Tính nữ nguyên bản trong hội họa của LACAMEO

Năm số phận tưởng chừng rất khác nhau, nhưng rồi vẫn chung bởi tính đàn bà, và thân phận đàn bà theo cách thức bản nguyên nhất

Lacameo là triển lãm hội họa của nhóm 5 họa sỹ nữ: Đặng Tú Thư, Bình Nhi, Nguyễn Thu Hương, Phan Minh Bạch và Nguyễn Mai Loan sẽ diễn ra vào cuối tháng 4 này tại ART SPACE, Hà Nội.

"Năm họa sĩ theo những con đường khác nhau trong biểu hiện nghệ thuật, tuy nhiên sự đồng điệu về cách chơi, lối sống và niềm đam mê nghệ thuật đã kết nối mối tâm giao bền chặt của họ. Qua triển lãm, thấy được tình cảm đồng nghiệp, đồng điệu, những ký ức bạn bè, sự chia sẻ và tình yêu vô tư đam mê nghệ thuật hướng tới tính chuyên nghiệp trong sáng tác. Những giấc mơ, ký ức lãng mạn thuần khiết ẩn chứa được bộc lộ thông qua hình và màu, thông điệp nhẹ nhàng với một tâm thế tôn vinh nữ quyền và sự tự tin bộc lộ bản ngã mà các nghệ sĩ thể hiện cho thấy nghệ thuật có nhiều con đường để đi đến trái tim" - Họa sỹ Phạm Quốc Trung nhận xét.

Tính nữ nguyên bản trong hội họa của LACAMEO

5 nữ họa sỹ, 5 cá tính, 5 phong cách biểu hiện nghệ thuật khác nhau, nhưng gặp nhau tại niềm đam mê với hội họa, với những sự nhạy cảm, tinh tế và nữ tính đến  thuần khiết trong Triển lãm Lacameo với những nét vẽ như một thế giới đầy dịu dàng qua lăng kính hội họa, vừa là không gian tâm tưởng tự họa của những người phụ nữ đầy niềm thiện lành và bao dung với cuộc đời.

Như họa sỹ, nhà phê bình, nghiên cứu Phan Cẩm Thượng đã nhận xét: "Năm cô gái, mà thực ra đã là những bà mẹ trung niên rồi, tôi biết họ từ thủa thiếu thời, khi cha anh họ đều là đồng nghiệp, cùng xuất phát từ cái nôi Yết Kiêu. Họ sinh vài năm sau 1975, thuộc lứa hậu chiến, trong người vẫn còn đang mang những đặc điểm truyền thống của người phụ nữ Việt Nam, lại lớn lên trong thời Bao cấp và sau đó nhanh chóng là thời Đổi mới và Mở cửa – Những thanh niên của buổi giao thời này, vừa có cuộc sống tương tự như cha anh, vừa rất khác, bởi chính họ và sự lựa chọn theo ý mình, hơn là theo ý gia đình. Kết quả, không chỉ họ, mà là một lứa chung, rất nhiều cô gái/ bà mẹ chọn một lối sống – bà mẹ đơn thân – có một, hai con và ở một mình, vậy là đủ. Vài người của nhóm Lacameo này như vậy, thời gian còn lại là nghệ thuật, cụ thể là vẽ tranh. Trước tiên vì yêu thích, sau đó bán được thì càng tốt. Single mom cần nhiều tiền, thuê/ mua nhà, chăm con đi học, mua nguyên liệu vẽ/ shoping và la cà, buôn dưa lê, bàn chuyện Frida Kahlo. Năm số phận tưởng chừng rất khác nhau, nhưng rồi vẫn chung bởi tính đàn bà, và thân phận đàn bà theo cách thức bản nguyên nhất".

Nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng cũng có những nhận xét cho từng cá nhân trong Lacameo:

"Trong một phỏng vấn gần đây, tôi đã nêu ra ý nghĩ phụ nữ là những người mang bản năng nguyên thủy và ít tính chính trị nhất, họ gắn với những vấn đề bất biến của nhân loại, như nhân duyên, thân phận trong nhân tình thế thái, cái mà nghệ thuật theo đuổi. Nhưng lại thật sự mơ hồ, khi phụ nữ làm nghệ thuật thì họ có đưa ra những vấn đề như vậy không?

Đặng Tú Thư (1978 – 2020) từng học nhạc, rồi học họa, chuyên khoa đồ họa. Người nhẹ nhàng mà sâu sắc, và không biết nếu không sớm bị mắc ung thư thì cô sẽ thế nào. Căn bệnh đã thay đổi cả cuộc sống lẫn hội họa, mà những năm tháng trên giường bệnh cô vẽ rất nhiều chân dung, với mục đích cụ thể, kiếm tiền chữa bệnh, nhưng chúng – những bức chân dung ấy ngày càng cho Thư nghiền ngẫm số phận con người. Cô lần mò trong từng nét mặt, cố gắng diễn đạt cái mình hiểu và cái chưa hiểu về cuộc đời. Những điều này có lẽ đã báo hiệu ngay từ những bức đồ họa đầu tiên đầy khắc khoải, lo âu và lãng đãng.

