Quyền sở hữu trí tuệ và tầm quan trọng đối với doanh nghiệp có nữ làm lãnh đạo

Quyền sở hữu trí tuệ là hệ thống bảo vệ những sáng tạo, ý tưởng và phát minh của con người, qua đó giúp bảo vệ quyền lợi cho người sáng tạo và doanh nghiệp sở hữu chúng. Đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là các nữ doanh nhân, SHTT không chỉ giúp bảo vệ những sản phẩm, dịch vụ sáng tạo mà còn là công cụ quan trọng giúp gia tăng giá trị thương hiệu, nâng cao uy tín và mở rộng thị trường. Việc đăng ký bảo vệ các quyền sở hữu trí tuệ như sáng chế, nhãn hiệu, bản quyền và kiểu dáng công nghiệp là cách để doanh nghiệp bảo vệ tài sản vô hình của mình trước những rủi ro xâm phạm.

Mặc dù nữ giới đóng góp đáng kể vào sự phát triển của nền kinh tế, nhưng tỷ lệ nữ doanh nhân sử dụng quyền sở hữu trí tuệ vẫn còn khá khiêm tốn. Một trong những lý do chính là thiếu thông tin và hiểu biết về các công cụ SHTT. Nhiều nữ doanh nhân, đặc biệt là những người khởi nghiệp, không biết cách tận dụng các chính sách hỗ trợ sở hữu trí tuệ hay không có đủ kiến thức để thực hiện các thủ tục pháp lý cần thiết.

Thêm vào đó, các yếu tố xã hội và văn hóa cũng tác động không nhỏ đến khả năng tiếp cận của nữ doanh nhân. Họ thường phải đối mặt với sự phân biệt giới tính trong môi trường kinh doanh và khó khăn trong việc cân bằng giữa công việc và trách nhiệm gia đình. Những yếu tố này đôi khi khiến họ thiếu tự tin trong việc đăng ký và bảo vệ quyền lợi của mình, dù tiềm năng sáng tạo của họ là rất lớn.

Mặc dù nữ giới đóng góp đáng kể vào sự phát triển của nền kinh tế, nhưng tỷ lệ nữ doanh nhân sử dụng quyền sở hữu trí tuệ vẫn còn khá khiêm tốn.

Nhận thức được thực trạng bất bình đẳng giới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, Chính phủ Việt Nam đã triển khai nhiều chính sách và chương trình hỗ trợ nhằm thu hẹp khoảng cách này. Một trong những chính sách nổi bật là Đề án 939 về Hỗ trợ Phụ nữ Khởi nghiệp giai đoạn 2017-2025. Sau 4 năm triển khai, Đề án đã hỗ trợ gần 3.000 ý tưởng khởi nghiệp, thành lập hơn 1.400 doanh nghiệp và 523 hợp tác xã do phụ nữ làm chủ. Đây là những kết quả ấn tượng, giúp nâng cao khả năng tiếp cận của nữ giới với các cơ hội khởi nghiệp, nghiên cứu và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Các tổ chức như Hội Nữ trí thức Việt Nam cũng đang tích cực kết nối các nhà khoa học nữ, doanh nhân nữ để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và xác lập quyền sở hữu trí tuệ. Các chương trình đào tạo, hội thảo và hỗ trợ quốc tế mặc dù mới chỉ ở giai đoạn đầu, nhưng đã tạo ra những tác động tích cực đến cộng đồng nữ khoa học, doanh nhân nữ. Ngoài ra, các tổ chức quốc tế như WIPO (Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới) cũng tích cực thúc đẩy bình đẳng giới trong sở hữu trí tuệ thông qua các chương trình hỗ trợ, đào tạo và nâng cao năng lực cho nữ sáng tạo, doanh nhân nữ. Những sáng kiến này đã giúp nhiều nữ doanh nhân có thể tiếp cận và khai thác quyền sở hữu trí tuệ một cách hiệu quả hơn, từ đó giúp doanh nghiệp của họ phát triển bền vững.

Vai trò của sở hữu trí tuệ trong phát triển bền vững

Sử dụng quyền sở hữu trí tuệ không chỉ là một cách để bảo vệ tài sản sáng tạo mà còn là chìa khóa để các nữ doanh nhân đạt được sự phát triển bền vững. Khi sở hữu các quyền SHTT, doanh nghiệp có thể tạo dựng được những lợi thế cạnh tranh lâu dài trên thị trường, bảo vệ sản phẩm và ý tưởng trước các hành vi xâm phạm. Ngoài ra, việc sử dụng sở hữu trí tuệ còn giúp gia tăng giá trị thương hiệu, từ đó tạo ra nguồn doanh thu ổn định và phát triển lâu dài.

