nga được quân ly khai sử dụng để chống lại lực lượng Ukraina.

(Nguồn: CNBC)

CHẤN HƯNG