Họa sĩ Đặng Tú Thư - Chân dung tự họa
Họa sĩ Đặng Tú Thư - Chân dung tự họa

Bình Nhi (1981) cô gái Tày thật sự có nhạy cảm tuyệt vời với tự nhiên, cây cỏ, rồi sau này cũng tự nhiên đi đến với Phật giáo. Người Tày có cái nhìn bình ổn trước cuộc sống, rất ít băn khoăn với chính trị hay biến động, nhưng sự gia nhập vào một gia đình họa sỹ ở Hải Phòng, cũng thay đổi đáng kể với cô, nhất là phong cách vẽ - người cha chồng là họa sỹ Quốc Thái, một người nhiệt thành với nghệ thuật và rất trực tính, luôn muốn cả nhà có con mắt hội họa thuần túy, biểu cảm, chứ không phải thay đổi. Họ đã chuyển đến làng Cự Đà sinh sống, bên cạnh đời sống Phật giáo có xu hướng Tây Tạng ở Việt Nam gần đây. Nhãn quan này đã hướng hội họa của Nhi đến tự nhiên nhiều hơn, hoa cỏ lại chính là thân phận và số phận con người.

Họa sỹ Bình Nhi
Họa sỹ Bình Nhi

Nguyễn Thu Hương (1979) con gái họa sỹ Nguyễn Sinh Kung, từ Thái Bình lên Hà Nội lập nghiệp, có vẻ Đương đại hơn những người bạn Lacameo của mình. Cô thể hiện trên lụa cái nhìn của thế hệ 9X, rất trực diện, không nhiều băn khoăn với tính truyền thống của tâm lý Việt và cả lối vẽ Modern Art. Con người là phần cấu thành của một xã hội công nghệ và kỹ thuật số cũng sâu sắc thân phận không kém con người của đồng áng và làng xã.  Thu Hương mạnh mẽ và dịu dàng theo cách riêng, hướng đến cái mới nhất của thẩm mỹ và cách quan sát phi logic của không gian hội họa chỉ là cho hội họa và tâm trạng.

Họa sỹ Nguyễn Thu Hương
Họa sỹ Nguyễn Thu Hương

Phan Minh Bạch (1979) cũng từ một gia đình toàn họa sỹ ở Thanh Hóa, có lẽ là người vất vả nhất trong nhóm Lacameo, bởi sự thẳng tính và không thỏa hiệp, và mải mê tìm một thứ hội họa cho riêng số phận mình. Cô ẩn giấu trong những sắc mầu không quá rõ ràng tương phản hình thể người phụ nữ trần trụi, cay đắng, đẹp nhưng buồn. Một cái đẹp cô độc đến mức tự cảm thấy trơ trụi trong trời mây, sông nước, trong những nét hoa văn cổ. Nhưng vẽ thế thì tạo ra mê say, không dứt nổi khi cầm bút, vì nó cũng rất thuần khiết trong từng thớ lụa.

Họa sỹ Phan Minh Bạch
Họa sỹ Phan Minh Bạch

Nguyễn Mai Loan (1979) lại là một thân phận khác, một người tự tạo ra cuộc sống của mình, đầy nghị lực, không bao giờ phàn nàn. Loan không được học vẽ liên tục như bốn lacameo trên, cô học phê bình, lịch sử nghệ thuật, rồi tự học vẽ với nhiều họa sỹ bè bạn, với sự cần mẫn, kiên trì, ngay cả với chút giấy mầu không quá dư dật. Tính cách đó, có vẻ không bộc lộ khi cô vẽ, cô giấu đi tất cả cái gì có thể biểu hiện về mình, mà lẩn trốn ngay trong bức họa lá, tĩnh vật thông thường. Người ta cần xúc cảm đơn giản và tinh tế hơn để cảm nhận được cô trong cách thức này.

Họa sỹ Nguyễn Mai Loan
Họa sỹ Nguyễn Mai Loan

Lacameo cũng không phải là nhóm họa sỹ đặc biệt, nó mang ý nghĩa bè bạn, nhiều hơn là một khuynh hướng nghệ thuật, cùng học, cùng chơi, cùng có những cách từng trải và trách nhiệm của người mẹ mà bình tĩnh sáng tác. Có lẽ những nhóm này không hiếm ở các thành phố, theo những cách khác nhau, nghề nghiệp khác nhau. Nhưng là họa sỹ họ vẽ một cách trực tiếp về số phận của họ, cách nhìn của họ trong cái thế giới mênh mông mà chật hẹp này".

Một số tác phẩm tham gia triển lãm:

Tính nữ nguyên bản trong hội họa của LACAMEO
Tính nữ nguyên bản trong hội họa của LACAMEO
Tính nữ nguyên bản trong hội họa của LACAMEO
Tính nữ nguyên bản trong hội họa của LACAMEO
Tính nữ nguyên bản trong hội họa của LACAMEO

Triển lãm nhóm LACAMEO được khai mạc vào 9h30 thứ 7, ngày 23/4/2022 tại ART SPACE 42 Yết Kiêu, q. Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Thời gian mở cửa: 9h đến 17h, các ngày từ 23 đến ngày 29/4/2022

PV

Triển lãm tranh “Về bến lạ” của họa sĩ Lê Thiết Cương lấy cảm hứng từ thi ca

Triển lãm tranh “Về bến lạ” của họa sĩ Lê Thiết Cương lấy cảm hứng từ thi ca

Triển lãm "Về Bến lạ" của họa sĩ Lê Thiết Cương khai mạc tại Viện Pháp tại Hà Nội-L’Espace vào 12/.03/2021