Bên cạnh đó, sở hữu trí tuệ cũng có thể trở thành công cụ giúp các nữ doanh nhân nâng cao hình ảnh và uy tín của mình trong cộng đồng doanh nghiệp. Khi quyền lợi của họ được bảo vệ, họ có thể tự tin hơn trong việc mở rộng quy mô sản xuất, đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D) để tạo ra những sản phẩm mới, nâng cao chất lượng và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.

Trong tương lai, để đảm bảo sự phát triển bền vững cho nữ doanh nhân, cần tiếp tục tăng cường các chương trình đào tạo và hỗ trợ liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ. Các cơ quan nhà nước và tổ chức xã hội cần tạo ra những cơ chế hỗ trợ thông qua việc cung cấp thông tin, tài nguyên và các chương trình đào tạo chuyên sâu về sở hữu trí tuệ cho nữ giới.

Để đảm bảo sự phát triển bền vững cho nữ doanh nhân, cần tiếp tục tăng cường các chương trình đào tạo và hỗ trợ liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ.

Bên cạnh đó, cần có những chính sách khuyến khích các nữ doanh nhân mạnh dạn sáng tạo, đăng ký và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời giảm thiểu những rào cản pháp lý và xã hội đối với họ. Sự thay đổi trong nhận thức của cộng đồng và sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ sẽ giúp các nữ doanh nhân khai thác tối đa tiềm năng của sở hữu trí tuệ, từ đó góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Từ kinh nghiệm thực tếm, bà Lê Thị Khánh Vân, Giám đốc Trung tâm Ứng dụng Khoa học và Khởi nghiệp, Hội Nữ trí thức Việt Nam nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác giữa các cơ quan nhà nước, tổ chức quốc tế và các doanh nghiệp để hỗ trợ nữ khoa học, nữ doanh nhân sáng tạo trong việc đăng ký và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Bà đề xuất các cơ quan liên quan cần tổ chức các chương trình đào tạo chuyên sâu, hỗ trợ tư vấn và cung cấp kiến thức đầy đủ về sở hữu trí tuệ cho phụ nữ Việt Nam.

Việc thu hẹp khoảng cách giới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ không chỉ giúp nâng cao khả năng sáng tạo của phụ nữ mà còn đóng góp vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Nữ giới, đặc biệt là nữ doanh nhân và nhà sáng chế, cần có sự hỗ trợ từ cả cộng đồng, chính phủ và các tổ chức quốc tế để có thể vươn lên, cạnh tranh công bằng và đạt được thành công trong môi trường toàn cầu hóa hiện nay.

NTK Thạch Linh đã sử dụng hiệu quả quyền sở hữu trí tuệ để phát triển thương hiệu cá nhân của mình.

Những đề xuất về việc cải thiện chính sách, hỗ trợ đào tạo và kết nối quốc tế sẽ giúp tạo ra một nền tảng vững chắc để phụ nữ có thể tận dụng quyền sở hữu trí tuệ như một công cụ hữu hiệu trong nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và phát triển doanh nghiệp. Chính sự nỗ lực này sẽ giúp thúc đẩy sự phát triển bền vững cho không chỉ nữ giới mà cho cả nền kinh tế nói chung.

Việc sử dụng quyền sở hữu trí tuệ để phát triển bền vững là một yếu tố quan trọng giúp các nữ doanh nhân nâng cao sức mạnh cạnh tranh, bảo vệ sáng tạo và đóng góp vào sự phát triển chung của xã hội. Tuy nhiên, để đạt được điều này, cần có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ các chính sách của nhà nước, sự nỗ lực của cộng đồng và bản thân nữ doanh nhân. Khi những yếu tố này được kết hợp một cách hiệu quả, chắc chắn rằng quyền sở hữu trí tuệ sẽ là một công cụ mạnh mẽ giúp các nữ doanh nhân phát triển bền vững và đạt được thành công.

-----

(Bài viết nằm trong Dự án “Nâng cao nhận thức, năng lực sử dụng công cụ sở hữu trí tuệ, đổi mới sáng tạo trong nghiên cứu khoa học và sản xuất kinh doanh cho cộng đồng nữ trí thức Việt Nam” thuộc Chương trình phát triển tài sản trí tuệ đến năm 2030" do Trung tâm Ứng dụng Khoa học Công nghệ và Khởi nghiệp thuộc Hội Nữ trí thức Việt Nam chủ trì)