Ngày 1/12/2024, Úc đã chính thức trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới ban hành luật cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội. Quyết định này ngay lập tức thu hút sự chú ý của toàn cầu, châm ngòi cho những cuộc tranh luận sôi nổi về quyền tự do cá nhân, an toàn trực tuyến và trách nhiệm của các công ty công nghệ.

Mạng xã hội - Con dao hai lưỡi với trẻ em

Không thể phủ nhận mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại, đặc biệt là với giới trẻ. Theo Trung tâm nghiên cứu Pew (Mỹ), hơn 95% thanh thiếu niên ở các nước phát triển sử dụng ít nhất một nền tảng mạng xã hội. Mạng xã hội giúp các em kết nối, giao lưu, học hỏi và phát triển bản thân.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, mạng xã hội cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với trẻ em. Nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Trẻ em Úc (Australian Child Health Institute) cho thấy việc sử dụng mạng xã hội từ sớm có thể dẫn đến:

• Các vấn đề về sức khỏe tâm thần: Trầm cảm, lo âu, rối loạn giấc ngủ... do tiếp xúc với áp lực xã hội, bắt nạt trên mạng, so sánh bản thân với người khác...
• Tiếp xúc với nội dung độc hại: Bạo lực, phân biệt chủng tộc, khiêu dâm, thông tin sai lệch... có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển nhân cách và nhận thức của trẻ.
• Xâm hại tình dục trực tuyến: Trẻ em dễ trở thành mục tiêu của những kẻ ấu dâm, lừa đảo, dụ dỗ...
• Giảm khả năng tập trung và kết quả học tập: Việc lướt mạng xã hội quá nhiều có thể làm giảm sự tập trung, ảnh hưởng đến việc học tập và các hoạt động ngoại khóa.

Trước những hệ lụy đó, Chính phủ Úc đã quyết định ban hành lệnh cấm này để bảo vệ trẻ em khỏi những tác động tiêu cực của mạng xã hội.

Ảnh minh họa: Bloomberg

Thách thức cho các công ty công nghệ:

Luật mới này đặt ra những thách thức lớn cho các "ông lớn" công nghệ như Meta, Google, ByteDance... Họ buộc phải điều chỉnh chính sách, cơ chế xác minh tuổi tác và đầu tư vào công nghệ để tuân thủ quy định.

Việc xác minh độ tuổi người dùng một cách chính xác và hiệu quả là một bài toán nan giải. Đồng thời, việc giám sát hoạt động của người dùng dưới 16 tuổi cũng đòi hỏi chi phí đáng kể và có thể gây ra những lo ngại về quyền riêng tư. Các công ty công nghệ phải tìm cách cân bằng giữa việc tuân thủ luật pháp và bảo vệ quyền riêng tư của người dùng, đặc biệt là trẻ em.

Quyết định của Úc được xem là một bước đi tiên phong trong việc quản lý mạng xã hội, có thể tạo ra hiệu ứng domino trên toàn cầu. Nhiều quốc gia, đặc biệt là ở châu Âu và Mỹ, đang theo dõi sát sao hiệu quả của luật này. Nếu thành công, mô hình của Úc có thể được nhân rộng, tạo ra áp lực buộc các công ty công nghệ phải thay đổi để thích ứng.

Vẫn còn nhiều tranh luận

Mặc dù được kỳ vọng sẽ bảo vệ trẻ em khỏi những tác hại của mạng xã hội, luật mới của Úc cũng vấp phải nhiều ý kiến trái chiều. Một số người cho rằng luật này xâm phạm quyền tự do cá nhân và hạn chế khả năng tiếp cận thông tin của trẻ em.

Bên cạnh đó, việc thực thi luật cũng gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong việc kiểm soát việc sử dụng mạng xã hội của trẻ em trên các thiết bị cá nhân.

Lệnh cấm của Úc là một bước ngoặt quan trọng trong nỗ lực quản lý mạng xã hội và bảo vệ trẻ em trên môi trường trực tuyến. Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước khởi đầu và cần thời gian để đánh giá hiệu quả thực tế.

Trong tương lai, mạng xã hội sẽ phải đối mặt với những thay đổi lớn để thích ứng với các quy định mới, nhằm bảo vệ người dùng trẻ tuổi và xây dựng một môi trường trực tuyến an toàn, lành mạnh hơn.